محتواي پيامي كه عراقچي روز يكشنبه به مقامات پاكستاني ارايه كرده، چيست و چه گزارههايي را شامل ميشود؟ اين پرسش اين روزها به دغدغه بسياري از ايرانيان و فعالان سياسي بدل شده است. يكي از اعضاي كميسيون امنيت ملي مجلس در گفتوگو با «اعتماد» ضمن اشاره به محتواي پيشنهاد سه بندي ايران به امريكا كه در جريان سفر اخير عراقچي به مقامات پاكستاني تحويل داده شد، به اين نكته تاكيد ميكند كه تنها از مسير ديپلماسي است كه ميتوان دستاوردهاي ميداني ايران در جنگ
40 روزه را تثبيت كرد. براساس اعلام احمد بخشايش اردستاني، ايران به امريكا پيشنهاد ترك تخاصم و باز شدن تنگه هرمز را در ازاي ترك محاصره دريايي داده است. ضمن اينكه در اين پيشنهاد مسيري براي مذاكرات تكميلي ايران و امريكا براي حل و فصل جامع مسائل گنجانده شده است. اصرار امريكا اما حل معادله 460 كيلوگرم اورانيوم غني شده ايران در مذاكرات است. مسالهاي كه ايران آن را باتوجه به حمله امريكا به تاسيسات هستهاي بلاموضوع دانسته است. امريكا هم هنوز پاسخي به پيشنهاد سه بندي ايران نداده است.
اردستاني همچنين از پيشنهاد عمانيها به ايران براي مشاركت عربستان در كنسرسيوم مرتبط با تنگه هرمز كه در جريان سفر اخير عراقچي به مسقط مطرح شد، خبر داده و ميگويد، ايران هم رويكرد مثبتي به اين پيشنهاد داشته و معتقد است امنيت در منطقه بايد از طريق همافزايي همه كشورها ازجمله كشورهاي حاشيه خليجفارس تامين شود. براساس اعلام اين عضو كميسيون امنيت ملي، ايران از عمان خواسته زمينه هماهنگي و همافزايي ايران با كشورهاي حاشيه خليجفارس را فراهم سازد.
احمد بخشايش: ايران تا 11 ارديبهشت تنگه هرمز را بسته نگه ميدارد
احمد بخشايش اردستاني، عضو كميسيون امنيت ملي در گفتوگو با «اعتماد» در پاسخ به اين پرسش كه اكثريت نمايندگان مجلس درخصوص مذاكرات چگونه ميانديشند؟ ميگويد: «اساسا تضاد در ديدگاهها، بين افراد و گروهها به خصوص در ميان نمايندگان مجلس، زيربناي رشد و توسعه و مايه رحمت است، اما وقتي تصميمي ازسوي نهادهاي بالادستي و مسوولان ارشد كشور اتخاذ يا توافقي منعقد ميشود همه اركان كشور ازجمله مجلس پشت آن ميايستند. من جزو نمايندگاني هستم كه طرفدار مذاكرات هستم، چراكه معتقدم انتهاي همه نبردها در جهان، مذاكرات و ديپلماسي است.
هيچ جنگي را نميتوان پيدا كرد كه با ديپلماسي پايان نيافته باشد. امروز ايران بايد دستاوردهاي پيروزي خود در جنگ 40 روزهرا از طريق ديپلماسي و مذاكرات تثبيت سازد.» بخشايش ادامه ميدهد: «ايران بايد پشت ميز مذاكره بنشيند و از طريق مذاكره با امريكا، پيروزيهايش را به امتياز سياسي و اقتصادي بدل كند. ما با امريكا و اسراييل سرشاخ شديم و اجازه نداديم به اهدافشان برسند. آنها تصور ميكردند با شهادت رهبر انقلاب مردم به خيابان ميريزند و كار جمهوري اسلامي در سه روز تمام ميشود. اما اين روياها، خيال خامي بيش نبودند و نه تنها اعتراضي عليه جمهوري اسلامي رخ نداد بلكه مردم با حضور در خيابانها و حمايت از ايران و تماميت ارضي كشور، دشمنان را نااميد كردند. در ميدان هم نيروهاي نظامي ايران حماسه خلق كردند و دشمن را عقب راندند.» او با اشاره به خروجي اين جنگ ميگويد: «حمله امريكا و اسراييل باعث شد مردم ايران همبستگي و قوام بيشتري پيدا كنند.
از نظر هويتي و فرهنگي و باستاني، ايرانيان در برابر بيگانه ميايستند. ما 40 روز جنگ را پشت سر گذاشتيم و نتيجه اين شد كه امريكا از طريق پاكستان دوباره درخواست آتشبس را مطرح كرد. امريكا 15 بند را براي آغاز مذاكرات تعيين كرد، ايران نپذيرفت و 10 بند موردنظر خود را اعلام كرد. امريكا 10 بند پيشنهاد ايران را پذيرفت، اما ترامپ و امريكا نشان دادهاند كه هرگز به تعهدات خود پايبند نيستند. اساسا براي امريكا پذيرش اين واقعيت كه ايران دست برتر را در ميدان و ديپلماسي دارد، دشوار است، بنابراين عليرغم پذيرش آتشبس و خواستههاي10گانه ايران حملات اسراييل به لبنان تداوم يافت.» نماينده مردم اردستان يادآور ميشود: «با آغاز دور اول مذاكرات اسلامآباد، ايران اعلام كرد گفتوگوها را تا زمان اجراي آتشبس در لبنان به تعويق مياندازد و ساعت 9 شب را هم براي پايان آتشبس تعيين كرد.
