با توجه به گزارشهای تازه، تنگه هرمز را نمیتوان «کاملاً باز» دانست، اما «بسته مطلق» هم نیست. دادههای کشتیرانی نشان میدهد عبور کشتیها بهشدت کاهش یافته، با این حال برخی نفتکشها با روشهای پنهان و خاموشکردن سامانههای ردیابی همچنان از مسیر عبور میکنند.
بر اساس ادعایی که امروز با استناد به بلومبرگ منتشر شده، انتقال مخفیانه نفت از کشورهای تولیدکننده خلیج فارس به نفتکشهایی در نزدیکی دریای عمان ادامه دارد و همین جریان غیرشفاف به عرضه بخشی از نفت منطقه کمک کرده است. برخی گزارشها حجم این انتقال را بیش از 4 میلیون بشکه در روز عنوان کردهاند.
همزمان با ادامه جنگ ایران و تشدید تنشها در منطقه، بازار جهانی نفت با یک وضعیت غیرعادی روبهرو شده است؛ از یک سو عبور عادی نفتکشها از تنگه هرمز تقریباً متوقف شده و از سوی دیگر، بخشی از صادرات نفت کشورهای عربی خلیج فارس همچنان ادامه دارد.
تنگه هرمز کاملاً بسته نیست
دادههای کشتیرانی نشان میدهد حجم عبور کشتیها از تنگه هرمز بهشدت سقوط کرده است. طبق دادههای Kpler، تنها 5 کشتی حامل کالا در روز شنبه از این مسیر عبور کردهاند و روز یکشنبه نیز هیچ عبوری ثبت نشده است؛ این رقم در آخر هفته قبل 31 کشتی بود.
با این حال، همین آمار به معنای توقف کامل رفتوآمد دریایی نیست. برخی کشتیها همچنان از تنگه عبور میکنند و بخشی از نفتکشها نیز با خاموش کردن سیستم AIS تلاش میکنند موقعیت خود را از دید سامانههای ردیابی پنهان کنند.
نفتکشها چگونه نفت را خارج میکنند؟
گزارشهای منتشرشده به نقل از بلومبرگ حاکی از آن است که یک شبکه انتقال مخفیانه نفت در منطقه فعال شده است. در این روش، نفت خام تولیدکنندگان خلیج فارس از طریق تنگه هرمز خارج و در نزدیکی دریای عمان به نفتکشهای دیگری منتقل میشود.
این عملیات باعث شده بخشی از نفت تولیدکنندگان خاورمیانه همچنان راه خود را به بازارهای آسیایی پیدا کند؛ حتی در شرایطی که مسیر معمول کشتیرانی با محدودیت شدید مواجه است.
برخی گزارشها حجم این انتقالهای مخفیانه را بیش از 4 میلیون بشکه نفت خام در روز برآورد کردهاند؛ رقمی که در صورت صحت، نشان میدهد صادرات نفت منطقه بهطور کامل متوقف نشده است.
چرا قیمت نفت جهش بسیار بزرگتری نکرده است؟
ادامه همین جریان محدود نفت یکی از عواملی است که از شوک شدیدتر به بازار جهانی جلوگیری کرده است.
برنت در معاملات امروز حدود 88.79 دلار در هر بشکه معامله شد؛ رقمی که اگرچه بالاست، اما هنوز فاصله قابل توجهی با سناریوهای جهش شدید قیمت نفت در صورت توقف کامل صادرات خلیج فارس دارد.
به عبارت دیگر، بازار فعلاً با یک «تنگه هرمز نیمهفعال» مواجه است، نه یک مسیر کاملاً باز و نه یک مسیر کاملاً مسدود.
خطر اصلی همچنان پابرجاست
با وجود ادامه بخشی از صادرات، شرایط بسیار شکننده است. حملات اخیر به نفتکشها باعث شده شرکتهای کشتیرانی با احتیاط بسیار بیشتری عمل کنند و تعداد عبورها به پایینترین سطوح برسد.
از سوی دیگر، گزارش رویترز نشان میدهد پیش از جنگ، روزانه بیش از 130 عبور کشتی از این آبراه ثبت میشد؛ بنابراین وضعیت فعلی فاصله بسیار زیادی با شرایط عادی دارد.