در حالی که عربستان سعودی برای فرار از بحران تنگه هرمز، صادرات نفت خود را به بندر ینبع در دریای سرخ هدایت کرده بود، گزارشهای غیررسمی از خسارت به تأسیسات نفتی این منطقه حکایت دارد.
همزمان با تشدید تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا در روزهای اخیر، گزارشهایی از وقوع حملات به مناطقی از عربستان سعودی از جمله شهر صنعتی ینبع در کرانه دریای سرخ منتشر شده است.
هرچند ایران یا یمن یا طرف دیگری مسئولیت این حملات را رسماً تأیید نکرده و مقامات سعودی نیز جزئیات روشنی درباره ماهیت حادثه ارائه ندادهاند، منابع غیررسمی از خسارت به تأسیسات نفتی در این منطقه سخن میگویند که میتواند زنجیره صادرات نفت این کشور را با اختلال مواجه سازد.
بر اساس گزارشهایی که از سوی منابع منطقهای منتشر شده، آژیرهای خطر امروز شنبه در شهرهای الخرج واقع در شرق ریاض و ینبع در ساحل دریای سرخ به صدا درآمده است.
سازمان دفاع مدنی سعودی با صدور اطلاعیهای از شهروندان خواست تا نسبت به «خطر احتمالی» هوشیار باشند و پس از مدتی اعلام کرد که وضعیت در هر دو منطقه به حالت عادی بازگشته است.
در همین حال، یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، در کفتوگو با پایگاه خبری آکسیوس ادعا کرده که ایران یک موشک بالستیک به سمت پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در الخرج شلیک کرده است که این نخستین حمله مستقیم تهران به خاک عربستان در نزدیک به چهار ماه اخیر محسوب میشود.
این پایگاه که میزبان تانکرهای سوخترسان، سامانههای موشکی پاتریوت و تاد (پدافند هوایی) آمریکا است، هدف حملات موشکی قرار گرفته است .
ینبع؛ شریان نفتی جایگزین تنگه هرمز در معرض تهدید
اهمیت شهر ینبع برای اقتصاد عربستان و حتی بازار جهانی نفت، در شرایط کنونی دوچندان شده است. از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ و متعاقب آن مختل شدن تردد نفتکشها در تنگه هرمز، عربستان بیش از ۷۰ درصد از صادرات نفت خود را از طریق خط لوله شرق-غرب به بندر ینبع در دریای سرخ هدایت کرده است.
بر اساس دادههای مؤسسه سیگنال اوشن، بارگیری نفت از بندر ینبع در روزهای اخیر به حدود ۴.۷ میلیون بشکه در روز نزدیک شده است که در مقایسه با ۹۷۳ هزار بشکه در روز در مدت مشابه سال گذشته، جهشی چشمگیر نشان میدهد . این افزایش بیسابقه که پس از پایان آتشبس چهار ساله با یمن و حملات موشکی آنها به خاک عربستان صورت گرفته، نشاندهنده وابستگی شدید ریاض به این مسیر جایگزین برای دور زدن تنگه هرمز است.
همزمان با انتشار این گزارشها، قیمت نفت در بازارهای جهانی با افزایش همراه شد. هر بشکه نفت برنت با ۴.۵۹ درصد رشد به ۸۸.۱۰ دلار و نفت وست تگزاس اینترمدیت با ۴.۴۸ درصد افزایش به ۸۲.۴۹ دلار رسید که بالاترین سطح از اواسط ژوئن محسوب میشود.
بنا به تایید تحلیلگران هرگونه خسارت به تأسیسات ینبع که اکنون بهعنوان شریان اصلی صادرات نفت عربستان عمل میکند، میتواند قیمتها را بیش از پیش افزایش دهد و ثبات بازار جهانی انرژی را با چالش جدی مواجه کند.
با این حال، باید تأکید کرد که هیچ یک از مقامات رسمی ایران یا عربستان تا لحظه تنظیم این گزارش، وقوع حملات به ینبع و خسارت به تأسیسات نفتی را تأیید یا تکذیب نکردهاند و گزارشهای موجود عمدتاً مبتنی بر اظهارات منابع غیررسمی و نهادهای خبری است.
این در حالی است که یمنیها هم در واکنش به محاصره یمن از سوی عربستان تهدید به بستن باب المندب کردهاند و در طول جنگ غزه با وجود حضور نظامی آمریکا در دریای سرخ بر اساس گزارش شرکت تحلیل خطرپذیری کوفاس حجم ترافیک کانتینری از کانال سوئز و باب المندب تا ۹۰ درصد کاهش یافت.
رهبر انقلاب یمن پنجشنبه گذشته در واکنش به ادامه محاصره یمن معادله جدیدی را مطرح کرد و صراحتاً گفت: «فرودگاه صنعا در برابر فرودگاه ریاض، فرودگاهها در برابر فرودگاهها، بندرها در برابر بندرها و محاصره در برابر محاصره سعودی قرار دارد.»
این هشدار نشان میدهد که یمنیها در صورت ادامه تجاوز و محاصره، آماده پاسخ متقابل به تمامی زیرساختهای حیاتی عربستان هستند. همچنین ثروتهای نفتی و گازی یمن که مورد طمع سعودیها قرار گرفته، محور اصلی این تقابل است .
رهبر انصارالله در پایان از سعودیها پرسید که چرا با اصرار بر محاصره و گرسنگی، ملت یمن را از ثروت نفت و گاز خود محروم کرده و رنج را بر خانوادهها تحمیل میکنند.
وی تأکید کرد که این اقدامات جز در خدمت صهیونیسم، آمریکا، اسرائیل و انگلیس انجام نمیشود. با توجه به تجربه سال ۲۰۱۹، هرگونه اقدام جدید علیه تأسیسات نفتی میتواند بازارهای جهانی انرژی را بار دیگر به تلاطم بیندازد و قیمت نفت را با جهشی بیسابقه مواجه کند./ فارس