نهايتا ترامپ ناچار به پذيرش خواستههاي ايران شد. مذاكرات ادامه يافتند تا اينكه موضوعات مرتبط با توان هستهاي ايران در مذاكرات ازسوي امريكا مطرح شد. براساس رهنمودهاي رهبر انقلاب قرار بود ايران در مورد هستهاي مذاكرهاي نكند، چراكه امريكا در مذاكرات قبلي حملاتي را به سايتهاي هستهاي ايران صورت داده بود. ايران قرار بود موضوع هستهاي را از طريق مذاكرات حل كند و وقتي به ايران تجاوز شد، دليلي براي مذاكره در اين خصوص وجود ندارد. امريكاييها اما خواستار تحويل گرفتن 460 كيلو اورانيوم غني شده ايران بودند، ضمن اينكه ميخواستند ايران ديگر در داخل كشور غنيسازي نداشته باشد.»
اردستاني در پاسخ به اين پرسش «اعتماد» كه محتواي پيام اخير ايران به امريكا كه تحويل مقامات پاكستاني شد، چه بود؟ ميگويد: «روز يكشنبه عراقچي راهي پاكستان شد و طرحي سه بندي را با اين مضمون مطرح كرد: ايران ميپذيرد جنگ را پايان داده و تنگه هرمز را باز كند و ترتيبات و تشكيلات كنسرسيومي و نحوه اخذ عوارض از آن را مشخص كند. امريكا هم محاصره دريايياش را پايان دهد و سومين گزاره هم اينكه وقتي دو طرف پذيرفتند كه جنگ تمام شود و آتشبس دايم باشد مذاكرات درباره موضوع هستهاي و مكانيسم توافق بر سر آن در يك زمان مناسب تداوم يابد. امريكا هنوز اين پيشنهاد سه بندي ايران را قبول نكرده است.»
او ادامه ميدهد: «در ادامه عراقچي راهي عمان شده و در مسقط با مسوولان اين كشور مذاكره كرده است. عمانيها پيشنهاد دادند كه در كنسيرسيومي كه براي اعمال ساختار حقوقي تنگه هرمز درنظر گرفته ميشود عربستانيها هم حضور داشته باشند. شخصا فكر ميكنم ايران هم بدش نميآيد امنيت در منطقه به صورت همافزايي با حضور كشورهاي حاشيه خليجفارس شكل بگيرد، به گونهاي كه عربها در ايران سرمايهگذاري كنند و ايران هم بتواند در اين كشورها سرمايهگذاري كند. در پاسخ به پيشنهاد عمان، ايرانيها از اين كشور خواستند زمينه بهبود روابط ايران با كشورهاي عربي را فراهم سازد.»
بخشايش اردستاني با اشاره به اينكه در مرحله بعد وزير خارجه ايران راهي مسكو شد و با پوتين ديدار كرد، يادآور ميشود: «قبلا پوتين اعلام كرده بود حاضر است بين ايران و امريكاييها ميانجيگري كند. ايران اما معتقد است نتانياهو دو بار به روسيه اعلام كرد قصدي براي حمله به ايران ندارد و پوتين اين پيامها را علني كرد اما هر بار به ايران تجاوز كرد. لذا ايران ترجيح ميدهد از طريق مسير اسلامآباد گفتوگو با امريكا را پيگيري كند. در حال حاضر پاكستان ميانجيگر ميان ايران و امريكاست و مذاكرات پيش ميرود. طبيعي است كه اكثريت نمايندگان ايران طرفدار مذاكرات باشند و از ديپلماتهاي ايراني حمايت كنند. اساسا نتيجه ميدان فاز ديپلماسي است. بدون ديپلماسي، استفاده از ظرفيتهاي ميدان ممكن نيست. ايران بايد دستاوردهاي نظامي خود را به ارزش افزوده اقتصادي و سياسي بدل كند.»
اين نماينده اظهار ميدارد: «امريكا بدش نميآيد فشار بر ايران را افزايش دهد، اما ايران هم اعلام كرده از يك طرف عليالحساب تا 11 ارديبهشت تنگه هرمز را بسته نگه ميدارد و از سوي ديگر شمشير بابالمندب را بالاي سر اقتصاد جهاني نگه ميدارد تا مشخص شود كنگره و سناي امريكا چه برخوردي با ترامپ خواهند داشت و فشار كشورهاي ديگر جهان چه بر سر ترامپ ميآورد. قيمت نفت جهاني است و اقتصاد جهان را تحتتاثير قرار ميدهد. امروز رهبران كشورهاي مختلف به ترامپ فشار ميآورند چرا تنگه هرمزي كه باز بود را با جنگي بيحاصل بسته است؟ تنگه هرمز پاشنهآشيل اقتصاد جهاني است و اين نقطه ضعف را ترامپ نمايان ساخته است. به نظرم پس از 11 ارديبهشت فضا براي تفاهم و سپس توافق ميان دو طرف بيشتر خواهد شد و ايران امتيازات مورد نظرش را با تكيه بر دستاوردهاي نظامي، حضور و مشاركت مردم و تلاش ديپلماتها به دست ميآورد.»