چقدر با انواع میلگرد آشنایی دارید

آهن‌آلات با استانداردهای گوناگونی تولید و عرضه می‌شوند. استانداردها، حاوی ویژگی‌های مکانیکی و شیمیایی مربوط به فلزات هستند. به عنوان نمونه، میلگرد براساس یک استاندارد رایج روسی در چهار گرید A1، A2، A3 و A4 ساخته می‌شود. هر کدام از این گریدها خواص و ویژگی‌های مخصوص به خود را دارد و در بخش‌های خاصی از صنعت نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این مقاله، قصد داریم انواع میلگرد را براساس استاندارد روسی بررسی کنیم و ویژگی‌ها و خواص هر کدام را بر شماریم.

میلگرد چیست؟

میلگرد یکی از پرکاربرد ترین مقاطع فولادی در بازار آهن آلات کشور است و عموما به منظور افزایش استحکام کششی بتن مورد استفاده قرار میگیرد. در وب سایت اصفهان آهن انواع میلگرد آجدار ، میلگرد ساده ، میلگرد کلاف آجدار و کلاف ساده تولید شده توسط کارخانه های مطرح کشور بدون واسطه به فروش میرسد.

به نقل از اصفهان آهن میلگرد نام یکی از پراستفاده‌ترین مقاطع فولادی است که در قطرها و ابعاد گوناگونی تولید و عرضه می‌شود. میلگردها براساس محل استفاده‌شان، نحوه ساخت و ویژگی‌های متفاوتی دارند.

همه میلگردهایی که در کشور ایران تولید می‌شوند باید پارامترهای استاندارد 3132 را بصورت صددرصدی رعایت کنند.

میلگرد چه کاربردهایی دارد؟

از میلگرد به دو شکل کلی استفاده می‌شود:

• بصورت مستقیم.

• تولید محصولات ثانویه مانند سنجاقک، خاموت و رکابی.

میلگردها در ساختمان‌سازی کاربردهای بسیار زیادی دارند؛ میلگرد در یک ساختمان برای افزایش استحکام برشی و کششی بتن به کار می‌رود؛ جالب است بدانید که به دلیل همین مسئله است که میلگردها به همراه آج‌هایی تولید می‌شوند تا درگیری بیشتری در میان بتن و میلگرد ایجاد شود.

موارد زیر سایر کاربردهای انواع میلگرد است:

• صنعت سد سازی.

• در ساخت انواع دکل‌ها و تیرهای برق.

• آرماتور بندی سازه‌های بتنی.

انواع میلگرد

میلگردها براساس استانداردها و پارامترهای گوناگونی در سرتاسر دنیا تولید می‌شون. یکی از پراستفاده‌ترین استانداردهای مربوط به میلگرد، استاندارد روسی است. این استاندارد، میلگرد را در چهار گرید A1، A2، A3 و A4 تقسیم می‌کند. در ادامه، ابتدا جدول استاندارد مقاومت میلگردهای روسی را بررسی می‌کنیم، سپس هر کدام از این گریدها را بصورت دقیق معرفی می‌کنیم.

دنیای مقاطع فولادی را بدون وجود میلگرد نمی‌توان متصور شد؛ اهمیت این محصول در سازه‌های فولادی و صنایع مختلف به اندازه‌ای است که بدون وجود آن هیچ پروژه‌ای را به اتمام نمی‌توان رساند. حجم استفاده از میلگرد در سازه‌های فولادی بالاست و عوامل مختلفی در قیمت نهایی آن تاثیرگذار هستند.

https://esfahanahan.com/steel/rebar/

میلگرد A1 چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

میلگردهای ساده در اصل، از پُرمصرف‌ترین مقاطع فولادی هستند که ویژگی‌های خاص خود را دارند و به طور کلی از نظر مقاومت، کاربرد و ویژگی با میلگردهای آجدار متفاوت هستند.

میلگرد ساده به عنوان "میلگرد داکتیل" نیز شناخته می‌شود؛ شکل ظاهری آن، کاملا ساده و بدون هیچ آج یا برآمدگی است. آلیاژ میلگردهای ساده از 24 درصد کربن و 60 درصد سیلیسیم تشکیل می‌شود؛ این میلگردها براساس عناصر آلیاژی خود، نرم‌تر از سایر گریدهای میلگرد هستند؛ در نتیجه، استحکام کششی کمتری هم دارند. البته درصد کم کربن در این گرید میلگرد، باعث می‌شود که قابلیت جوش‌پذیری آن افزایش پیدا کند. در مجموع می‌توانیم بگوییم که میلگرد A1 جوش‌پذیری بهتری نسبت به سایر گریدهای میلگرد دارد. موارد زیر، نکات تکمیلی میلگرد A1 است:

• میلگرد گرید A1 گزینه مناسبی برای آهنگری و جوشکاری است.

