به گزارش ایران جیب؛ با نزدیک شدن به فصل پاییز و مطرح شدن احتمال بارشهای شدید، خطر سیلاب ناگهانی در روددرههای شمالی تهران بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. کارشناسان هشدار میدهند ساختوسازها و توسعه شهری در مسیر برخی مسیلها میتواند در زمان وقوع بارشهای شدید، خسارتهای بیشتری ایجاد کند.
۱۱ حوضه آبریز در شمال تهران
ارتفاعات شمالی تهران دارای ۱۱ حوضه آبریز است که از غرب به شرق شامل وردیج، کن، گلوتنکه، فرحزادی، درکه، ولنجک، دربند و گلابدره، حصارک، جمشیدیه، دارآباد و سوهانک میشود.
مساحت این حوضهها از ۷ تا ۲۲۰ کیلومتر مربع متغیر است و روانآب ناشی از بارش در آنها میتواند به مناطق شهری منتقل شود.
کدام مناطق تهران در معرض خطر هستند؟
بررسی مسیر روددرهها نشان میدهد برخی نقاط و زیرساختهای مهم شهری در مسیر آبراهههای طبیعی قرار گرفتهاند.
در حوضه وردیج، مسیر سیلاب با بخشهایی از بزرگراههای همت و تهران-کرج، جاده قدیم کرج و برخی پلها تلاقی دارد.
در حوضه کن نیز محدوده غربی فرودگاه مهرآباد و برخی تأسیسات اطراف آن در امتداد مسیر آبراهه قرار گرفتهاند.
حوضه فرحزادی نیز پس از ورود به محدوده شهری، از مسیر درههای شمال به جنوب عبور کرده و به محدودههایی مانند پارک نهجالبلاغه، صادقیه و اشرفی اصفهانی میرسد.
در مسیر درکه نیز بخشهایی از بزرگراه چمران و محدوده کوی نصر در امتداد مسیر طبیعی روانآب قرار دارند.
همچنین در حوضههای دربند، گلابدره و دارآباد، توسعه شهری و ساختوسازها در برخی نقاط باعث دشوار شدن شناسایی مسیر طبیعی آبراههها شده است.
تجربه سیلابهای مرگبار تهران
تهران سابقه چندین سیلاب خسارتبار را دارد. از جمله سیل سال ۱۳۳۳ در فرحزاد، سیل سال ۱۳۳۴ در کن و سیلاب سال ۱۳۶۶ در محدوده تجریش، گلابدره و دربند که خسارات و تلفات قابل توجهی به همراه داشت.
کارشناسان همچنین با اشاره به سیلهای اخیر در اطراف تهران و حادثه سیل دروازه قرآن شیراز در سال ۱۳۹۸، بر اهمیت سامانههای هشدار سریع سیلاب و آموزش عمومی تأکید دارند.
ضرورت سامانه هشدار سیلاب
بر اساس این گزارش، دو اقدام برای کاهش خسارتهای احتمالی اهمیت ویژهای دارد: آموزش عمومی درباره نحوه مواجهه با سیلاب و راهاندازی سامانههای هشدار میدانی در امتداد حوضههای آبریز شمال تهران.
این سامانهها میتوانند با پایش شدت بارش و حجم روانآب، پیش از رسیدن موج سیلاب به مناطق شهری هشدار لازم را صادر کنند.
نکته: ارتباط میان «النینو» و افزایش بارش در تهران قطعی نیست و میزان و الگوی بارش پاییز به شرایط جوی و اقلیمی متعددی بستگی دارد؛ بنابراین هشدار درباره خطر سیلاب را باید بیشتر بهعنوان موضوع آمادگی و مدیریت ریسک در نظر گرفت، نه پیشبینی قطعی وقوع سیل.