طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری سوخت در 54 جایگاه منتخب تهران به‌صورت آزمایشی آغاز شده است؛ در این روش، متقاضی استفاده از کارت جایگاه با کارت بانکی شخصی احراز هویت می‌شود و برای سوخت‌گیری رمز یا «توکن» دریافت می‌کند.
به گزارش ایران جیب، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی هدف از اجرای این طرح را شفاف‌سازی اطلاعات هویتی و مکانی سوخت‌گیری، مدیریت بهتر مصرف و جلوگیری از انحراف مصرف اعلام کرده است.
براساس اعلام این شرکت، اکنون حدود 40 درصد از سوخت‌گیری کشور با کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها انجام می‌شود. شناسه‌دار شدن این تراکنش‌ها می‌تواند ارتباط میان مصرف‌کننده و میزان سوخت دریافتی را روشن‌تر کند.
توکن بنزین چگونه کار می‌کند؟
در فرآیند جدید، راننده‌ای که قصد استفاده از کارت اضطراری جایگاه را دارد، کارت بانکی شخصی خود را در دستگاه کارت‌خوان قرار می‌دهد. پس از احراز هویت و دریافت توکن یا رمز، امکان انجام عملیات سوخت‌گیری فراهم می‌شود.
توکن در این طرح، یک مجوز دیجیتال برای انجام تراکنش سوخت‌گیری است؛ پول، رمزارز یا دارایی قابل خریدوفروش محسوب نمی‌شود.
کارکرد اصلی آن، ثبت و شناسایی استفاده‌کننده از کارت جایگاه است تا اطلاعات مصرف صرفاً به کارت اضطراری محدود نماند.
آیا سهمیه بنزین تغییر می‌کند؟
اجرای آزمایشی این طرح به‌خودی‌خود به معنای تغییر سهمیه یا نرخ بنزین نیست. آنچه در مرحله فعلی تغییر می‌کند، شیوه احراز هویت و ثبت سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه است.
همچنین نباید این مرحله را به معنای انتقال کامل سهمیه همه خودروها به کارت بانکی دانست. انتقال سهمیه به کارت بانکی، پروژه گسترده‌تری است که به اتصال اطلاعات مالک یا بهره‌بردار، خودرو، بانک و سامانه سوخت نیاز دارد.
داده‌های مصرف؛ بخش مهم طرح جدید
ثبت هویت استفاده‌کنندگان از کارت جایگاه، امکان بررسی دقیق‌تر الگوی مصرف را فراهم می‌کند. این اطلاعات می‌تواند نشان دهد چه میزان سوخت، در چه محل و توسط چه فردی دریافت شده است.
چنین زیرساختی در آینده می‌تواند به تصمیم‌گیری درباره مدیریت مصرف و نحوه تخصیص سهمیه کمک کند؛ با این حال، تغییر سهمیه براساس پیمایش، انتقال آن به افراد یا خانوارها و تعریف اعتبار ریالی انرژی، در متن گزارش به‌عنوان سناریوهای احتمالی مطرح شده‌اند، نه تصمیم‌های قطعی اعلام‌شده.
دیجیتالی شدن سامانه، ابزار نظارت و سیاستگذاری را تقویت می‌کند، اما کاهش مصرف و رفع ناترازی بنزین به عواملی مانند مصرف خودروها، میزان تولید و سیاست‌های اجرایی نیز وابسته است.