• این میلگرد با تنش گسیختگی برابر با 3800 کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع و تنش جاری برابر با 2300 کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع تولید می‌شود.

میلگرد A2 چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

این میلگرد از جمله میلگردهای نیمه‌سخت محسوب می‌شود که با آج‌ها و برآمدگی‌هایی بر سطح، قابل‌شناسایی است. آج‌های میلگرد A2 بصورت مارپیچ هستند و از یک سر میلگرد تا سر دیگر آن ادامه دارند. گفتنی است که تنش جاری این میلگرد برابر با 5 هزار کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع و تنش گسیختگی آن برابر با 3 هزار کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع است.

در زمان گسیختگی، میلگرد A2 دچار تغییر شکل نسبی پلاستیکی می‌شود و به سبب همین مسئله است که از آن با عنوان "نیمه‌سخت" و "نیمه‌نرم" یاد می‌کنند. میلگرد گرید A2 بهترین انتخاب برای تولید برخی از محصولات ثانوی میلگردی است؛ به عنوان نمونه، این میلگرد در ساخت خاموت بسیار کاربرد دارد. همچنین از میلگرد A2 بصورت مستقیم در ساخت سازه‌های کوچک، استفاده‌های فراوانی می‌شود.

میلگرد A3 چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

این میلگرد که با شکل آج جناغی، قابل شناسایی است، در ساختمان‌سازی کاربرد بسیار زیادی دارد. میلگرد A3 با تنش گسیختگی برابر با 6 هزار کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع و تنش جاری برابر با 4 هزار کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع تولید می‌شود.

این ویژگی‌های فنی، میلگرد A3 را به یک میلگرد "سخت" یا خشک (ترد) بدل کرده است. میلگرد A3 به سبب اینکه انعطاف کمتری نسبت به دو میلگرد قبلی دارد مطمئنا گزینه مناسبی برای ساخت محصولات میلگردی نیست؛ چراکه محصولات میلگردی با خم‌کاری و انجام آهنگری بر روی میلگردها به وجود می‌آیند و میلگرد A3 انعطاف لازم برای چنین کاربردهایی را ندارد.

میلگرد A4 چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

میلگرد آجدار A4 یکی از محصولات نوین در عرصه فولاد است. در زمان‌های گذشته، به سبب اینکه تولیدکنندگان فولاد از امکانات و ابزار کافی برخوردار نبودند، میلگردها را با درصد کربن بالا و داکتیلیتی پایین تولید می‌کردند.

 رفته رفته با پیشرفت دستگاه‌های صنعت فولاد و آمیخته شدن تکنولوژی‌های جدیدتر با این عرصه، متخصصان با استفاده از سیستم ترمکس و دقت در کنترل درجه حرارت واردشده بر فولاد و فرایند خنک‌سازی سریع، این نوع از میلگرد را تولید کردند. 

محصولی که با این فرآیند تولید شد، درصد کربن کمتری نسبت به سایر میلگردها دارد، داکتیلیتی آن مناسب‌تر است و قابلیت جوش‌پذیری آن نیز مناسب است. گفتنی است که این نوع از میلگرد با عنوان آج 500 و آج 520 در سازمان ملی استاندارد ایران تایید شده است

میلگرد A1، A2، A3 و A4 چه تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند؟

هر کدام از این میلگردها، ویژگی‌های منحصر به فردی دارند و به سبب ویژگی‌هایشان، در قسمت‌های خاصی از صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرند. گفتنی است که از میان این چهار گرید، گرید اول مختص به میلگردهای بدون آج و ساده است و گریدهای دوم تا چهارم مربوط به میلگردهای آجدار است.

تفاوت اول: شکل ظاهری

بدیهی‌ترین و دم‌دستی‌ترین تفاوت چهار گرید میلگرد در شکل ظاهری آن‌ها است. این تفاوت در سطح ظاهری میلگرد قرار دارد و اتفاقا یکی از روش‌های شناخت انواع میلگرد برای متخصصان محسوب می‌شود؛ یعنی کارشناسان عرصه آهن‌آلات با بررسی ظاهر میلگردها، به راحتی تشخیص می‌دهند که متعلق به کدام گرید هستند. تفاوت ظاهری گریدهای متفاوت میلگرد، به شرح زیر است:

• میلگرد A1: بدون هیچ آج است و ظاهری کاملا ساده دارد.

• میلگرد A2: با آج‌های مارپیچ شناخته می‌شوند که به دور میلگرد چرخیده شده‌اند.

• میلگرد A3: با آج‌های جناغی‌شکل معروف هستند؛ این آج‌ها بصورت ضربدری در کنار هم قرار دارند.

