اجرای دو تصمیم مهم اقتصادی در حوزه انرژی و نظام بانکی، یعنی عرضه بنزین با قیمت پالایشگاه و افزایش نرخ سود بانکی، فعلاً متوقف شده است. کارشناسان معتقدند نگرانی از آثار اجتماعی و اقتصادی اصلاحات ناگهانی، باعث شده سیاستگذار به سمت بررسی بیشتر و اجرای مرحلهای حرکت کند.
به گزارش ایران جیب؛ طرح آزمایشی عرضه بنزین با قیمت پالایشگاه در کرمان که قرار بود قیمت چهارم بنزین را به حدود 87,200 تومان برساند، کمتر از 24 ساعت پس از اعلام متوقف شد.
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی کرمان اعلام کرده است که توقف این طرح به دلیل «بررسی بیشتر» انجام شده و اجرای آن تا زمان تکمیل مطالعات ادامه پیدا نخواهد کرد.
توقف طرح قیمت جدید بنزین در کرمان
بر اساس برنامه اولیه، قرار بود با حذف کارت سوخت اضطراری جایگاهها، بخشی از مصرف بنزین با نرخ جدید و نزدیک به قیمت تمامشده پالایشگاه عرضه شود. این تصمیم با هدف مدیریت مصرف و اصلاح نظام یارانهای سوخت مطرح شده بود.
با این حال، واکنشها به این موضوع و نگرانی از پیامدهای افزایش ناگهانی قیمت، باعث شد اجرای طرح متوقف و بررسیهای بیشتری درباره آن انجام شود.
افزایش نرخ سود بانکی هم فعلاً در دستور کار نیست
در حوزه پولی نیز شرایط مشابهی ایجاد شده است. بانک مرکزی پیش از این اعلام کرده بود که موضوع بازنگری نرخ سود بانکی را بررسی میکند، اما بعد از انتشار این خبر تاکید کرد که در حال حاضر برنامهای برای افزایش فوری نرخ سود ندارد.
بانک مرکزی اعلام کرده تصمیمگیری در این زمینه پس از تکمیل بررسیهای کارشناسی انجام خواهد شد.
نگرانی از تکرار تجربه اصلاحات ناگهانی
تجربه سالهای گذشته نشان داده تغییرات سریع در متغیرهای اقتصادی مانند نرخ ارز، یارانهها و قیمت انرژی میتواند تبعات اجتماعی و اقتصادی گستردهای داشته باشد.
اصطلاح «شوک درمانی» به سیاستهایی گفته میشود که در آن اصلاحات اقتصادی به صورت سریع و همزمان اجرا میشوند. برخی کشورها مانند قزاقستان پس از افزایش ناگهانی قیمت انرژی و اکوادور پس از حذف یارانه سوخت، با موج اعتراضات مواجه شدند و بخشی از تصمیمات خود را تغییر دادند.
حرکت به سمت اصلاحات تدریجی
برخی کارشناسان اقتصادی معتقدند اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران باید به صورت مرحلهای و همراه با آمادهسازی افکار عمومی انجام شود.
ولیالله سیف، رئیس اسبق بانک مرکزی، نیز پیشتر بر اجرای تدریجی اصلاحات اقتصادی تاکید کرده و معتقد است تغییرات ناگهانی میتواند هزینههای بیشتری برای اقتصاد و جامعه ایجاد کند.