بورس تهران در معاملات یکشنبه هفتم تیرماه تحت تأثیر افزایش ریسکهای سیاسی و رشد انتظارات تورمی، یکی از سنگینترین روزهای نزولی خود را پشت سر گذاشت.
بازار سرمایه پس از آنکه در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته نشانههایی از بازگشت تقاضا را بروز داده بود، روز گذشته بار دیگر با موج سنگین عرضهها روبهرو شد.
فضای معاملات از همان دقایق ابتدایی تحت تأثیر اخبار مربوط به تنشهای منطقهای، افزایش نگرانیها درباره تنگه هرمز و شایعات مربوط به احتمال تعطیلی بازار قرار گرفت و همین موضوع باعث شد بسیاری از معاملهگران ترجیح دهند در موقعیت فروش قرار بگیرند.
رفتار دیروز بازار بیش از آنکه ناشی از عوامل بنیادی شرکتها باشد، از افزایش ریسکهای بیرونی تأثیر پذیرفت. به همین دلیل، تقریباً تمام صنایع با فشار فروش مواجه شدند و جریان نقدینگی نیز به سمت داراییهای کمریسکتر و بازار طلا حرکت کرد.
ریزش سنگین شاخصها؛ بازار دوباره قرمزپوش شد
شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات روز یکشنبه با افت ۱۰۰ هزار و ۷۶۲ واحدی معادل ۱.۹۵ درصد به سطح ۵ میلیون و ۷۵ هزار و ۵۹۳ واحد رسید.
این کاهش یکی از سنگینترین افتهای بازار در هفتههای اخیر محسوب میشود و بخش قابل توجهی از رشد معاملات شنبه را خنثی کرد.
شاخص هموزن نیز شرایط بهتری نداشت و با وجود اینکه میزان افت آن کمتر از شاخص کل بود، عملکرد ضعیف نمادهای کوچک را تأیید کرد.
در پایان معاملات، حدود ۷۴ درصد نمادهای بازار در محدوده منفی قرار گرفتند؛ آماری که نشان میدهد فشار فروش تقریباً در سراسر بازار گسترده بوده است.
برخلاف روزهای گذشته که نمادهای بزرگ نقش حمایتی ایفا میکردند، دیروز حتی بسیاری از سهمهای شاخصساز نیز با افزایش عرضه مواجه شدند و اجازه ندادند شاخص کل در محدوده متعادل باقی بماند.
ارزش معاملات بالا ماند؛ اما کیفیت نقدینگی تغییر کرد
ارزش معاملات خرد دیروز به ۳۲ هزار و ۴۸۲ میلیارد تومان رسید. اگرچه این رقم نسبت به روزهای رکودی بازار همچنان بسیار بالاست، اما نسبت به هفته گذشته کاهش داشته و نشان میدهد بخشی از هیجان معاملات فروکش کرده است.
از مجموع ۲۳۳ هزار میلیارد تومان ارزش کل معاملات، ۱۴ درصد به معاملات خرد اختصاص یافت. همچنین میانگین هفتگی ارزش معاملات خرد به ۳۳ هزار و ۴۷۴ میلیارد تومان و میانگین دلاری آن به ۱۹۸ میلیون دلار رسید.
نکته مهم آن است که بالا بودن ارزش معاملات امروز بیشتر ناشی از جابهجایی گسترده مالکیت میان خریداران و فروشندگان بود و نه افزایش تقاضا. به بیان دیگر، بازار روز گذشته نقدشوندگی بالایی داشت، اما جهت اصلی معاملات به سود فروشندگان رقم خورد.
خروج ۷.۱ همت پول حقیقی؛ بزرگترین هشدار بازار
مهمترین اتفاق معاملات دیروز، خروج ۷ هزار و ۱۰۴ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام بود.
این رقم یکی از بزرگترین خروجهای نقدینگی حقیقی در هفتههای اخیر محسوب میشود و نشان میدهد بخش مهمی از سرمایهگذاران ترجیح دادهاند در شرایط فعلی ریسک حضور در بورس را کاهش دهند.
جزئیات آمار نیز نشان میدهد نمادهای بزرگ بیشترین آسیب را از این موضوع دیدهاند. از مجموع خروج نقدینگی امروز، ۵ هزار و ۴۴۷ میلیارد تومان مربوط به شرکتهای بزرگ و یک هزار و ۶۵۶ میلیارد تومان مربوط به نمادهای کوچکتر بوده است.
همچنین ورود ۳ هزار و ۴۸ میلیارد تومان پول حقیقی به صندوقهای درآمد ثابت نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران منابع خود را به سمت ابزارهای کمریسک منتقل کردهاند تا در فضای پرابهام فعلی، از نوسانات بازار سهام فاصله بگیرند.
