افزایش ۵۵ درصدی قیمت نان صنعتی و جهش نرخ آرد صنف و صنعت، شکاف هزینه تولید میان نان‌های سنتی و صنعتی را بیشتر کرده است؛ اختلافی که بار دیگر بحث اصلاح شیوه پرداخت یارانه نان را مطرح می‌کند.
به گزارش ایران‌جیب، جواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران، از ابلاغ نرخنامه جدید نان‌های صنعتی با افزایش ۵۵ درصدی خبر داد. به گفته او، قیمت آرد صنف و صنعت از ۲۳ هزار و ۸۰۰ تومان به ۶۰ هزار تومان رسیده؛ یعنی حدود ۲.۵ برابر شده است.
این افزایش در حالی اتفاق افتاده که آرد نانوایی‌های سنتی همچنان با حمایت دولت تأمین می‌شود. بنابراین، تولیدکنندگان نان صنعتی و نانوایی‌های سنتی برای تهیه اصلی‌ترین ماده اولیه خود، هزینه‌های متفاوتی می‌پردازند؛ تفاوتی که بر قیمت نهایی و توان رقابت آن‌ها اثر می‌گذارد.
گرانی نان صنعتی می‌تواند بخشی از تقاضا را به سمت نان یارانه‌ای سوق دهد. در چنین شرایطی، تولیدکنندگان صنعتی با دشواری حفظ مشتری روبه‌رو می‌شوند و احتمال افزایش فشار تقاضا بر نانوایی‌های سنتی نیز وجود دارد.
یارانه نان چگونه توزیع شود؟
بر اساس برآوردهای منتشرشده در سال ۱۴۰۳، سالانه حدود ۲۴۰ هزار میلیارد تومان یارانه برای تأمین گندم مورد نیاز نانوایی‌ها اختصاص می‌یافت. همچنین در بودجه سال ۱۴۰۵، حدود ۵۰۴ هزار میلیارد تومان برای زنجیره گندم، آرد و نان پیش‌بینی شده است. این اعتبار، بخش‌های مختلف زنجیره را دربرمی‌گیرد و نمی‌توان تمام آن را پرداخت مستقیم به نانوایی‌ها دانست.
در این میان، برخی فعالان صنفی خواستار یکسان‌سازی نرخ آرد و اصلاح مسیر پرداخت یارانه هستند. کرمی پیشنهاد کرده است یارانه به مصرف‌کننده نهایی پرداخت شود یا مابه‌التفاوت قیمت آزاد و یارانه‌ای به حساب نانوایی‌ها واریز شود.
حامیان این پیشنهاد معتقدند تأمین آرد با نرخ یکسان می‌تواند شرایط رقابت میان تولیدکنندگان را متعادل‌تر کند. با این حال، یکسان‌سازی نرخ آرد بدون جبران کافی و به‌موقع هزینه خانوارها، می‌تواند فشار بیشتری بر معیشت مردم وارد کند.
چالش اصلی دولت، طراحی روشی است که هم اختلاف هزینه تولید را کاهش دهد و هم دسترسی خانوارها به نان با قیمت قابل‌تحمل را حفظ کند. موفقیت چنین اصلاحی به میزان حمایت، پوشش مشمولان و پرداخت منظم یارانه وابسته است.