ممکن است فردی هیچ وام معوق، چک برگشتی یا بدهی بانکی نداشته باشد اما هنگام اعتبارسنجی با رتبه اعتباری پایینی مواجه شود. دلیل این اتفاق در بسیاری از موارد نه بدحسابی، بلکه نداشتن سابقه مالی کافی برای ارزیابی رفتار اعتباری است.
به گزارش ایران جیب، اعتبارسنجی فقط به دنبال پیدا کردن افراد بدحساب نیست؛ بلکه بر اساس دادههای مالی موجود تلاش میکند میزان ریسک بازپرداخت تعهدات هر فرد را مشخص کند. بنابراین فردی که تاکنون وام نگرفته و تعهد اعتباری قابل توجهی نداشته، ممکن است اطلاعات کافی برای اثبات خوشحسابی خود نیز در اختیار نظام اعتبارسنجی نداشته باشد.
چرا جوانها بیشتر با این مشکل روبهرو میشوند؟
یکی از عوامل مؤثر در این موضوع، کوتاه بودن سابقه مالی است. فردی که به تازگی وارد بازار کار شده، معمولاً سابقه طولانی از دریافت تسهیلات، بازپرداخت اقساط، فعالیت بانکی یا سایر تعهدات مالی ندارد.
در مقابل، فردی که سالها فعالیت اقتصادی داشته و حقوق، درآمد، حساب بانکی و تعهدات مالی او سابقه مشخصی دارد، داده بیشتری برای ارزیابی در اختیار سیستم اعتبارسنجی قرار میدهد.
بنابراین ممکن است یک جوان هیچ سابقه منفی نداشته باشد، اما سابقه مثبت کافی هم نداشته باشد.
نداشتن سابقه مالی چگونه رتبه را پایین میآورد؟
محدود بودن فعالیت مالی، نداشتن سابقه دریافت تسهیلات، نداشتن دستهچک یا گردش مالی محدود میتواند باعث شود اطلاعات کافی برای ارزیابی دقیق توانایی مالی فرد وجود نداشته باشد.
در چنین شرایطی، رتبه پایین لزوماً به این معنا نیست که فرد بدهکار یا بدحساب است؛ بلکه میتواند نشاندهنده کمبود داده برای ارزیابی رفتار اعتباری باشد.
چرخه «مرغ و تخممرغ» در دریافت وام
مشکل زمانی جدیتر میشود که فرد برای افزایش اعتبار خود به سابقه بازپرداخت نیاز داشته باشد، اما برای دریافت وام نیز بانک از او رتبه اعتباری مناسب بخواهد.
در واقع فرد برای ساختن سابقه اعتباری باید یک تعهد مالی داشته باشد و آن را بهموقع انجام دهد؛ اما ممکن است به دلیل نداشتن سابقه، در همان مرحله نخست امکان دریافت تسهیلات را پیدا نکند.
این وضعیت همان چرخه معروف «مرغ و تخممرغ» است؛ برای افزایش اعتبار به وام نیاز دارید و برای گرفتن وام به اعتبار.
چگونه سابقه اعتباری بسازیم؟
برای افرادی که سابقه اعتباری محدودی دارند، شروع با تعهدات مالی کوچک و قابل مدیریت میتواند یکی از راههای ایجاد سابقه باشد. دریافت تسهیلات خرد و پرداخت منظم اقساط، به مرور اطلاعات بیشتری از رفتار اعتباری فرد ایجاد میکند.
همچنین متمرکز کردن درآمد و فعالیتهای مالی در یک بانک میتواند به بانک تصویر روشنتری از وضعیت مالی مشتری بدهد. برای مثال، واریز حقوق و درآمد و انجام بخشی از پرداختهای روزمره از حساب بانکی، به مرور سابقهای از گردش مالی ایجاد میکند.
رتبه پایین همیشه به معنای بدحسابی نیست
در نهایت، رتبه اعتباری پایین را نباید همیشه معادل بدحسابی دانست. در برخی موارد، مسئله اصلی این است که فرد هنوز فرصت کافی برای اثبات رفتار مالی خود پیدا نکرده است.
بهترین راه برای چنین افرادی، بهجای تلاش برای دریافت وامهای سنگین، ایجاد تدریجی سابقه مالی با تعهدات کوچک، پرداخت منظم اقساط و مدیریت صحیح حسابهای بانکی است.