به گزارش ایران جیب؛ همزمان با تشدید ناترازی برق و تعطیلی یا کاهش فعالیت برخی واحدهای صنعتی، پیشنهاد جابهجایی روز تعطیل هفتگی کارگران بهجای جمعه بار دیگر مطرح شده است؛ با این حال، نمایندگان کارگری تأکید دارند که تغییر روز تعطیل نباید باعث حذف فوقالعاده قانونی 40 درصدی کار در روز جمعه شود.
چرا بحث تغییر روز تعطیل کارگران مطرح شد؟
قطعیهای گسترده برق در واحدهای صنعتی طی ماههای اخیر، روند تولید بسیاری از کارخانهها و واحدهای تولیدی را مختل کرده است. در همین شرایط، موضوع تغییر روز تعطیل هفتگی از جمعه به یکی دیگر از روزهای هفته در جلسه شورای عالی کار مطرح شده است.
هدف از این پیشنهاد، استفاده از ظرفیت روز جمعه برای ادامه فعالیت واحدهای صنعتی و جبران بخشی از زمان تولید از دسترفته به دلیل قطعی برق عنوان شده است.
در واقع، با جابهجایی روز تعطیل، کارفرمایان میتوانند در روزهایی که محدودیت برق کمتر است فعالیت تولیدی خود را ادامه دهند و از توقف طولانیتر خطوط تولید جلوگیری کنند.
آیا فوقالعاده 40 درصدی کارگران حذف میشود؟
یکی از مهمترین ابهامات درباره این طرح، وضعیت فوقالعاده کار در روز جمعه است.
اولیا علیبیگی، رئیس کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور، تأکید کرده است که تغییر روز تعطیل نباید به حذف حقوق قانونی کارگران منجر شود.
بر اساس توضیحات وی، جمعه همچنان روز تعطیل هفتگی کارگران محسوب میشود و کار در این روز مشمول فوقالعاده قانونی است. بنابراین، صرف تغییر برنامه کاری نمیتواند بهانهای برای حذف مزایای مربوط به کار در روز جمعه باشد.
به این ترتیب، حتی در صورت اجرای طرح جابهجایی تعطیلی، موضوع پرداخت فوقالعاده 40 درصدی همچنان یکی از محورهای اصلی حقوق کارگران خواهد بود.
جابهجایی تعطیلی با توافق کارگر و کارفرما
نمایندگان کارگری پیشنهاد کردهاند که در صورت نیاز واحدهای تولیدی به تغییر برنامه کاری، این اقدام از طریق پیمان جمعی و توافقات درونکارگاهی انجام شود.
بر این اساس، کارگران و کارفرمایان میتوانند با استفاده از ظرفیتهای قانونی، برنامه کاری مناسب را برای دورههای اوج ناترازی انرژی تعیین کنند؛ مشروط بر اینکه حقوق و مزایای قانونی کارگران تحت تأثیر قرار نگیرد.
هدف از چنین توافقی، جلوگیری از تعطیلی طولانیمدت واحدهای تولیدی و حفظ اشتغال عنوان شده است؛ چراکه کاهش تولید علاوه بر آسیب به کارفرما، میتواند امنیت شغلی و درآمد کارگران را نیز تهدید کند.
شرط اصلی تغییر روز تعطیل چیست؟
با توجه به مباحث مطرحشده در شورای عالی کار، جابهجایی روز تعطیل هفتگی نمیتواند بهصورت یکطرفه و بدون رعایت حقوق کارگران اجرا شود.
دو موضوع در این زمینه اهمیت ویژه دارد:
- توافق کتبی و قانونی میان کارگر و کارفرما در قالب پیمان جمعی یا سازوکارهای قانونی
- پرداخت کامل مزایا و فوقالعادههای قانونی کارگران، از جمله فوقالعاده کار در روز جمعه
بنابراین، اگرچه بحران برق و ناترازی انرژی میتواند ضرورت تغییر برنامه کاری برخی واحدهای صنعتی را افزایش دهد، اما این تغییر نباید به کاهش دستمزد یا حذف مزایای قانونی کارگران منجر شود.