تنگه هرمز و بابالمندب همچنان دو گذرگاه حیاتی تجارت انرژی جهان هستند و کارشناسان معتقدند با وجود طرحهای مختلف برای ایجاد مسیرهای جایگزین، هیچکدام در کوتاهمدت توان رقابت اقتصادی با این مسیرهای دریایی را ندارند. افزایش تنشهای نظامی در منطقه نیز بار دیگر اهمیت این دو گلوگاه استراتژیک را به بازارهای جهانی یادآوری کرده است.
چرا هرمز و بابالمندب اهمیت دارند؟
به گزارش ایران جیب، دو تنگه هرمز و بابالمندب از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان محسوب میشوند؛ مسیرهایی که بخش بزرگی از صادرات نفت، گاز و محصولات پتروشیمی خاورمیانه از آنها عبور میکند.
هرگونه اختلال در این گذرگاهها میتواند زنجیره تأمین انرژی جهان را تحت تأثیر قرار دهد و باعث افزایش قیمت نفت، هزینه حملونقل و فشار تورمی در اقتصادهای مختلف شود.
نگرانی بازار نفت از تشدید درگیریها
پس از افزایش تنشها در منطقه و مطرح شدن احتمال محدودیت در عبور کشتیها از بابالمندب، قیمت نفت در بازارهای جهانی با رشد همراه شد. تحلیلگران معتقدند در صورت گسترش درگیریها و آسیب دیدن زیرساختهای انرژی، احتمال جهش شدید قیمت نفت وجود دارد.
یکی از نگرانیهای اصلی بازار، احتمال هدف قرار گرفتن تأسیسات نفتی در منطقه است؛ زیرا کشورهای خلیج فارس بخش قابل توجهی از عرضه انرژی جهان را تأمین میکنند.
مسیرهای جایگزین هنوز رقیب هرمز نیستند
با وجود مطرح شدن طرحهایی برای ساخت خطوط لوله و ایجاد مسیرهای جدید انتقال انرژی، کارشناسان معتقدند این پروژهها هنوز فاصله زیادی با تبدیل شدن به جایگزین واقعی هرمز و بابالمندب دارند.
هزینه بالای ساخت، نیاز به سرمایهگذاری گسترده، مسائل امنیتی، هزینههای ترانزیت و تفاوت مسیرهای پیشنهادی با بازارهای اصلی مصرف، از مهمترین موانع این طرحها هستند.
مزیت اقتصادی مسیرهای دریایی فعلی
تنگه هرمز و بابالمندب علاوه بر موقعیت جغرافیایی، از نظر اقتصادی نیز مزیت بالایی دارند. هزینه کمتر حملونقل، سرعت بالاتر انتقال کالا و دسترسی مستقیم به بازارهای بزرگ آسیایی باعث شده این مسیرها همچنان انتخاب اصلی شرکتهای انرژی باشند.
تجربه جنگ غزه نیز نشان داد حتی زمانی که برخی کشتیها مجبور شدند مسیر طولانی دماغه امید نیک را انتخاب کنند، با بهبود شرایط امنیتی دوباره به مسیر کوتاهتر دریایی بازگشتند.
تهدید بزرگتر از جنگ؛ اختلال انرژی
تحلیلگران معتقدند بزرگترین تهدید برای اقتصاد جهانی تنها وقوع درگیری نظامی نیست، بلکه اختلال گسترده در زیرساختهای انرژی است. چنین وضعیتی میتواند باعث افزایش قیمت سوخت، رشد تورم، کاهش رشد اقتصادی و فشار بر صنایع مختلف در سراسر جهان شود.
در شرایط فعلی، هرمز و بابالمندب نهتنها مسیرهای انتقال نفت و گاز، بلکه بخش مهمی از امنیت اقتصادی جهان به شمار میروند.