بانک مرکزی با آغاز عرضه گسترده اسکناس ارز در بانک‌های منتخب، امکان خرید تا سقف ۱۰ هزار دلار را برای اشخاص حقیقی ایرانی بالای ۱۸ سال فراهم کرده است. در مرحله نخست، یک میلیارد دلار اسکناس از طریق شعب منتخب بانک‌ها عرضه می‌شود و مجموع برنامه عرضه می‌تواند به ۲ میلیارد دلار برسد.
به گزارش ایران جیب به نقل از ایبنا، بانک مرکزی از صبح شنبه ۱۱ مهرماه عرضه ارز به متقاضیان را در چهار بانک ملت، تجارت، صادرات و سامان آغاز کرد و از یکشنبه ۱۲ مهرماه نیز بانک ملی به جمع بانک‌های عامل اضافه شد.
خرید ارز با کارت ملی تا سقف ۱۰ هزار دلار
بر اساس دستورالعمل جدید، تمامی اشخاص حقیقی ایرانی بالای ۱۸ سال می‌توانند با ارائه اصل کارت ملی معتبر، تا سقف ۱۰ هزار دلار ارز خریداری کنند.
این سقف برای هر فرد یک بار در سال در نظر گرفته شده است. همچنین خرید ارز در این سرفصل، مانعی برای استفاده از سایر سرفصل‌های ارزی مانند ارز مسافرتی و ارز مورد نیازهای ضروری ایجاد نمی‌کند.
متقاضی باید شخصاً به شعبه منتخب مراجعه کند و امکان خرید ارز از طریق نماینده یا وکیل وجود ندارد. همچنین مبلغ ریالی ارز خریداری‌شده باید از حساب متعلق به خود متقاضی پرداخت شود.
عرضه یک میلیارد دلار در مرحله نخست
بانک مرکزی در مرحله اول، عرضه یک میلیارد دلار اسکناس را از طریق شعب منتخب بانک‌های عامل و صرافی‌های بانکی در دستور کار قرار داده است. بر اساس برنامه اعلام‌شده، در مجموع امکان عرضه تا سقف ۲ میلیارد دلار پیش‌بینی شده است.
هدف از این اقدام، افزایش دسترسی متقاضیان به ارز رسمی و پاسخگویی به بخشی از تقاضای اسکناس در بازار عنوان شده است.
شرایط خرید ارز چیست؟
متقاضیان پیش از مراجعه به بانک باید فهرست شعب منتخب و شرایط اجرایی بانک عامل را بررسی کنند؛ زیرا اگرچه چارچوب کلی طرح در بانک‌ها یکسان است، اما نحوه مراجعه و ارائه خدمات ممکن است در هر بانک متفاوت باشد.
مهم‌ترین شرایط اعلام‌شده عبارتند از:
-
متقاضی باید شخص حقیقی ایرانی و بالای ۱۸ سال باشد.
-
ارائه اصل کارت ملی معتبر الزامی است.
-
سقف خرید سالانه برای هر فرد ۱۰ هزار دلار است.
-
حضور شخص متقاضی در شعبه الزامی است.
-
خرید از طریق وکیل یا نماینده امکان‌پذیر نیست.
-
وجه ریالی باید از حساب متعلق به خود متقاضی پرداخت شود.
-
استفاده از این سهمیه مانع دریافت ارز در سایر سرفصل‌های مجاز مانند ارز مسافرتی نیست.
وضعیت شعب منتخب بانک‌ها
عرضه ارز در ابتدا در بانک‌های ملت، تجارت، صادرات و سامان آغاز شد و بانک ملی نیز از ۱۲ مهرماه به این طرح اضافه شد.
در حال حاضر، جزئیات شعب منتخب بانک تجارت هنوز اعلام نشده است و قرار است پس از انتشار اطلاعات رسمی، فهرست شعب این بانک به‌روزرسانی شود. همچنین شعب منتخب بانک سامان برای اجرای این طرح فعلاً در تهران قرار دارند.
سیاست جدید بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز
عرضه اسکناس بخشی از مجموعه سیاست‌های بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز محسوب می‌شود. این سیاست‌ها علاوه بر افزایش عرضه اسکناس، موضوعاتی مانند ساماندهی معاملات رسمی ارز، بازگشت ارز حاصل از صادرات و تأمین ارز مورد نیاز واردات را نیز دنبال می‌کنند.
بر اساس اعلام بانک مرکزی، تا ۱۰ شهریورماه بیش از ۱۸ میلیارد دلار برای تأمین ارز کالاهای اساسی، دارو، نهاده‌های دامی و مواد اولیه تولید تأمین و پرداخت شده است.
از سوی دیگر، همزمان با افزایش عرضه ارز، نظارت بر فعالیت شبکه بانکی نیز تشدید شده است. بانک مرکزی اخیراً حکم عزل ۱۱ رئیس شعبه را به دلیل رعایت نکردن الزامات مربوط به شناسایی مشتری، شناخت ماهیت و میزان فعالیت مشتری و تطبیق تراکنش‌ها با سطح فعالیت مورد انتظار صادر کرده است.
آیا عرضه ۲ میلیارد دلار می‌تواند بازار ارز را آرام کند؟
عرضه یک میلیارد دلار اسکناس در مرحله نخست می‌تواند دسترسی متقاضیان به ارز رسمی را افزایش داده و بخشی از تقاضای موجود در بازار را پوشش دهد. با این حال، اثرگذاری پایدار این سیاست بر نرخ ارز به عوامل دیگری مانند میزان تداوم عرضه، وضعیت درآمدهای ارزی، بازگشت ارز صادراتی، تقاضای وارداتی و انتظارات فعالان بازار نیز بستگی دارد.
در واقع، سیاست جدید بانک مرکزی تنها به تزریق اسکناس محدود نمی‌شود و همزمان افزایش عرضه، ساماندهی معاملات و تشدید نظارت بر جریان‌های ارزی و ریالی را دنبال می‌کند.