نرخ سود بین‌بانکی برای دهمین هفته متوالی بدون تغییر در سطح 24 درصد باقی ماند؛ اتفاقی که از تداوم سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی و فشار تقاضا برای تأمین نقدینگی در شبکه بانکی حکایت دارد.
به گزارش ایران جیب، بررسی آمارهای بازار پول نشان می‌دهد نرخ سود بین‌بانکی از هفته منتهی به 4 شهریور تا 7 آبان 1405، بدون حتی 0.01 واحد درصد تغییر، در سطح 24 درصد ثابت مانده است.
این ثبات کم‌سابقه در شرایطی رخ داده که بانک‌ها برای تأمین کسری نقدینگی روزانه خود از بازار بین‌بانکی استفاده می‌کنند و نرخ سود در این بازار معمولاً تحت تأثیر عرضه و تقاضای منابع مالی قرار می‌گیرد.
چرا نرخ سود روی 24 درصد متوقف شده است؟
در حال حاضر، سیاست پولی بانک مرکزی بر پایه دالان نرخ سود اجرا می‌شود که شامل 3 نرخ اصلی است:
| ابزار | نرخ سود |
|
سپرده‌گذاری قاعده‌مند نزد بانک مرکزی |
17% |
|
توافق بازخرید (ریپو) |
23% |
|
اعتبارگیری قاعده‌مند از بانک مرکزی |
24% |
|
نرخ سود بازار بین‌بانکی |
24% |
قرار گرفتن نرخ سود بین‌بانکی در سقف دالان نشان می‌دهد تقاضا برای منابع کوتاه‌مدت در شبکه بانکی بالاست و بانک‌های دارای کسری نقدینگی حاضرند برای تأمین منابع مورد نیاز خود، بالاترین نرخ تعیین‌شده در این چارچوب را پرداخت کنند.
البته تثبیت نرخ در سقف دالان به‌تنهایی اثبات‌کننده کمبود نقدینگی در تمام بانک‌ها نیست و برای ارزیابی دقیق‌تر باید حجم معاملات بین‌بانکی و میزان مداخله بانک مرکزی نیز بررسی شود.
تأثیر نرخ سود 24 درصدی بر بورس و تسهیلات بانکی
تداوم نرخ سود بالا می‌تواند هزینه تأمین مالی بانک‌ها و بنگاه‌های اقتصادی را افزایش دهد. در چنین شرایطی، بانک‌ها ممکن است در اعطای تسهیلات جدید محتاط‌تر عمل کنند.
از سوی دیگر، نرخ‌های سود بالا می‌توانند جذابیت نسبی سرمایه‌گذاری در بازار سهام را کاهش دهند و از طریق افزایش نرخ تنزیل، بر ارزش‌گذاری شرکت‌های بورسی فشار وارد کنند.
با این حال، نرخ سود بین‌بانکی همان نرخ سود سپرده‌های مردم یا تسهیلات بانکی نیست و تغییرات آن الزاماً به معنای تغییر فوری نرخ سود سپرده و وام نخواهد بود.
آرامش ظاهری بازار پول یا نشانه ناترازی بانک‌ها؟
یکی از نکات مهم در ثبات 10 هفته‌ای نرخ سود، احتمال تداوم فشار نقدینگی بر برخی بانک‌هاست.
اگر بانک‌های دارای کسری منابع برای مدت طولانی ناچار به تأمین نقدینگی با نرخ‌های بالا باشند، هزینه مالی آن‌ها افزایش می‌یابد و ممکن است مشکلات ترازنامه‌ای تشدید شود.
در مقابل، بانک مرکزی با استفاده از ابزارهای عملیات بازار باز و کنترل نرخ سود تلاش می‌کند از نوسانات شدید بازار پول جلوگیری کرده و رشد نقدینگی و فشارهای تورمی را مهار کند.
در مجموع، تثبیت نرخ سود بین‌بانکی در سطح 24 درصد اگرچه از کنترل نوسانات نرخ در بازار پول حکایت دارد، اما هم‌زمان این پرسش را مطرح می‌کند که آیا شبکه بانکی به تعادل پایدار رسیده یا همچنان با فشار کمبود منابع مواجه است؟
پاسخ به این پرسش به روند تأمین نقدینگی بانک‌ها، اصلاح ناترازی‌ها و تصمیم‌های بعدی بانک مرکزی بستگی خواهد داشت.