طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی با تغییراتی در نحوه برخورد با بدهکاران مهریه همراه شده است. بر اساس توضیحات یکی از طراحان طرح، سقف مهریه تعیین نشده، اما اعمال حبس یا نظارت الکترونیکی برای مهریه تا 14 سکه پیشبینی شده و درباره مازاد بر آن، وصول بدهی از محل اموال فرد دنبال خواهد شد.
به گزارش ایران جیب، حجتالاسلام محمدتقی نقدعلی، عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس، درباره آخرین اصلاحات قانون مهریه توضیحاتی ارائه کرده است که در صورت نهایی شدن، میتواند نحوه اجرای احکام مربوط به مهریه را تغییر دهد.
حبس مهریه به نظارت الکترونیکی تبدیل میشود
یکی از مهمترین تغییرات مطرحشده، تغییر در مفهوم حبس است. طبق توضیحات نقدعلی، حبس دیگر صرفاً به معنای زندانی شدن فرد در یک مکان مشخص نیست و نظارت الکترونیکی نیز در چارچوب حبس قرار میگیرد.
در پروندههای مهریه نیز اگر فرد به دلیل ناتوانی در پرداخت مشمول حبس شود، اجرای این حکم به شکل استفاده از سامانههای نظارت الکترونیکی خواهد بود.
14 سکه؛ سقف حبس و نظارت الکترونیکی
بر اساس این طرح، تا 14 سکه مهریه مشمول مقررات حبس و نظارت الکترونیکی خواهد بود. فرد محکوم باید این میزان را یا به صورت نقدی یا در قالب اقساط، متناسب با وضعیت مالی و اثبات اعسار، پرداخت کند.
اما درباره مهریه بیش از 14 سکه، مقررات حبس و نظارت الکترونیکی اعمال نمیشود. در این حالت، اگر مالی از بدهکار شناسایی شود، طلب مهریه از محل آن مال قابل وصول خواهد بود.
بنابراین برخلاف برخی برداشتها، این طرح به معنای تعیین سقف 14 سکه برای خود مهریه نیست؛ بلکه این عدد سقف استفاده از ضمانت اجرای حبس یا نظارت الکترونیکی است.
تکلیف مهریه بیشتر از 14 سکه چه میشود؟
اگر مهریه برای مثال 100 سکه تعیین شده باشد، به گفته طراح طرح، اصل بدهی نسبت به مازاد بر 14 سکه از بین نمیرود.
در صورتی که اموال یا دارایی قابل شناسایی از زوج وجود داشته باشد، امکان وصول طلب از محل آن طبق مقررات مدنی وجود خواهد داشت؛ اما صرف ناتوانی مالی، برای مازاد بر 14 سکه منجر به حبس یا نظارت الکترونیکی نخواهد شد.
تغییر در مفهوم تمکین
بخش دیگری از اصلاحات پیشنهادی به مفهوم تمکین و ارتباط آن با پرداخت مهریه مربوط است.
طبق توضیحات نقدعلی، در اصلاحات جدید میان «تمکین عام» و «تمکین خاص» تفکیک بیشتری ایجاد شده است. بر این اساس، زن میتواند تمکین خاص را تا زمان دریافت مهریه، در چارچوب مقررات مربوط، منوط به دریافت مهریه کند؛ اما درباره تمکین عام، از جمله سکونت و زندگی مشترک، چنین امتناعی به رسمیت شناخته نمیشود.
در نتیجه، در صورت امتناع از تمکین عام، ممکن است استحقاق دریافت نفقه نیز تحت تأثیر قرار گیرد.
آیا سقف 14 سکه یعنی مهریه بیشتر از آن ممنوع میشود؟
خیر. یکی از نکات مهم مطرحشده از سوی عضو کمیسیون قضایی مجلس این است که برای میزان مهریه، سقفی تعیین نشده است.
یعنی زوجین همچنان میتوانند هر میزان مهریهای را تعیین کنند؛ تفاوت اصلی در نحوه اجرای ضمانتهای قانونی برای وصول آن است. سقف 14 سکه مربوط به حبس و نظارت الکترونیکی است، نه میزان تعهد مالی زوج.
سامانه شناسایی اموال بدهکاران
در اصلاحات جدید همچنین احکامی درباره سامانههای الکترونیکی شناسایی اموال بدهکاران پیشبینی شده است. برای تخلف از مقررات نظارت الکترونیکی یا آسیب زدن به تجهیزات مربوط به این نظارت نیز ضمانتهای اجرایی در نظر گرفته شده است.