قیمت جهانی طلا در پایان معاملات روز جمعه ۱۴ اوت در محدوده ۴۳۸۰ دلار قرار گرفت و در ماه اوت حدود ۱۰ درصد رشد کرد. با این حال، بازار طلا پس از عبور از ۵۵۰۰ دلار در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، وارد فاز اصلاحی شده و اکنون تحلیلگران درباره ادامه مسیر آن دیدگاههای متفاوتی دارند؛ از مقاومت ۴۵۰۰ دلاری تا احتمال حرکت دوباره به سمت ۵۰۰۰ و حتی ۶۰۰۰ دلار.
طلا دوباره به محدوده ۴۴۰۰ دلار برگشت
بررسی روند بازار جهانی نشان میدهد طلا در ماه اوت بار دیگر شتاب صعودی گرفته است. قیمت هر اونس طلا در پایان معاملات جمعه ۱۴ اوت در محدوده ۴۳۸۰ دلار قرار گرفت و مجموع رشد آن در ماه جاری به حدود ۱۰ درصد رسید.
این در حالی است که طلا در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حتی از مرز ۵۵۰۰ دلار عبور کرده بود و پس از آن با یک اصلاح قابل توجه مواجه شد.
اکنون بازار در نقطهای قرار گرفته که عوامل مختلفی همزمان بر قیمت اثر میگذارند؛ از خرید بانکهای مرکزی و احتمال کاهش نرخ بهره آمریکا گرفته تا وضعیت دلار، ریسکهای ژئوپلیتیک و سطح بالای قیمت طلا.
بانکهای مرکزی به کمک طلا آمدهاند
به گزارش ایران جیب، یکی از مهمترین محرکهای صعود طلا در ماههای اخیر، افزایش تقاضای بانکهای مرکزی بوده است.
بر اساس گزارش رویترز، خرید طلا توسط بانکهای مرکزی در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ به ۲۸۹ تن رسیده که ارزشی حدود ۴۵ میلیارد دلار داشته است.
چین نیز در ماه ژوئیه حدود ۲۰ تن به ذخایر طلای خود اضافه کرده و مجموع ذخایر رسمی طلای این کشور به حدود ۲۳۷۷.۵ تن رسیده است.
بازگشت برخی بانکهای مرکزی به بازار طلا از آن جهت اهمیت دارد که این خریداران معمولاً با افق زمانی بلندمدت فعالیت میکنند و برخلاف معاملهگران کوتاهمدت، کمتر تحت تأثیر نوسانات روزانه قرار میگیرند.
۴۵ درصد بانکهای مرکزی قصد افزایش ذخایر طلا را دارند
نظرسنجی شورای جهانی طلا نیز نشانههای مهمی از ادامه تقاضای رسمی برای طلا ارائه میکند.
بر اساس این نظرسنجی، ۴۵ درصد بانکهای مرکزی اعلام کردهاند که قصد دارند طی ۱۲ ماه آینده ذخایر طلای خود را افزایش دهند.
از سوی دیگر، ۸۹ درصد پاسخدهندگان انتظار دارند ذخایر طلای بانکهای مرکزی جهان در یک سال آینده افزایش پیدا کند.
یکی از مهمترین دلایل این روند، تغییر نگاه بانکهای مرکزی به ساختار ذخایر ارزی است. در این نظرسنجی، ۷۴ درصد بانکهای مرکزی انتظار داشتهاند سهم دلار آمریکا در ذخایر جهانی طی پنج سال آینده کاهش پیدا کند؛ در حالی که سهم طلا را رو به افزایش میدانند.
این موضوع میتواند یک عامل ساختاری و بلندمدت برای حمایت از قیمت طلا باشد.
چرا بانکهای مرکزی طلا میخرند؟
افزایش خرید طلا از سوی بانکهای مرکزی دلایل مختلفی دارد.
تنوعبخشی به ذخایر ارزی، پوشش ریسک تورم، کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک و کاهش وابستگی به دلار آمریکا از مهمترین دلایل مطرحشده برای افزایش ذخایر طلا هستند.
طلا برخلاف ارزهای ملی یا اوراق بدهی یک دولت خاص، مستقیماً تعهد مالی یک کشور محسوب نمیشود و همین ویژگی باعث شده در سالهای اخیر جایگاه آن در سبد ذخایر برخی بانکهای مرکزی تقویت شود.
به همین دلیل، حتی در صورت کاهش موقت تقاضای سرمایهگذاران، خرید رسمی بانکهای مرکزی میتواند یک کف حمایتی برای بازار ایجاد کند.
خرید بانکهای مرکزی همیشه صعودی نمیماند
با وجود این، نباید خرید بانکهای مرکزی را بهعنوان تضمینی برای صعود دائمی طلا در نظر گرفت.
گزارشهایی از جمله گزارش فایننشال تایمز نشان دادهاند که خرید بانکهای مرکزی در مقاطعی از ابتدای سال ۲۰۲۶ کاهش یافته است.
قیمت بسیار بالای طلا میتواند انگیزه خرید برخی بانکهای مرکزی را کاهش دهد. بنابراین این بخش از تقاضا نیز میتواند در برابر افزایش شدید قیمت واکنش نشان دهد.
در نتیجه، بانکهای مرکزی موتور مهم رشد طلا هستند، اما تنها موتور این بازار نیستند.
طلا از کالای مصرفی به دارایی سرمایهای تبدیل شده است
یکی دیگر از تغییرات مهم در بازار طلا، تغییر ترکیب تقاضاست.
شورای جهانی طلا انتظار دارد سرمایهگذاری همچنان یکی از مهمترین عوامل تقاضا در سال ۲۰۲۶ باشد. در مقابل، قیمتهای بالای طلا فشار قابل توجهی بر تقاضای جواهرات وارد کرده است.
