واگذاری 20 درصد از سهام شرکت سپهر کیش ایرانیان به بهمن‌موتور در معامله‌ای به ارزش حدود 5,300 میلیارد تومان، با اختلاف تنها یک ریال بالاتر از قیمت پایه مزایده، ابهامات تازه‌ای درباره ساختار مالکیت و کنترل مدیریتی ایران‌خودرو ایجاد کرده است.
به گزارش ایران‌جیب، معامله واگذاری 20 درصد از سهام شرکت سپهر کیش ایرانیان به بهمن‌موتور، به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز صنعت خودرو و بازار سرمایه تبدیل شده است. این معامله می‌تواند موازنه قدرت در ساختار سهامداری یکی از شرکت‌های مهم مالک سهام ایران‌خودرو را به نفع مجموعه کروز تغییر دهد.
شرکت سپهر کیش ایرانیان مالک حدود 10.32 درصد از سهام ایران‌خودرو است و در حال حاضر کروز با 31.75 درصد، تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو با 35.75 درصد، نگار نصر با 30 درصد و آذین خودرو با 2 درصد از سهامداران آن محسوب می‌شوند.
با توجه به مالکیت 70 درصدی کروز در بهمن‌موتور، نهایی شدن معامله جدید می‌تواند مجموع سهم مستقیم و غیرمستقیم مجموعه کروز در سپهر کیش را به 51.75 درصد برساند. به این ترتیب، امکان دستیابی این مجموعه به کنترل مدیریتی سپهر کیش فراهم خواهد شد.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم مجموعه کروز و رایزکو در 17 بهمن 1403 با در اختیار داشتن حدود 27 درصد از سهام ایران‌خودرو، موفق به کسب 3 کرسی مدیریتی این خودروساز شدند.
معامله‌ای بزرگ با اختلاف قیمت تنها یک ریال
یکی از مهم‌ترین ابهامات این واگذاری به نحوه برگزاری مزایده و تعیین قیمت برنده بازمی‌گردد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، خریدار توانسته است تنها با پیشنهاد یک ریال بالاتر از قیمت پایه، برنده مزایده واگذاری 20 درصد از سهام سپهر کیش شود.
این اختلاف بسیار ناچیز در معامله‌ای به ارزش حدود 5,300 میلیارد تومان، پرسش‌هایی درباره میزان رقابت در مزایده و نحوه کشف قیمت واقعی سهام ایجاد کرده است.
البته اختلاف یک ریالی به‌تنهایی اثبات‌کننده وقوع تخلف نیست، اما ضرورت شفاف‌سازی درباره تعداد شرکت‌کنندگان و شرایط برگزاری مزایده را افزایش می‌دهد.
ابهام درباره حق رأی سهام ایران‌خودرو
موضوع مهم دیگر، وضعیت حقوقی سهام ایران‌خودرو در مالکیت سپهر کیش است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، طبق دادنامه قطعی دادگاه تجدیدنظر، این سهام در زمره سهام خزانه قرار گرفته و فاقد حق رأی شناخته شده است.
در مقابل، مکاتباتی نیز برای خروج این سهام از فهرست سهام متقابل انجام شده که وضعیت حقوقی و مدیریتی آن را با ابهام روبه‌رو کرده است.
در چنین شرایطی، یکی از پرسش‌های اصلی این است که آیا محدودیت حق رأی در ارزش‌گذاری معامله 5,300 میلیارد تومانی لحاظ شده یا خیر.
نگرانی درباره حقوق 70 هزار کارگر و بازنشسته
بخش دیگری از حساسیت‌های این واگذاری به سهامداران تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو مربوط می‌شود.
این تعاونی حدود 70 هزار سهامدار شامل کارکنان و بازنشستگان ایران‌خودرو دارد و هرگونه تغییر در ارزش دارایی‌ها و ساختار مالکیت آن می‌تواند بر منافع اقتصادی اعضا تأثیرگذار باشد.
همچنین فاصله بیش از 9 ماه میان اعلام نتایج مزایده و امضای قرارداد، پرسش‌هایی درباره ضرورت بازنگری قیمت معامله با توجه به تغییر شرایط اقتصادی و ارزش دارایی‌ها ایجاد کرده است.
ورود سازمان بورس به پرونده واگذاری
بر اساس اطلاعات منتشرشده، سازمان بورس نسبت به برخی ابعاد حقوقی و اقتصادی این معامله حساسیت نشان داده و بر ضرورت رعایت حقوق سهامداران و شفاف‌سازی درباره مبانی ارزش‌گذاری تأکید کرده است.
از جمله موضوعات مورد توجه، توجیه اقتصادی سرمایه‌گذاری بهمن‌موتور در خرید این بلوک سهام و تناسب آن با فعالیت‌های اصلی شرکت است.
همچنین ضرورت بررسی معامله از سوی نهادهای نظارتی و دستگاه‌های مسئول مطرح شده تا از تضییع احتمالی حقوق سهامداران خرد و کارکنان جلوگیری شود.
آینده مدیریت ایران‌خودرو چه می‌شود؟
در صورت نهایی شدن این معامله، مجموعه کروز می‌تواند از طریق مالکیت مستقیم و غیرمستقیم، کنترل بیشتری بر شرکت سپهر کیش به دست آورد.
با این حال، دستیابی به اکثریت سهام سپهر کیش لزوماً به معنای مالکیت بیش از 50 درصد سهام ایران‌خودرو نیست و میزان اثرگذاری مدیریتی این معامله به وضعیت حقوقی سهام، حق رأی و ساختار تصمیم‌گیری شرکت‌ها بستگی دارد.
اکنون مهم‌ترین پرسش این است که آیا نهادهای نظارتی، پیش از نهایی شدن واگذاری، ابهامات مربوط به قیمت‌گذاری، شرایط مزایده و حقوق سهامداران را برطرف خواهند کرد یا خیر.
معامله 5,300 میلیارد تومانی سپهر کیش، فارغ از نتیجه نهایی، بار دیگر موضوع شفافیت در واگذاری سهام شرکت‌های بزرگ خودروسازی و ضرورت حفاظت از منافع سهامداران را در کانون توجه قرار داده است./ فارس