چرا خرید مسکن برای کارمندان دشوارتر شده است؟
به گزارش ایران جیب به نقل از ایلنا، رسول قربان‌نژاد، کارشناس بازار مسکن، با اشاره به کاهش شاخص استطاعت خرید مسکن اظهار کرد که فاصله میان درآمد خانوارها و قیمت خانه به‌شدت افزایش یافته است.
برآورد ۸۲ سال پس‌انداز برای خرید یک واحد ۸۰ متری، تصویری از دشواری خانه‌دار شدن با درآمد حقوق‌بگیری ارائه می‌دهد. البته این رقم یک برآورد اعلام‌شده از سوی این کارشناس است و برای تفسیر دقیق آن باید مشخص باشد که قیمت مسکن، سطح حقوق و فرض پس‌انداز چه سهمی از درآمد را در نظر گرفته‌اند.
وقتی بخش بزرگی از درآمد خانوار صرف هزینه‌های روزمره می‌شود، امکان پس‌انداز برای خرید خانه محدودتر خواهد شد. در چنین شرایطی، حتی افزایش تدریجی درآمد نیز ممکن است نتواند فاصله ایجادشده با قیمت مسکن را جبران کند.
رکود تورمی و کاهش معاملات در بازار ملک
قربان‌نژاد معتقد است تداوم وضعیت نااطمینانی سیاسی و اقتصادی می‌تواند رکود تورمی بازار مسکن را تشدید کند؛ وضعیتی که در آن، معاملات و سرمایه‌گذاری کاهش می‌یابد، اما فشارهای تورمی همچنان باقی می‌ماند.
به گفته این کارشناس، کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران به آینده بازار و افزایش ریسک‌های اقتصادی، تمایل به اجرای پروژه‌های ساختمانی جدید را کم کرده است. کاهش تعداد پروانه‌های ساختمانی صادرشده در تهران نیز از نشانه‌هایی است که او برای توضیح وضعیت سرمایه‌گذاری در بخش ساختمان مطرح می‌کند.
کاهش نقدشوندگی به این معناست که فروش ملک ممکن است زمان بیشتری ببرد یا فروشندگان برای انجام معامله ناچار به تعدیل قیمت پیشنهادی خود شوند. از سوی دیگر، بالا ماندن هزینه‌های ساخت می‌تواند مانع کاهش محسوس قیمت تمام‌شده واحدهای جدید شود.
تأثیر توافق یا تداوم نااطمینانی بر قیمت مسکن
این کارشناس بازار مسکن، آینده بازار را به تحولات سیاسی و اقتصادی وابسته می‌داند و چند سناریو را برای مسیر پیش‌رو مطرح می‌کند.
در صورت دستیابی به توافق
به گفته قربان‌نژاد، توافق احتمالی می‌تواند در کوتاه‌مدت فشار بر نرخ ارز را کاهش دهد و از شدت التهاب در بازارهای موازی مانند طلا، خودرو و بازار سرمایه بکاهد.
در چنین شرایطی، بخشی از سرمایه‌های فعال در این بازارها ممکن است به‌تدریج به سمت مسکن حرکت کند. با این حال، تغییر مسیر سرمایه‌ها فوری نیست و به میزان اعتماد سرمایه‌گذاران، چشم‌انداز اقتصادی و شرایط معاملات ملک بستگی دارد.
در صورت تداوم وضعیت نه جنگ و نه صلح
اگر نااطمینانی‌ها ادامه پیدا کند، به اعتقاد این کارشناس احتمال تشدید رکود تورمی وجود دارد. افزایش نقدینگی، رشد پلکانی نرخ ارز و فشارهای تورمی می‌تواند هزینه‌های ساخت را بالا نگه دارد؛ درحالی‌که قدرت خرید متقاضیان مصرفی کاهش می‌یابد.
در این وضعیت، ممکن است بازار با کاهش حجم معاملات و دشوارتر شدن خرید خانه مواجه شود، بدون آنکه قیمت‌ها متناسب با افت قدرت خرید کاهش پیدا کنند.
چرا بازار اجاره سریع‌تر به نرخ ارز واکنش نشان می‌دهد؟
قربان‌نژاد می‌گوید افزایش نرخ ارز معمولاً با فاصله زمانی در قیمت خریدوفروش مسکن منعکس می‌شود، اما بازار اجاره می‌تواند سریع‌تر به تغییر شرایط اقتصادی واکنش نشان دهد.
افزایش هزینه‌های زندگی و رشد اجاره‌بها، خانوارهایی را که درآمدشان متناسب با مخارج افزایش پیدا نمی‌کند، تحت فشار قرار می‌دهد. در نتیجه، برخی مستأجران ممکن است ناچار شوند به مناطق ارزان‌تر نقل مکان کنند یا از متراژ و کیفیت محل سکونت خود بکاهند.
این روند علاوه بر فشار مالی، می‌تواند دسترسی خانوارها به امکانات شهری، محل کار و خدمات موردنیاز را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
سناریوی جنگ؛ احتمال توقف معاملات مسکن
به گفته این کارشناس، در صورت وقوع جنگ، احتمال توقف معاملات و انجماد بازار ملک وجود دارد؛ زیرا خریداران و فروشندگان ممکن است تا روشن شدن شرایط از انجام معامله خودداری کنند.
با این حال، اثر نهایی چنین وضعیتی بر قیمت‌ها قابل پیش‌بینی قطعی نیست و به شدت و مدت درگیری، وضعیت نرخ ارز، هزینه ساخت‌وساز و شرایط اقتصادی پس از آن بستگی خواهد داشت.
در مجموع، مسئله اصلی بازار مسکن فقط افزایش قیمت خانه نیست؛ بلکه کاهش توان خرید خانوارها و دشوارتر شدن تأمین سرپناه است. آینده بازار نیز به مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و سیاسی وابسته خواهد بود و نمی‌توان صرفاً با تکیه بر یک سناریو، درباره روند قطعی قیمت‌ها در ماه‌های آینده قضاوت کرد.