بازار جهانی گاز طبیعی مایعشده (الانجی) در آستانه زمستان با ریسک افزایش شدید قیمتها مواجه شده است. کاهش ذخایر گاز اروپا، رقابت خریداران آسیایی برای محمولههای الانجی و اختلال در عرضه خاورمیانه، از مهمترین عواملی هستند که میتوانند بازار انرژی را در ماههای آینده تحت فشار قرار دهند.
ذخایر گاز اروپا در وضعیت نگرانکننده
به گزارش ایران جیب به نقل از خبرگزاری رویترز، مدیران و تحلیلگران صنعت انرژی در کنفرانس گستک (Gastech) در بانکوک اعلام کردند اروپا در حالی به استقبال زمستان میرود که سطح ذخایر گاز آن پایینتر از سالهای گذشته است.
بر اساس دادههای مطرحشده در این کنفرانس، ذخایر گاز اتحادیه اروپا حدود ۶۷ درصد ظرفیت مخازن است؛ سطحی که برای این مقطع از سال بسیار پایین محسوب میشود و با هدف ۸۰ درصدی اتحادیه اروپا برای ماه دسامبر فاصله دارد. مدیران شرکت اکوینور نیز پیشبینی کردهاند سطح ذخایر تا اول نوامبر به حدود ۷۵ درصد برسد.
شرکت انرژی شل نیز اعلام کرده اختلال در صادرات الانجی قطر و امارات از مسیر تنگه هرمز، حدود ۳۶ میلیون تن از عرضه جهانی الانجی در سال جاری را از بازار خارج کرده است.
چرا اروپا برای زمستان آسیبپذیرتر شده است؟
برخلاف سال ۲۰۲۲ که کشورهای اروپایی با سرعت بیشتری اقدام به پر کردن مخازن گاز کردند، امسال انگیزه اقتصادی برای ذخیرهسازی در فصل تابستان کمتر بوده است.
یکی از عوامل این وضعیت، ساختار «پسنگر» بازار یا backwardation است؛ به این معنا که قیمت گاز تحویل فوری بالاتر از قیمت قراردادهای آینده بوده و در نتیجه ذخیرهسازی گاز برای فروش در ماههای آینده جذابیت اقتصادی کمتری داشته است.
اکنون با نزدیک شدن به فصل سرما، پایین بودن سطح ذخایر میتواند حساسیت بازار را نسبت به تغییرات آبوهوایی و اختلالات عرضه افزایش دهد.
احتمال رسیدن قیمت الانجی به ۴۰ دلار
قیمت نقدی الانجی در بازار آسیا طی سال جاری میلادی تقریباً سه برابر شده و به محدوده ۳۰ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا (mmBtu) نزدیک شده است؛ در حالی که پیش از تشدید بحران، قیمتها حدود ۱۰ دلار بود.
سایمون فلاورز، رئیس شرکت مشاوره وود مکنزی، هشدار داده است اگر زمستان سردتر از حد معمول باشد، کمبود عرضه مازاد میتواند بازار را تحت فشار قرار دهد و قیمت الانجی به حدود ۴۰ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا برسد.
البته این رقم یک سناریوی احتمالی در صورت وقوع زمستان سرد است و به معنای پیشبینی قطعی قیمت نیست. در مقابل، در صورت گرم بودن هوا، تحلیلگران انتظار دارند قیمتها همچنان بالا بمانند، اما الزاماً از سطوح فعلی فاصله زیادی نگیرند.
رقابت اروپا و آسیا برای گاز آمریکا
یکی دیگر از عوامل تعیینکننده بازار در زمستان پیشرو، رقابت خریداران اروپایی و آسیایی برای محمولههای الانجی آمریکا خواهد بود.
مدیران اکوینور معتقدند در صورت همزمانی سرمای شدید در اروپا و آسیا با ادامه اختلال در عرضه الانجی از مسیر تنگه هرمز، خریداران اروپایی ناچار خواهند شد برای تأمین محمولههای آمریکا با خریداران آسیایی رقابت کنند.
از سوی دیگر، اکسونموبیل هشدار داده است انتقال محموله از آمریکا به شمال آسیا حدود ۴۵ روز زمان میبرد و همین موضوع میتواند واکنش سریع خریداران آسیایی به کمبود عرضه را دشوارتر کند.
در همین حال، شرکت آلمانی SEFE اعلام کرده است با توجه به پایین بودن سطح ذخایر گاز اروپا، از هماکنون روند افزایش ذخیرهسازی را آغاز کرده است.
با توجه به شرایط فعلی، وضعیت آبوهوا، میزان ذخیرهسازی اروپا، رقابت آسیا و اروپا برای محمولههای الانجی و وضعیت عرضه از خاورمیانه، چهار عامل اصلی تعیینکننده مسیر قیمت گاز در زمستان پیشرو خواهند بود.