وزارت صنعت، معدن و تجارت پیشنویس ضوابط جدید صدور جواز تأسیس و پروانه بهرهبرداری تولید دستگاه استخراج رمزدارایی (ماینر) را منتشر کرده است. بر اساس این ضوابط، متقاضیان باید علاوه بر سابقه فعالیت در زنجیره تأمین ماینر، طرح جامع تولید، زیرساخت آزمایشگاهی و برنامه مشخص برای داخلیسازی، خدمات پس از فروش و توسعه محصول داشته باشند.
سابقه یکساله؛ شرط ورود به تولید ماینر
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، وزارت صنعت، معدن و تجارت در راستای اجرای آییننامه اجرایی ماده ۲۴ قانون بهبود مستمر محیط کسبوکار، پیشنویس ضوابط صدور جواز تأسیس و پروانه بهرهبرداری تولید دستگاه استخراج رمزدارایی را اعلام کرده است.
بر اساس این پیشنویس، متقاضی دریافت جواز تأسیس باید حداقل یک سال سابقه فعالیت در زنجیره تأمین دستگاه استخراج رمزدارایی داشته باشد. این سابقه میتواند از طریق سابقه واردات ماینر یا برخورداری از مجوز خدمات پس از فروش در سامانه جامع تجارت احراز شود.
این شرط نشان میدهد سیاستگذار قصد دارد تولید ماینر را از فعالیتهای صرفاً مونتاژی و بدون سابقه صنعتی جدا کرده و ورود به این حوزه را به فعالان دارای تجربه مرتبط محدود کند.
طرح جامع تولید ماینر چه مواردی را شامل میشود؟
ارائه طرح جامع تولید یکی دیگر از شروط اصلی دریافت جواز تأسیس است. این طرح باید ابعاد فنی، اقتصادی و مالی پروژه را پوشش دهد و جزئیاتی مانند روش تولید، مواد اولیه، تجهیزات، نیروی انسانی، هزینهها، درآمدهای پیشبینیشده و زمانبندی اجرای پروژه را مشخص کند.
همچنین متقاضی باید برنامه تأمین مالی، تجهیزات آزمایشگاهی، آموزش تکنسینها و مطالعات بازار را ارائه دهد. بررسی و تأیید این طرح بر عهده دفتر برق، الکترونیک، نرمافزار و صنایع خلاق وزارت صمت خواهد بود.
تولید ماینر با CKD و SKD؛ حرکت به سمت داخلیسازی
در پیشنویس ضوابط، دو روش CKD و SKD برای تولید پیشبینی شده است. با این حال، استفاده از SKD قرار نیست بهعنوان یک مدل دائمی برای تولیدکنندگان باقی بماند.
بر اساس این ضوابط، شرکتهایی که تولید را با روش SKD آغاز میکنند باید در سالهای بعد به سمت روش CKD و افزایش عمق ساخت داخل حرکت کنند.
این بند میتواند یکی از مهمترین بخشهای سیاست جدید باشد؛ زیرا هدف آن ظاهراً جلوگیری از تبدیل شدن مجوز تولید به مجوزی صرفاً برای مونتاژ قطعات وارداتی است.
تست ماینر نیازمند مجوز استخراج است
تولیدکننده برای آزمایش دستگاههای تولیدشده نیز با الزامات مشخصی مواجه خواهد بود. بر اساس پیشنویس، انجام آزمون دستگاهها مستلزم دریافت مجوز استخراج رمزدارایی و استفاده از تعرفه انرژی مربوط به استخراج است.
به عبارت دیگر، تولیدکننده نمیتواند برای تست محصولات خود بدون رعایت مقررات حوزه استخراج رمزدارایی از انرژی استفاده کند و تأمین انرژی بخش آزمایش باید بر مبنای قرارداد معتبر و مجوز استخراج انجام شود.