این اتفاق از یک منظر قابل توجه است؛ زیرا نشان میدهد طلا بیش از گذشته از یک کالای مصرفی به یک دارایی سرمایهگذاری و ذخیره ارزش تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، افزایش قیمت لزوماً به معنای سقوط تقاضا نیست. سرمایهگذاری که طلا را برای حفظ ارزش دارایی خود خریداری میکند، ممکن است حتی در قیمتهای بالا نیز خریدار باقی بماند.
چرا طلا گاهی با وجود جنگ سقوط میکند؟
یکی از تصورات رایج این است که هر بحران سیاسی یا جنگی باید باعث افزایش قیمت طلا شود؛ اما عملکرد بازار نشان میدهد این رابطه همیشه مستقیم نیست.
اگر یک بحران ژئوپلیتیک باعث افزایش شدید قیمت انرژی شود، تورم نیز میتواند افزایش پیدا کند. در چنین شرایطی، احتمال دارد فدرال رزرو برای مدت طولانیتری نرخ بهره را بالا نگه دارد.
نرخ بهره بالا هزینه فرصت نگهداری طلا را افزایش میدهد؛ زیرا طلا برخلاف اوراق و سپردهها سود دورهای پرداخت نمیکند.
بنابراین ممکن است یک بحران ژئوپلیتیک از یک طرف تقاضای پناهگاه امن برای طلا را افزایش دهد، اما از طرف دیگر از طریق افزایش تورم و نرخ بهره به قیمت طلا فشار وارد کند.
این دو اثر متضاد یکی از دلایل اصلی نوسان شدید طلا در دورههای بحرانی است.
پیشبینی قیمت طلا در سال ۲۰۲۶
پیشبینی تحلیلگران درباره آینده طلا نسبت به ماههای قبل محتاطانهتر شده است.
بر اساس نظرسنجی رویترز از ۲۹ تحلیلگر و معاملهگر در اواخر ژوئیه، متوسط پیشبینی قیمت طلا برای سال ۲۰۲۶ حدود ۴۵۰۹ دلار به ازای هر اونس اعلام شده است.
این رقم در نظرسنجی سه ماه قبل ۴۹۱۶ دلار بود.
برای سال ۲۰۲۷ نیز متوسط پیشبینی تحلیلگران به ۴۶۱۰ دلار رسیده که پایینتر از پیشبینی قبلی ۵۱۰۰ دلاری است.
با این حال، برخی مؤسسات مالی بزرگ همچنان دیدگاه بسیار صعودی دارند و پیشبینیهایی حتی در محدوده ۶۰۰۰ دلار برای هر اونس مطرح شده است.
در نتیجه، بازار طلا در حال حاضر با دامنه بسیار گستردهای از سناریوهای قیمتی روبهروست.
چه عواملی میتواند طلا را دوباره به سمت ۵۰۰۰ دلار ببرد؟
چهار عامل در ادامه مسیر طلا اهمیت ویژهای دارند:
۱. کاهش نرخ بهره آمریکا: هرچه احتمال کاهش نرخ بهره فدرال رزرو بیشتر شود، جذابیت طلا افزایش پیدا میکند؛ زیرا کاهش بازده داراییهای بدون ریسک، هزینه فرصت نگهداری طلا را پایین میآورد.
۲. تضعیف دلار: طلا در بازارهای جهانی با دلار قیمتگذاری میشود. کاهش ارزش دلار معمولاً خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها جذابتر میکند.
۳. ادامه خرید بانکهای مرکزی: تداوم تقاضای رسمی میتواند یک پشتوانه مهم برای بازار طلا باشد.
۴. افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک و مالی: جنگ، تحریم، نگرانی درباره بدهی دولتها و کاهش اعتماد به برخی داراییهای ذخیرهای میتواند تقاضا برای طلا را افزایش دهد.
موتور رشد طلا در حال تغییر است
بازار طلا در سالهای گذشته بیش از هر چیز به نرخ بهره آمریکا و رفتار سرمایهگذاران حساس بود، اما اکنون خرید بانکهای مرکزی، تنشهای ژئوپلیتیک و تغییر نگاه کشورها به ذخایر ارزی نقش پررنگتری پیدا کردهاند.
همین تغییر ساختار باعث شده حتی اگر فدرال رزرو در کوتاهمدت نرخ بهره را کاهش ندهد، تقاضای رسمی بانکهای مرکزی بتواند از سقوط شدید و پایدار طلا جلوگیری کند.
در مقابل، بازگشت تورم، تقویت دلار یا تداوم نرخهای بهره بالا میتواند اصلاحهای سنگینی را رقم بزند.
طلا در مسیر ۴۵۰۰ دلار یا ۵۰۰۰ دلار؟
سناریوی محتملتر برای بازار، دستکم در شرایط فعلی، نوسان در سطوح بالا همراه با اصلاحهای مقطعی است؛ نه صعودی مستقیم و بدون توقف.
اگر کاهش نرخ بهره آمریکا، تضعیف دلار و خرید بانکهای مرکزی همزمان ادامه پیدا کند، عبور از مقاومت ۴۵۰۰ دلار میتواند مسیر را برای حرکت دوباره به سمت ۵۰۰۰ دلار باز کند.
اما اگر دلار تقویت شود و نرخ بهره آمریکا برای مدت طولانی بالا بماند، طلا میتواند دوباره وارد یک دوره اصلاحی شود.
بنابراین در شرایط فعلی، سؤال اصلی دیگر فقط این نیست که «طلا چقدر گران میشود»، بلکه این است که کدامیک از نیروهای متضاد بازار در ماههای آینده دست بالا را پیدا خواهند کرد.