طلا برنده روز شد؛ بورس بازنده
در کنار خروج نقدینگی از بازار سهام، صندوقهای طلا نیز روز بسیار پررونقی را پشت سر گذاشتند. ارزش معاملات این صندوقها از ۱۱.۵ هزار میلیارد تومان عبور کرد و حدود ۸۷۰ میلیارد تومان پول حقیقی وارد این بازار شد.
رشد نرخ ارز و افزایش نگرانیهای سیاسی، باعث شد سرمایهگذاران بخشی از سرمایه خود را از بورس خارج و به سمت داراییهای مبتنی بر طلا هدایت کنند.
این جابهجایی نقدینگی نشان میدهد در شرایط افزایش ریسک، ترجیح فعالان بازار همچنان حفظ ارزش داراییها از طریق سرمایهگذاری در ابزارهای مبتنی بر طلاست.
همزمان، ورود قابل توجه منابع به صندوقهای درآمد ثابت نیز این پیام را مخابره میکند که سرمایهگذاران در کوتاهمدت رویکردی محافظهکارانهتر در پیش گرفتهاند.
تحلیل رفتاری؛ بازار بیش از اقتصاد، از اخبار اثر گرفت
رفتار روز گذشته معاملهگران نشان داد که متغیرهای سیاسی همچنان مهمترین عامل تعیینکننده جهت بازار هستند. برخلاف هفتههای گذشته که گزارشهای مالی و جریان نقدینگی نقش اصلی را ایفا میکردند، امروز اخبار مربوط به تنشهای منطقهای و تنگه هرمز فضای معاملات را تحت تأثیر قرار داد.
سرانه فروش هر نماد به ۱۱۲.۶ میلیون تومان رسید، در حالی که سرانه خرید تنها ۵۲ میلیون تومان بود. این اختلاف نشاندهنده برتری محسوس عرضه در بازار است.
با این حال، سرانه خرید حقیقیها همچنان بالاتر از سرانه فروش حقیقیها قرار دارد که نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران حرفهای از افت قیمتها برای خرید استفاده کردهاند؛ هرچند این تقاضا برای تغییر روند بازار کافی نبود.
تحلیل تکنیکال؛ شاخص دوباره به حمایت روانی نزدیک شد
افت نزدیک به دو درصدی امروز باعث شد شاخص کل بار دیگر به محدوده حساس ۵ میلیون واحد نزدیک شود. این سطح اکنون مهمترین حمایت روانی بازار محسوب میشود و رفتار شاخص در روزهای آینده اهمیت زیادی خواهد داشت.
اگر بازار بتواند در این محدوده متعادل شود و جریان خروج پول کاهش یابد، احتمال بازگشت دوباره تقاضا وجود خواهد داشت. اما در صورت ادامه فشار فروش، احتمال اصلاح بیشتر شاخص نیز دور از انتظار نخواهد بود.
به همین دلیل، معاملات روزهای آینده بیش از هر چیز به کاهش ریسکهای سیاسی و بازگشت آرامش به فضای خبری وابسته خواهد بود.
بورس قربانی افزایش ریسک شد
راضیه آرمند، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با فارس گفت: ریزش دیروز بیش از آنکه ریشه اقتصادی داشته باشد، نتیجه افزایش ریسکهای سیاسی و امنیتی بود. بازار سهام نسبت به اخبار حساس است و معاملهگران در چنین شرایطی معمولاً داراییهای کمریسکتر را ترجیح میدهند.
وی افزود: خروج بیش از ۷ هزار میلیارد تومان پول حقیقی و ورود همزمان سرمایه به صندوقهای طلا و درآمد ثابت، دقیقاً همین تغییر رفتار را نشان میدهد. سرمایه از بازار خارج نشده، بلکه فقط مقصد خود را تغییر داده است.
این تحلیلگر تأکید کرد: اگر فضای خبری آرامتر شود، بخشی از این نقدینگی میتواند دوباره به بورس بازگردد؛ زیرا ارزش معاملات همچنان بالاست و بازار از نظر نقدشوندگی دچار مشکل نشده است.
چشمانداز کوتاهمدت بورس
بورس تهران امروز تحت تأثیر فضای پرریسک سیاسی، یکی از سختترین روزهای معاملاتی خود را پشت سر گذاشت. افت نزدیک به دو درصدی شاخص کل، خروج ۷.۱ همت پول حقیقی و حرکت نقدینگی به سمت صندوقهای طلا و درآمد ثابت، تصویر روشنی از افزایش احتیاط سرمایهگذاران ارائه میدهد.
با این حال، ارزش بالای معاملات نشان میدهد بازار هنوز از نظر نقدشوندگی وضعیت مناسبی دارد و سرمایهها به طور کامل از چرخه معاملات خارج نشدهاند.
اگر تنشهای سیاسی فروکش کند و ابهامات موجود کاهش یابد، بورس میتواند دوباره بخشی از نقدینگی از دسترفته را جذب کند؛ اما تا آن زمان، انتظار میرود معاملات با نوسان بالا و احتیاط معاملهگران همراه باشد.