بررسی آخرین آمارهای آبی کشور نشان می‌دهد که تا ۱۹ مهرماه، تنها ۴۵ درصد ظرفیت مخازن سدهای ایران پر بوده و ۵۵ درصد ظرفیت آن‌ها همچنان خالی است. اگرچه ورودی آب به سدها نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما وضعیت برخی سدهای مهم، از جمله لار و ماملو در تهران و البرز، همچنان بحرانی گزارش شده است.
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، آمارهای منتشرشده از وضعیت سدهای کشور در سال آبی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ نشان می‌دهد که با وجود افزایش ورودی آب نسبت به مدت مشابه سال گذشته، میزان پرشدگی مخازن سدها همچنان به کمتر از نصف ظرفیت آن‌ها محدود است.
ظرفیت سدهای کشور چقدر پر شده است؟
بر اساس آخرین آمارها تا ۱۹ مهرماه، میزان پرشدگی مخازن سدهای کشور به ۴۵ درصد رسیده است. به این ترتیب، ۵۵ درصد ظرفیت مخازن سدها خالی مانده و بخش قابل توجهی از ظرفیت ذخیره‌سازی آب کشور هنوز پر نشده است.
این وضعیت اهمیت مدیریت منابع آب، کنترل مصرف و برنامه‌ریزی برای تأمین آب شرب، کشاورزی و سایر مصارف را افزایش می‌دهد؛ به‌ویژه در مناطقی که سدهای تأمین‌کننده آب با کمبود ذخایر روبه‌رو هستند.
ورودی آب به سدها ۶۲ درصد افزایش یافت
حجم کل ورودی آب به مخازن سدهای کشور از ابتدای سال آبی جاری تا زمان گزارش به ۸۲۰ میلیون مترمکعب رسیده است. این میزان در مدت مشابه سال گذشته ۵۱۰ میلیون مترمکعب بود.
مقایسه این ارقام از افزایش حدود ۶۲ درصدی ورودی آب به سدها حکایت دارد. با این حال، افزایش ورودی آب الزاماً به معنای پرشدگی مناسب مخازن نیست؛ زیرا میزان ذخایر موجود، حجم آب خروجی، مصرف و شرایط هر حوضه آبریز نیز بر وضعیت سدها تأثیر می‌گذارد.
کدام سدهای کشور در وضعیت بحرانی قرار دارند؟
طبق گزارش منتشرشده، وضعیت پرشدگی تعدادی از سدهای کشور نامناسب یا بحرانی ارزیابی شده است.
از جمله سدهای دارای وضعیت بحرانی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
سدهای لار و ماملو: در تهران و البرز
-
سدهای دوستی و طرق: در خراسان رضوی
-
سد پانزده خرداد: در حوضه قمرود
-
سدهای شمل و نیان: در هرمزگان
-
سد بارزو: در خراسان شمالی
-
سد ساوه: مطابق گزارش، در گیلان
در مقابل، سدهای آزاد، اکباتان، زیردان، جگین، دویرج و ایلام از نظر حجم پرشدگی وضعیت مناسبی داشته‌اند.
تفاوت وضعیت سدها نشان می‌دهد که شرایط منابع آبی در مناطق مختلف کشور یکسان نیست و برای ارزیابی دقیق‌تر، باید میزان ذخیره هر سد و نیاز آبی منطقه مربوط به آن به‌صورت جداگانه بررسی شود.
میزان بارندگی کشور در مهرماه چقدر بوده است؟
بر اساس آمار اعلام‌شده، ارتفاع کل بارش‌های کشور از ابتدای مهر تا ۱۸ مهرماه ۱۴۰۵ به ۴.۲ میلی‌متر رسیده است.
مقایسه این میزان با دوره‌های مشابه نشان می‌دهد:
-
بارندگی سال آبی جاری تا ۱۸ مهر: ۴.۲ میلی‌متر
-
میانگین بارندگی در دوره مشابه بلندمدت: ۳.۲ میلی‌متر
-
بارندگی در مدت مشابه سال آبی گذشته: ۱.۳ میلی‌متر
بنابراین، میزان بارندگی ثبت‌شده در این بازه از میانگین بلندمدت و مقدار ثبت‌شده در سال گذشته بیشتر بوده است. با این حال، برای نتیجه‌گیری درباره بهبود پایدار وضعیت منابع آبی، باید روند بارش‌ها و میزان ورودی آب به سدها در ادامه سال آبی نیز بررسی شود.
افزایش ورودی آب کافی نیست؛ مدیریت مصرف همچنان ضروری است
افزایش ۶۲ درصدی ورودی آب به سدهای کشور و رشد بارندگی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، نشانه‌هایی مثبت در آمارهای آبی محسوب می‌شوند؛ اما خالی بودن ۵۵ درصد ظرفیت مخازن و وضعیت بحرانی برخی سدها نشان می‌دهد که چالش تأمین آب همچنان پابرجاست.
تداوم مدیریت مصرف، کاهش هدررفت شبکه‌های آبرسانی و برنامه‌ریزی دقیق برای توزیع ذخایر موجود، به‌ویژه در مناطق وابسته به سدهای کم‌آب، می‌تواند در کاهش فشار بر منابع آبی کشور نقش مهمی داشته باشد.