یک پیام ساده از سوی دوست یا یکی از اعضای خانواده میتواند نقطه شروع یک حمله سایبری باشد؛ پیامهایی با عنوانهایی مانند «عکس قدیمی»، «عکس یادگاری» یا «این عکس رو ببین» که کاربر را به باز کردن لینک، دانلود فایل یا نصب یک برنامه ترغیب میکنند.
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، این شگرد در ماههای اخیر مورد هشدار پلیس فتا قرار گرفته است. در برخی پروندهها، فایل آلوده پس از آلوده کردن تلفن همراه یک کاربر، برای مخاطبان همان فرد نیز ارسال شده و به این ترتیب یک حمله سایبری میتواند از یک قربانی به چندین نفر گسترش پیدا کند.
وقتی یک فایل ساده، مسیر حمله را باز میکند
باز کردن هر لینک بهتنهایی به معنای دسترسی کامل مهاجم به تلفن همراه نیست؛ اما خطر زمانی جدی میشود که کاربر به دنبال مشاهده محتوای وعدهدادهشده، یک فایل ناشناس را نصب کند، برنامهای مشکوک را اجرا کند، مجوزهای حساس بدهد یا اطلاعات خود را در یک صفحه جعلی وارد کند.
در چنین شرایطی، مهاجم ممکن است برای دستیابی به اطلاعات شخصی، پیامها، حسابهای کاربری و دادههای مالی تلاش کند.
نکته مهم این است که پیام میتواند از یک حساب آشنا ارسال شده باشد. بنابراین آشنا بودن نام یا شماره فرستنده بهتنهایی برای قابل اعتماد بودن فایل یا لینک کافی نیست.
هدف نهایی میتواند حساب بانکی باشد
اطلاعات بهدستآمده از یک حمله سایبری ممکن است برای دسترسی به منابع مالی قربانی مورد استفاده قرار گیرد. در صورت موفقیت، برداشت یا انتقال وجه میتواند بخش بعدی این زنجیره باشد.
وجه سرقتشده نیز لزوماً در حساب مقصد باقی نمیماند. ممکن است پول در مدت کوتاهی به حسابهای دیگری منتقل شود یا برای خرید کالا و خدمات مورد استفاده قرار گیرد.
به همین دلیل، در زمان شناسایی برداشت غیرمجاز، ممکن است پول از حساب اولیه خارج شده و مسیر چندین تراکنش را طی کرده باشد.
فروشنده هم ممکن است قربانی پول سرقتی شود
یکی از جنبههای مهم این نوع پروندهها، احتمال درگیر شدن افرادی است که در ظاهر هیچ ارتباطی با سرقت اینترنتی ندارند.
برای مثال، ممکن است فردی با پولی که از یک حساب سرقت شده، اقدام به خرید طلا یا کالای دیگری کند. فروشنده نیز با مشاهده واریز وجه، معامله را عادی تلقی کرده و کالا را تحویل دهد؛ اما بعداً مشخص شود پول پرداختی منشأ مشکوک داشته است.
در چنین شرایطی، صاحب حساب اصلی پول خود را از دست داده، فروشنده کالا را تحویل داده و در عین حال تراکنش دریافتشده نیز میتواند موضوع بررسی بانکی و قضایی قرار گیرد.
این موضوع نشان میدهد آثار یک سرقت اینترنتی میتواند فراتر از صاحب حساب هکشده گسترش پیدا کند.
حسابهای اجارهای؛ حلقه دیگر زنجیره انتقال پول
حسابهای بانکی اجارهای نیز میتوانند در جابهجایی وجوه حاصل از جرایم مورد استفاده قرار گیرند. پیشنهادهایی که در ازای دریافت مبلغی، استفاده از حساب بانکی فرد یا انجام تراکنشهایی را درخواست میکنند، میتوانند برای صاحب حساب تبعات جدی داشته باشند.
در چنین مواردی، مجرم اصلی ممکن است مستقیماً از حساب خودش برای انتقال پول استفاده نکند و وجوه را از طریق چند حساب واسطه جابهجا کند.
بنابراین در اختیار گذاشتن حساب بانکی یا همکاری در انتقال وجه بدون اطلاع از منشأ پول، میتواند فرد را وارد فرآیند بررسی تراکنشها کند.
اولین هشدار ممکن است پیامک بانک باشد
در برخی موارد، قربانی زمانی متوجه وقوع سرقت میشود که پیامک یک تراکنش غیرعادی را دریافت میکند؛ تراکنشی که خودش انجام نداده است.
در این فاصله ممکن است وجه از حساب خارج شده و به حسابهای دیگری منتقل شده باشد. به همین دلیل، سرعت واکنش پس از مشاهده تراکنش مشکوک اهمیت زیادی دارد.
اگر تراکنش ناشناختهای در حساب مشاهده شد، موضوع نباید به ساعات یا روزهای بعد موکول شود.
اگر روی لینک مشکوک کلیک کردیم چه کنیم؟
اگر فایل یا برنامه مشکوکی نصب شده، مجوز غیرعادی به یک برنامه داده شده یا تراکنش مشکوکی در حساب مشاهده شده است، باید موضوع را سریع پیگیری کرد.
اقداماتی مانند بررسی حسابهای بانکی، تماس فوری با بانک در صورت مشاهده تراکنش غیرمجاز، نگهداری پیام و لینک مشکوک و گزارش موضوع به مراجع مربوط میتواند در روند پیگیری اهمیت داشته باشد.
پلیس فتا نیز بر گزارش سریع جرایم سایبری تأکید کرده و شماره ۰۹۶۳۸۰ را برای دریافت گزارش و راهنمایی اعلام کرده است.
«عکس قدیمی» همیشه فقط یک خاطره نیست
کلاهبرداریهای سایبری ممکن است با یک پیام کاملاً عادی آغاز شوند، اما در صورت موفقیت میتوانند به سرقت اطلاعات، برداشت وجه، انتقال پول میان چند حساب و حتی خرید کالا یا خدمات با پول سرقتشده منجر شوند.
برای جلوگیری از گرفتار شدن در این زنجیره، بهتر است هیچ فایل یا لینک غیرمنتظرهای را صرفاً به دلیل ارسال شدن از سوی یک فرد آشنا باز نکنیم. در صورت شک، یک تماس یا پیام از طریق راه ارتباطی دیگری میتواند مشخص کند که پیام واقعاً توسط صاحب حساب ارسال شده یا حساب او نیز مورد سوءاستفاده قرار گرفته است.