بررسی روند تولید ناخالص داخلی سرانه کشورها از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ نشان میدهد ایران با رشد ۵۲ درصدی در رتبه ۲۴ جهان قرار گرفته است. با این حال، این رشد در مقایسه با ظرفیتهای اقتصادی کشور و عملکرد برخی اقتصادهای نوظهور، چندان چشمگیر نیست.
رشد ۵۲ درصدی تولید ناخالص داخلی سرانه ایران
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، بررسی آمار تولید ناخالص داخلی سرانه کشورها طی ۲۵ سال گذشته نشان میدهد ایران در میان ۳۰ کشوری قرار دارد که بیشترین رشد این شاخص را تجربه کردهاند.
بر اساس این بررسی، تولید ناخالص داخلی سرانه ایران از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ حدود ۵۲ درصد افزایش یافته و در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۸ هزار و ۴۱۶ دلار رسیده است.
با این میزان رشد، ایران در رتبه ۲۴ جهان قرار گرفته و تنها ۲۳ کشور رشد بیشتری نسبت به ایران در تولید ناخالص داخلی سرانه داشتهاند.
ایران بالاتر از آمریکا، پاکستان و برزیل
رشد ۵۲ درصدی تولید ناخالص داخلی سرانه ایران در این دوره، از رشد برخی اقتصادهای بزرگ و منطقهای بیشتر بوده است.
برای نمونه، تولید ناخالص داخلی سرانه پاکستان طی این دوره حدود ۴۵ درصد، برزیل ۴۳ درصد و آمریکا حدود ۴۰ درصد رشد کرده است.
البته مقایسه صرف نرخ رشد، بدون توجه به اندازه اقتصاد، سطح درآمد اولیه، جمعیت و ساختار اقتصادی کشورها نمیتواند تصویر کاملی از وضعیت رفاه اقتصادی ارائه کند.
چین با رشد ۵۱۸ درصدی صدرنشین جهان
در میان کشورهای جهان، چین طی فاصله سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ بیشترین رشد تولید ناخالص داخلی سرانه را به ثبت رسانده است.
تولید ناخالص داخلی سرانه چین در این مدت حدود ۵۱۸ درصد افزایش یافته است. پس از چین، ویتنام با ۲۶۶ درصد و هند با ۲۳۵ درصد در رتبههای دوم و سوم قرار گرفتهاند.
پس از این کشورها نیز بنگلادش، قزاقستان، رومانی، لهستان، ترکیه، اندونزی و ایرلند در جمع ۱۰ کشور نخست از نظر رشد تولید ناخالص داخلی سرانه قرار گرفتهاند.
رشد اقتصادی ایران؛ عددی که نیاز به تحلیل دارد
رشد ۵۲ درصدی تولید ناخالص داخلی سرانه ایران طی یک ربع قرن در نگاه نخست میتواند مثبت به نظر برسد، اما بررسی دقیقتر نشان میدهد این میزان رشد با ظرفیتهای بالقوه اقتصاد ایران فاصله دارد.
ایران از منابع قابل توجه نفت و گاز، نیروی انسانی، بازار داخلی بزرگ و ظرفیتهای متنوع صنعتی برخوردار است. با این حال، اقتصاد کشور طی این دوره با عواملی مانند تحریمهای اقتصادی، محدودیت صادرات نفت، نوسانات درآمدهای نفتی، تورم، رکود و بیثباتی اقتصادی مواجه بوده است.
از این منظر، ثبت رشد ۵۲ درصدی با وجود این محدودیتها قابل توجه است؛ اما از سوی دیگر، فاصله ایران با کشورهایی مانند چین، هند و ویتنام نشان میدهد ظرفیت رشد اقتصاد کشور بهطور کامل مورد استفاده قرار نگرفته است.
فاصله ایران با اقتصادهای موفق آسیایی
مقایسه ایران با کشورهای آسیایی که در همین دوره رشد بسیار بالاتری داشتهاند، نکته مهمتری را نشان میدهد.
چین با رشد ۵۱۸ درصدی، ویتنام با ۲۶۶ درصد و هند با ۲۳۵ درصد، توانستهاند تولید ناخالص داخلی سرانه خود را طی ۲۵ سال چند برابر کنند.
در مقابل، رشد ۵۲ درصدی ایران نشان میدهد اقتصاد کشور در این مدت اگرچه از نظر سرانه کوچکتر نشده، اما سرعت افزایش تولید و درآمد سرانه آن به مراتب پایینتر از برخی اقتصادهای نوظهور بوده است.
بنابراین رتبه ۲۴ ایران در میان کشورهای دارای بیشترین رشد، در کنار رتبههای بالای چین، هند و ویتنام، تصویری دوگانه از اقتصاد ایران ارائه میدهد؛ اقتصادی که با وجود تحریمها و محدودیتهای متعدد رشد کرده، اما هنوز فاصله قابل توجهی با ظرفیت بالقوه خود دارد.