بازار خودرو ایران در هفته دوم مردادماه همچنان در شرایطی قرار دارد که از یک سو، تداوم ابهامهای سیاسی و اقتصادی، افزایش هزینههای تولید، محدودیتهای ارزی و نگرانی نسبت به آینده تورم، زمینه رشد تدریجی قیمتها را فراهم کرده و از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید مانع شکلگیری رونق در معاملات شده است. بر این اساس، انتظار میرود بازار در هفته پیش رو نیز با نوسانات محدود اما با تمایل به افزایش قیمتها همراه باشد.
تازهترین گزارش مرکز آمار ایران نشان میدهد نرخ تورم ماهانه از ۵.۹ درصد در خردادماه به ۳.۱ درصد در تیرماه کاهش یافته است. این کاهش را میتوان تا حدودی ناشی از تخلیه اثرات تورمی ناشی از اصلاحات ارزی ماههای گذشته و همچنین کاهش نسبی تنشهای منطقهای در تیرماه دانست. با این حال، بسیاری از اقتصاددانان معتقدند این روند لزوماً پایدار نخواهد بود و با توجه به احتمال بازگشت تنشهای سیاسی، تداوم فشارهای ارزی و شکلگیری تورم ناشی از شوک عرضه، احتمال افزایشی شدن شیب تورم ماهانه در ماههای آینده وجود دارد.
بازار ارز نیز همچنان در فاز انتظار قرار دارد. با وجود افزایش زمان تخصیص ارز و گزارشها درباره محدودیت منابع ارزی، تاکنون شوک قابل توجهی در نرخ ارز مشاهده نشده است. با این حال، فعالان اقتصادی معتقدند این آرامش نسبی بیش از آنکه ناشی از بهبود متغیرهای بنیادی باشد، نتیجه مدیریت تقاضا و محدودیت در فرآیند تخصیص ارز است. از این رو، در صورت آزاد شدن بخشی از تقاضا یا تشدید ریسکهای سیاسی، احتمال بازگشت نوسانات ارزی و حرکت نرخ ارز به سطوح بالاتر وجود خواهد داشت.
تحولات ژئوپلیتیک نیز حاکی از افزایش احتمال تشدید فراگیر درگیری ها در منطقه است. هرچند هنوز مشخص نیست این تحولات به چه سمتی حرکت خواهد کرد، اما تجربه ماههای اخیر نشان داده است که بازار خودرو نسبت به افزایش ریسکهای سیاسی واکنش سریعی نشان میدهد و تشدید تنشها میتواند انتظارات تورمی را تقویت کند.
در سمت عرضه، محدودیت در تولید و عرضه خودروهای اقتصادی همچنان یکی از ویژگیهای بازار است. کاهش دسترسی به این خودروها باعث شده بخشی از تقاضای مصرفی به سمت خودروهای اقتصادی دستدوم یا محصولات سگمنتهای بالاترهدایت شود.
در سمت تقاضا نیز تغییر محسوسی مشاهده نمیشود. کاهش قدرت خرید خانوارها و سازگار نشدن بخش قابل توجهی از مصرفکنندگان با سطوح جدید قیمتها باعث شده تقاضای مصرفی همچنان در پایینترین سطوح خود باقی بماند. در مقابل، نقدشوندگی خودروها نسبت به هفتههای گذشته اندکی بهبود یافته، اما همچنان فاصله قابل توجهی با شرایط رونق بازار دارد.
در بخش تقاضای سرمایهای بخشی از موجودی ها تخلیه شده است. در حال حاضر سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری بازار را رصد میکنند و در صورتی که روند افزایش قیمتها تداوم یافته و نشانههایی از رشد پایدار معاملات مشاهده شود، احتمال بازگشت تدریجی تقاضای سرمایهای وجود خواهد داشت.
بازار خودروهای وارداتی نیز همچنان بیش از هر عامل دیگری از نرخ ارز تأثیر میپذیرد. با وجود آغاز عرضه برخی محصولات وارداتی، رکود در این بخش همچنان بسیار عمیق است و سطح معاملات در مقایسه با سالهای گذشته پایین باقی مانده است. بنابراین هرگونه تغییر در نرخ ارز میتواند بیشترین اثر را بر قیمت این خودروها داشته باشد.
به طور کلی افزایش نرخ ارز، کاهش عرضه و تشدید انتظارات تورمی محرکهای صعودی و افزایش تولید و عرضه، تسهیل واردات و اخبار توافق محرکهای تشدید رکود می توانند باشند.
در هفته گذشته در میان خودروهای مختلف، روند قیمتها یکسان نبود. چانگان CS35 حدود ۱۱۰ میلیون تومان و جک SR3 حدود ۵۰ میلیون تومان کاهش قیمت را تجربه کردند، در حالی که چانگان UNI-T با افزایش حدود ۱۰۰ میلیون تومانی همراه شد.
از میانه هفته نیز همزمان با تقویت انتظارات تورمی، روند بازار تا حدودی صعودی شد به گونهای که هایما S7 و هایما 7X هر کدام حدود ۵۵ میلیون تومان و کیامسی T8 حدود ۷۰ میلیون تومان افزایش قیمت را ثبت کردند.
بازار خودروهای وارداتی نیز هفته پرخبری را پشت سر گذاشت. شرکت انرژی موتور تحویل فوری تویوتا کرولاهای وارداتی را آغاز کرد. همچنین سروش موتور قیمت جدید وویا فری مدل ۲۰۲۶ را با افزایش ۲۹۰ میلیون تومانی اعلام و شرایط فروش با موعد تحویل ۹۰ روزه را منتشر کرد. ماموت خودرو نیز پس از افزایش ۴۴۰ میلیون تومانی قیمت فولکسواگن برقی ID.UNYX، فروش فوقالعاده این محصول با موعد تحویل ۴۵ روزه را آغاز کرد. این تحولات نشان میدهد افزایش هزینههای واردات و نرخ ارز همچنان در قیمتگذاری خودروهای وارداتی نقش تعیینکنندهای دارد، هرچند رکود در این بخش همچنان پابرجاست.
در بازار خودروهای داخلی نیز خودروسازان برای مدیریت عرضه و پاسخ به تقاضا، برنامههای فروش متعددی را اجرا کردند. ایرانخودرو علاوه بر عرضه ۶۰۰ دستگاه آریسان ۲ در بورس کالا، فروش فوری و فوقالعاده ۱۳ محصول خود را از طریق طرح اولویتبندی آغاز کرد و عرضه تارا V1 در نمایندگیهای این شرکت نیز ادامه یافت. در مقابل، سایپا شرایط مشارکت در تولید خودروی آریا با موعد تحویل مرداد و شهریور ۱۴۰۶ و همچنین پیشفروش چانگان CS55 با قیمت قطعی و تحویل دیماه را اعلام کرد. تداوم این عرضهها میتواند تا حدودی از فشار تقاضا در برخی بخشهای بازار بکاهد، هرچند هنوز اثر محسوسی بر خروج بازار از رکود مشاهده نمیشود.