به گزارش ایران‌جیب، بررسی دو جدول منتشرشده از برآورد هزینه ساخت ساختمان در آبان 1405 نشان می‌دهد هزینه اجرای هر مترمربع زیربنا در این محاسبات از 35 میلیون و 500 هزار تومان تا حدود 46 میلیون تومان متفاوت است. با این حال، تفاوت در مشخصات ساختمان و اقلام هزینه باعث شده این دو رقم مستقیماً قابل مقایسه نباشند.
در جدول نخست، هزینه اجرای ساختمان بدون احتساب هزینه جواز، جریمه شهرداری و خدمات نظام مهندسی محاسبه شده است. این برآورد، مراحل مختلف ساخت از تجهیز کارگاه و اجرای اسکلت تا نازک‌کاری، نصب آسانسور و تکمیل تأسیسات را در بر می‌گیرد.
جدول جزئیات هزینه ساخت هر مترمربع زیربنا در آبان 1405
| مرحله اجرای ساختمان | سهم از هزینه کل | هزینه هر مترمربع به تومان |
| تجهیز کارگاه و خاک‌برداری | 1 درصد | 355,000 |
| اجرای اسکلت بتنی، سقف و فونداسیون | 36 درصد | 12,780,000 |
| اجرای وال‌پست و دیوارچینی | 8 درصد | 2,840,000 |
| اجرای تأسیسات مکانیکی و برقی توکار | 7 درصد | 2,485,000 |
| شاسی‌کشی نما و اجرای نما | 8 درصد | 2,840,000 |
| گچ‌وخاک، سفیدکاری و گچ‌بری | 5 درصد | 1,775,000 |
| کاشی‌کاری و سرامیک‌کاری | 8 درصد | 2,840,000 |
| نصب در و پنجره بالکن‌ها | 4 درصد | 1,420,000 |
| اجرای فوم‌بتن طبقات و شیب‌بندی پشت‌بام | 1 درصد | 355,000 |
| پلاستر و عایق‌کاری سرویس، حمام و پشت‌بام | 2 درصد | 710,000 |
| اجرای سنگ پله و راه‌پله | 4 درصد | 1,420,000 |
| اجرای سقف کاذب پارکینگ | 1 درصد | 355,000 |
| نصب درهای چوبی، ضدسرقت و ضدحریق | 3 درصد | 1,065,000 |
| نصب نرده راه‌پله، بالکن و پرتگاه‌ها | 1 درصد | 355,000 |
| اجرای تأسیسات مکانیکی و برقی روکار | 2 درصد | 710,000 |
| نصب کابین و راه‌اندازی آسانسور با شاسی‌کشی | 6 درصد | 2,130,000 |
| محوطه‌سازی حیاط و تکمیل کف پارکینگ | 1 درصد | 355,000 |
| نصب انشعابات آب، برق و گاز | 2 درصد | 710,000 |
| جمع کل | 100 درصد | 35,500,000 |
مبنای ارقام این جدول، هر مترمربع زیربنای کل ساختمان، شامل فضاهای مفید و غیرمفید است. همچنین در توضیح زیر تصویر، هزینه ساخت به‌صورت تقریبی 35 میلیون تومان عنوان شده، اما رقم درج‌شده در خود جدول 35.5 میلیون تومان است.
برآورد دوم، ساخت یک ساختمان 720 مترمربعی
در جدول دوم، هزینه ساخت ساختمانی با اسکلت بتنی و سقف تیرچه، شامل 5 طبقه مسکونی به‌اضافه پیلوت و مساحت 120 مترمربع در هر طبقه محاسبه شده است. مجموع زیربنای مبنای محاسبه، 720 مترمربع است.
بر اساس این جدول، هزینه کل پروژه 33 میلیارد و 145 میلیون و 940 هزار تومان برآورد شده که با تقسیم بر زیربنای کل، هزینه هر مترمربع به حدود 46 میلیون تومان می‌رسد.
| مشخصات برآورد دوم | مقدار |
| تعداد طبقات مسکونی | 5 طبقه |
| پیلوت | 1 طبقه |
| مساحت هر طبقه | 120 مترمربع |
| مجموع زیربنای محاسباتی | 720 مترمربع |
| نوع سازه | اسکلت بتنی |
| نوع سقف | تیرچه |
| هزینه کل پروژه | 33,145,940,000 تومان |
| هزینه محاسباتی هر مترمربع زیربنا | 46,036,028 تومان |
چرا هزینه ساخت در دو جدول متفاوت است؟
اختلاف دو برآورد به حدود 10 میلیون و 536 هزار تومان در هر مترمربع می‌رسد. به این ترتیب، رقم جدول دوم نزدیک به 30 درصد بیشتر از جدول نخست است.
با این حال، این اختلاف را نمی‌توان به‌عنوان رشد قیمت ساخت مسکن در طول زمان معرفی کرد. هر دو برآورد مربوط به آبان 1405 هستند و اقلام هزینه آن‌ها یکسان نیست. در جدول نخست، هزینه‌های جواز و خدمات نظام مهندسی صراحتاً کنار گذاشته شده، اما در جدول دوم ردیف‌هایی برای این هزینه‌ها وجود دارد. تفاوت در نوع تجهیزات، کیفیت مصالح و جزئیات اجرایی نیز برای مقایسه دقیق باید بررسی شود.
| موضوع مقایسه | برآورد نخست | برآورد دوم |
| هزینه هر مترمربع زیربنا | 35,500,000 تومان | حدود 46,000,000 تومان |
| مشخصات پروژه | مشخصات کامل اعلام نشده | 5 طبقه مسکونی به‌اضافه پیلوت |
| مساحت کل پروژه | اعلام نشده | 720 مترمربع |
| هزینه جواز و خدمات مهندسی | خارج از برآورد | دارای ردیف هزینه |
| هزینه زمین | ردیف مستقلی ندارد | ردیف مستقلی ندارد |
| وضعیت ارقام | برآورد غیررسمی | برآورد غیررسمی |
تفاوت هزینه ساخت با قیمت آپارتمان
نکته مهم این است که هزینه ساخت هر مترمربع زیربنای کل، با هزینه هر مترمربع آپارتمان قابل‌فروش یکسان نیست. بخشی از هزینه پروژه صرف ساخت پیلوت، راه‌پله و سایر مشاعات می‌شود و برای محاسبه هزینه هر مترمربع قابل‌فروش، باید مجموع هزینه‌ها بر مساحت قابل‌فروش تقسیم شود.
از سوی دیگر، قیمت فروش مسکن علاوه بر هزینه اجرا، تحت تأثیر ارزش زمین و سایر هزینه‌های پروژه قرار دارد. بنابراین، ارقام این جدول‌ها به معنای قیمت نهایی آپارتمان نیستند.
جمع‌بندی بررسی‌ها نشان می‌دهد دو جدول ارائه‌شده برای شناخت ترکیب هزینه‌های ساخت و برآورد اولیه بودجه کاربرد دارند، اما نرخ رسمی یا قطعی ساخت در سراسر کشور محسوب نمی‌شوند. تعیین هزینه واقعی هر پروژه به شهر و محل اجرا، شرایط زمین، کیفیت مصالح، امکانات ساختمان و جزئیات قرارداد وابسته است.