مدیرعامل گروه مالی بانک مسکن با اشاره به محدودیت شدید منابع مالی کشور اعلام کرد که برای تکمیل کامل نهضت ملی مسکن حدود ۱۴ هزار هزار میلیارد تومان منابع نیاز است؛ رقمی که به گفته او تقریباً با کل نقدینگی اقتصاد ایران برابری میکند.
هزینه ساخت نهضت ملی مسکن چقدر است؟
علی عسکری، مدیرعامل گروه مالی بانک مسکن، در همایش آینده صنعت ساختمان ایران با اشاره به ابعاد مالی طرحهای حمایتی مسکن اظهار کرد: برآورد هزینه ساخت واحدهای نهضت ملی مسکن حدود ۷ هزار هزار میلیارد تومان است، اما برای تکمیل کامل این طرح به حدود ۱۴ هزار هزار میلیارد تومان منابع نیاز خواهد بود.
وی برای مقایسه به طرح مسکن مهر اشاره کرد و گفت برای ساخت ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار واحد مسکن مهر در زمان اجرای این پروژه، ۵۰ هزار میلیارد تومان خط اعتباری اختصاص یافت.
به گفته عسکری، با وجود باقی ماندن حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار واحد مسکن مهر، تکمیل همین واحدها نیز به دستکم ۵۰ هزار میلیارد تومان منابع نیاز دارد. اگر هزینه ساخت واحدهای مسکن مهر با قیمتهای امروز محاسبه شود، رقم مورد نیاز به حدود ۳۵۰۰ هزار میلیارد تومان میرسد.
منابع بانکی توان تأمین این حجم از تسهیلات را ندارد
مدیرعامل گروه مالی بانک مسکن تأکید کرد ظرفیت نظام تأمین مالی کشور محدود است و نمیتوان انتظار داشت منابع مورد نیاز طرحهای بزرگ مسکن بهراحتی از طریق شبکه بانکی یا بازار سرمایه تأمین شود.
عسکری با اشاره به وضعیت بانک مسکن گفت این بانک برای اجرای طرحهای حمایتی و تکمیل پروژههای باقیمانده، حداکثر ظرفیت خود را به کار گرفته، اما حتی در تأمین مالی پروژههای فعلی نیز با محدودیت مواجه است.
وی تراز منفی حدود ۱۳۰ هزار میلیارد تومانی بانک مسکن را یکی از محدودیتهای جدی این بانک دانست و گفت افزایش سرمایه در محدوده ۱۰ تا ۲۰ هزار میلیارد تومان نیز بهتنهایی نمیتواند تغییر محسوسی در توان تسهیلاتدهی بانک ایجاد کند.
بازار سرمایه هم نمیتواند بار مسکن را به دوش بکشد
عسکری با اشاره به نقش بازار سرمایه در اقتصاد ایران گفت سهم بورس از تأمین نقدینگی اقتصاد کمتر از ۲۰ درصد است و همچنان شبکه بانکی بخش اصلی تأمین مالی را برعهده دارد.
به گفته وی، نمیتوان انتظار داشت بازار سرمایه بهتنهایی منابع مورد نیاز طرحهای بزرگ مسکن را تأمین کند.
مدیرعامل گروه مالی بانک مسکن همچنین نرخ تمامشده منابع در برخی صندوقها و سکوهای بازار سرمایه را حدود ۳۷ تا ۵۳ درصد اعلام کرد و گفت با چنین هزینهای، نمیتوان روی تأمین مالی ارزان و بلندمدت بخش مسکن حساب کرد.
فقط ۱۰ درصد مشتریان گروه مالی مسکن خانهاولی هستند
عسکری درباره وضعیت تقاضا در بازار مسکن نیز اظهار کرد حدود ۱۰ درصد مشتریان گروه مالی مسکن را خانهاولیها تشکیل میدهند و بخش عمده مشتریان، افرادی هستند که چند واحد مسکونی در اختیار دارند.
وی افزود بخشی از واحدهایی که در سالهای آینده ساخته میشوند، وارد بازار فروش خواهند شد و مالکان آنها ممکن است برای خرید و فروش مجدد یا تأمین مالی به تسهیلات بانکی نیاز داشته باشند.
کاهش ساختوساز فقط به رکود مسکن مربوط نیست
مدیرعامل گروه مالی بانک مسکن با تفکیک مفهوم «مسکن» و «ساختمان» گفت ساختمان در حسابهای اقتصادی بخشی از سرمایهگذاری محسوب میشود و سرمایهگذاری نیز علاوه بر ساختمان، تجهیزات را شامل میشود.
وی با اشاره به منفی بودن رشد سرمایهگذاری در اقتصاد در محدوده ۱۵ تا ۲۰ درصد، اظهار کرد افت سرمایهگذاری در ساختمان نیز در چنین شرایطی طبیعی است و نمیتوان کاهش فعالیتهای ساختمانی را صرفاً به وضعیت بازار مسکن نسبت داد.
توسعه ساختوساز در تهران با محدودیت آب مواجه است
عسکری همچنین با اشاره به محدودیت منابع آبی تهران گفت در تهران و شعاع ۱۲۰ کیلومتری آن، به دلیل محدودیت منابع آب، امکان توسعه گسترده ساختوساز جدید وجود ندارد.
به گفته وی، در چنین شرایطی باید تمرکز سیاستهای ساختمانی بر محدوده شهرها و استفاده از ظرفیت بافتهای فرسوده قرار گیرد.
نهضت ملی مسکن درگیر شکاف بزرگ منابع مالی است
اظهارات مدیرعامل گروه مالی بانک مسکن نشان میدهد چالش نهضت ملی مسکن فقط تأمین زمین یا ساخت واحدها نیست؛ بلکه تأمین منابع مالی در مقیاس چند هزار هزار میلیارد تومان به یکی از مهمترین موانع اجرای کامل این طرح تبدیل شده است.
در شرایطی که توان شبکه بانکی محدود است و هزینه تأمین مالی از بازار سرمایه نیز بالاست، ادامه اجرای طرحهای بزرگ مسکن بدون ایجاد منابع مالی پایدار میتواند با کندی بیشتری مواجه شود.