به گزارش ایران جیب؛ محاسبات انجامشده از سوی دولت در بهار 1405 نشان میدهد هزینه تمامشده تولید هر لیتر بنزین داخلی، بدون در نظر گرفتن ارزش نفت خام مصرفی، حدود 23 هزار تومان برای دولت محاسبه شده است.
بر اساس این برآورد، فاصله میان هزینه واقعی تولید بنزین و قیمت فروش آن در جایگاهها از محل منابع عمومی پرداخت میشود؛ موضوعی که در ادبیات اقتصادی با عنوان یارانه پنهان انرژی شناخته میشود.
هزینه بنزین فقط هزینه پالایش نیست
در این محاسبات، هزینههایی مانند فرآیند پالایش، تولید و توزیع بنزین لحاظ شده، اما ارزش ذاتی نفت خام مصرفشده و همچنین درآمدی که دولت میتوانست از صادرات نفت به دست آورد، در نظر گرفته نشده است.
کارشناسان معتقدند اگر ارزش نفت خام و هزینه فرصت صادرات نیز به محاسبات اضافه شود، قیمت اقتصادی بنزین میتواند بالاتر از رقم اعلامشده باشد.
یارانه سنگین برای مصرف بنزین
پیش از این نیز مسعود پزشکیان اعلام کرده بود که دولت بهصورت غیرمستقیم ماهانه چند میلیون تومان یارانه برای مصرف بنزین هر خودرو پرداخت میکند. این موضوع نشان میدهد بخش قابل توجهی از منابع کشور به جای سرمایهگذاری یا توسعه زیرساختها، صرف پایین نگه داشتن قیمت سوخت میشود.
اختلاف قیمت بنزین؛ چالش همیشگی سیاستگذاری
پایین بودن قیمت بنزین در مقایسه با هزینه واقعی، همواره یکی از موضوعات بحثبرانگیز در اقتصاد ایران بوده است. موافقان اصلاح قیمتها بر کاهش مصرف، جلوگیری از قاچاق سوخت و کاهش فشار بر بودجه دولت تأکید دارند، در حالی که مخالفان معتقدند افزایش قیمت سوخت میتواند اثر مستقیمی بر هزینه حملونقل و تورم داشته باشد.