الزامات شرکتهای خارجی برای انتقال فناوری
در صورتی که تولیدکننده به یک تأمینکننده خارجی متکی باشد، باید قرارداد تأمین قطعه، خدمات پس از فروش و پشتیبانی از سوی شرکت خارجی معتبر ارائه شود.
این قرارداد باید به تأیید مراجع مربوط و دفتر تخصصی وزارت صمت برسد و ترجمه رسمی آن نیز ارائه شود.
از سوی دیگر، شرکت خارجی طرف قرارداد باید مالک فناوری طراحی برد اصلی یا نماینده مستقیم آن باشد. پشتیبانی نرمافزاری، آموزش نیروها، رفع اشکالات فنی و انتقال فناوری به داخل کشور نیز از جمله تعهداتی است که در همکاری با طرف خارجی مورد توجه قرار گرفته است.
کارخانه و آزمایشگاه؛ شرط دریافت پروانه بهرهبرداری
برای دریافت پروانه بهرهبرداری، صرف راهاندازی خط مونتاژ کافی نخواهد بود. تولیدکننده باید الزامات امنیتی، سایبری و پدافند غیرعامل را رعایت کند و گواهی ثبت برند یا نشان تجاری بومی در داخل کشور داشته باشد.
همچنین وجود کارخانه متناسب با استانداردهای بینالمللی، استقرار خطوط تولید مطابق طرح امکانسنجی و راهاندازی آزمایشگاه برای آزمون اجزا، قطعات و محصولات نهایی از دیگر الزامات اعلامشده است.
این الزامات میتواند هزینه ورود به صنعت تولید ماینر را افزایش دهد، اما در مقابل، کیفیت و قابلیت ردیابی محصولات تولید داخل را نیز بیشتر میکند.
فروش ماینر به چه کسانی مجاز است؟
یکی از محدودیتهای مهم پیشبینیشده در این ضوابط، مربوط به فروش دستگاههای استخراج است.
بر اساس مقررات پیشنهادی، تولیدکننده تنها میتواند ماینرهای خود را به دارندگان جواز تأسیس استخراج با پیشرفت فیزیکی بیش از ۶۰ درصد یا دارندگان پروانه بهرهبرداری استخراج بفروشد.
بنابراین فروش دستگاه به اشخاص یا مجموعههایی که مجوز لازم برای فعالیت استخراج ندارند، تخلف محسوب میشود و میتواند پیامدهایی مانند تعلیق یا حتی ابطال پروانه بهرهبرداری تولیدکننده را به دنبال داشته باشد.
قطعات دستدوم در تولید ماینر ممنوع شد
استفاده از قطعات دستدوم در خطوط مونتاژ دستگاههای استخراج نیز طبق پیشنویس ممنوع است.
در صورت مشاهده تخلف، اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان موظف است موضوع را بررسی کند و در صورت احراز تخلف، اقدامات لازم برای تعلیق پروانه بهرهبرداری و ارسال گزارش به مراجع نظارتی را انجام دهد.
تولید ماینر از مونتاژ به سمت صنعت واقعی میرود؟
مجموع این شروط نشان میدهد سیاست جدید وزارت صمت صرفاً به دنبال افزایش تعداد تولیدکنندگان ماینر نیست؛ بلکه تلاش دارد کل زنجیره تولید، از تأمین فناوری و قطعه تا آزمایش، فروش، خدمات پس از فروش و داخلیسازی را تحت کنترل قرار دهد.
اگر این ضوابط در شکل نهایی نیز حفظ شوند، ورود شرکتهای کوچک و فاقد زیرساخت به بازار تولید ماینر دشوارتر خواهد شد و در مقابل، شرکتهایی که توان سرمایهگذاری در کارخانه، آزمایشگاه، تحقیق و توسعه و انتقال فناوری دارند، شانس بیشتری برای فعالیت رسمی در این بازار خواهند داشت. از سوی دیگر، الزام حرکت از SKD به CKD میتواند در بلندمدت، در صورت اجرای دقیق، به افزایش سهم ساخت داخل در صنعت تجهیزات استخراج رمزدارایی منجر شود.