• میلگرد A4: آج‌های این نوع از میلگرد بصورت دوکی‌شکل در عرض میلگرد قرار دارد، به شکلی که دو طرف آج طولی را در بر گرفته است؛ این میلگردها بصورت چهار نیم‌مارپیچ در زوایای 35 یا 75 درجه بر سطح میلگرد قرار می‌گیرند.

تفاوت دوم: ویژگی‌های مکانیکی

هر گرید از میلگرد دارای استحکام کششی، مقاومت تسلیم، ازدیاد طول نسبی، ویژگی‌های خمشی و جوش‌پذیری متفاوت است. در ادامه این بخش، قصد داریم که تفاوت ویژگی‌های مکانیکی در هر کدام از گریدهای میلگرد را بصورت دقیق بررسی کنیم.

• مقاومت تسلیم:

در میلگردهای ساده، حداقل مقاومت تسلیم بالایی برابر با 240 واحد است. در میلگردهای A2 این حداقل این مقاومت تا 340 واحد است؛ نکته جالب این جاست که دو گرید دیگر میلگرد، مقاومت تسلیم بسیار بیشتری نسبت به میلگردهای A1 و A2 دارند؛ میلگرد A3 با حداقل مقاومت تسلیم بالایی برابر با 400 و 420 تا حداکثر 545 واحد تولید می‌شود و میلگردهای A4  با حداقل مقاومت تسلیم 500 و 520 و حداکثر 675 واحد به دست مشتری می‌رسند. 

• استحکام کششی:

کمترین میزان استحکام کششی در انواع گریدهای میلگرد مربوط به A1 است و بیشترین این میزان مربوط به میلگرد A4 است. استحکام کششی انواع میلگرد بصورت دقیق، شامل موارد زیر می‌شود:

• میلگرد A1: 360 واحد.

• میلگرد A2: 500 واحد.

• میلگرد A3: 600 واحد.

• میلگرد A4: 650 تا 690 واحد.

در نهایت، گفتن این نکته نیز خالی از لطف نیست که مقاومت کششی ارتباط مستقیمی با کاربرد میلگرد در بتن‌ریزی ساختمان‌ها دارد و هر چقدر این مقاومت بیشتر باشد، کاربرد میلگرد در کنار بتن، بهتر خواهد بود.

• ازدیاد طول نسبی:

طول نسبی میلگردها پس از تنش تسلیم متغیر خواهد بود؛ این مسئله تاثیر زیادی بر کاربرد انواع میلگرد دارد. گفتنی است که میزان انعطاف‌پذیری هر گرید از میلگرد ارتباط مستقیمی با طول نسبی و ویژگی‌های خمشی آن دارد؛ اجازه بدهید این مسئله را با یک مثال روشن کنیم؛ ازدیاد طول نسبی در میلگرد گرید A1 بیشتر از سایر میلگردها است، یعنی طول این میلگرد افزایش بیشتری نسبت به سایر گیردهای میلگرد خواهد داشت. میلگرد A1 دارای بیشترین ازدیاد طولی و میلگرد A4 دارای کمترین ازدیاد طولی است.

تفاوت سوم: کاربردهای انواع میلگرد

تفاوت دیگر در انواع گریدهای میلگرد، کاربردهای متنوع این مقاطع فولادی است؛ هر کدام از این مقاطع، در قسمت خاصی از صنعت به کار می‌روند. در ادامه، مهم‌ترین کاربردهای انواع گریدهای میلگرد را بررسی می‌کنیم:

• میلگرد A1: با توجه به اینکه انعطاف زیادی دارد، در صنایعی مانند تولید انواع میخ به کار می‌رود.

• میلگرد A2 و A3: از این میلگردها با عنوان مقاطع فولادی ساختمانی نیز یاد می‌شود، چراکه بیشترین کاربرد را در ساختمان‌سازی دارند. گفتنی است که هر کدام از این میلگردها کاربرد متفاوتی در ساختمان دارند.

• میلگرد A4: میلگرد A4 نیز مانند گرید 2 و 3 در ساخت و ساز به کار می‌رود اما یک تفاوت عمده میان این سه گرید وجود دارد. میلگرد گرید A4 فقط در ساخت سازه‌های بزرگ و سنگین به کار می‌رود. این نکته شایان توجه است که از این میلگرد در کشور ما استفاده چندانی نمی‌شود.

سخن پایانی

میلگردها براساس استاندارد روسی معروف در چهار گرید A1 تا A4 تولید می‌شوند. هر کدام از این مدل‌ها، ویژگی‌های مکانیکی و کاربرد متفاوتی دارند. در این مقاله، ما ابتدا چهار میلگرد A1، A2، A3 و A4 را بررسی کردیم، سپس به سراغ بیان تفاوت‌های آن‌ها رفتیم.