آمریکا تلاش دارد بخشی از بازار نفت ایران در چین را به دست آورد، اما تعرفه‌های تجاری و سیاست متنوع‌سازی منابع انرژی پکن، تحقق این هدف را با ابهام روبه‌رو کرده است.
به گزارش ایران‌جیب، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به چین پیشنهاد داده است بخشی از نفت خام مورد نیاز خود را که پیش‌تر از ایران تأمین می‌کرد، از ایالات متحده خریداری کند. این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده که محدودیت‌های دریایی و تحولات منطقه‌ای بر جریان صادرات نفت ایران تأثیر گذاشته است.
دیوید پردو، سفیر آمریکا در چین، روز چهارشنبه 11 نوامبر در گفت‌وگویی در شانگهای اعلام کرد که ترامپ چنین پیشنهادی را به پکن ارائه کرده است. با این حال، وی درباره زمان دقیق ارائه پیشنهاد و پاسخ دولت چین توضیحی نداد.
اهمیت بازار چین برای نفت ایران
چین یکی از مهم‌ترین خریداران نفت خام ایران محسوب می‌شود. بر اساس برآورد اعلام‌شده از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا در ماه آوریل، حدود 90 درصد صادرات نفت ایران به مقصد چین انجام می‌شد و بخش قابل‌توجهی از این محموله‌ها را پالایشگاه‌های مستقل چینی خریداری می‌کردند.
در ماه‌های اخیر، محدودیت‌های ایجادشده در مسیر صادرات نفت ایران باعث شده برخی پالایشگاه‌های چینی برای تأمین خوراک مورد نیاز خود به بازارهای جایگزین روی بیاورند.
گزارش‌ها حاکی از آن است که پالایشگاه‌های مستقل چین دست‌کم 12 میلیون بشکه نفت از عراق و قطر برای تحویل در ماه‌های اکتبر و نوامبر خریداری کرده‌اند. همچنین نفت تولیدی آفریقا و برزیل نیز مورد توجه خریداران چینی قرار گرفته است.
آیا نفت آمریکا جای نفت ایران را می‌گیرد؟
با وجود پیشنهاد ترامپ، جایگزینی نفت ایران با نفت آمریکا چندان ساده نیست.
نخست اینکه نفت ایران برای بسیاری از پالایشگاه‌های مستقل چین از نظر قیمت و شرایط خرید جذاب بوده است. دوم اینکه تعرفه‌های تجاری چین بر نفت آمریکا می‌تواند هزینه واردات از این کشور را افزایش دهد.
از سوی دیگر، پکن در سال‌های گذشته تلاش کرده است منابع واردات انرژی خود را متنوع نگه دارد تا وابستگی بیش از اندازه به یک تأمین‌کننده نداشته باشد.
رقابت نفتی واشنگتن و تهران در بازار چین
پیشنهاد جدید ترامپ را می‌توان بخشی از تلاش آمریکا برای افزایش صادرات نفت خود به بازار بزرگ چین دانست.
با این حال، کاهش خرید نفت ایران لزوماً به معنای افزایش خرید نفت آمریکا نیست. چین می‌تواند بخشی از نیاز خود را از تولیدکنندگان خاورمیانه، آفریقا، آمریکای جنوبی و روسیه تأمین کند.
در مجموع، هنوز شواهد قطعی درباره پذیرش پیشنهاد ترامپ از سوی چین وجود ندارد و مشخص نیست چه میزان از نفت ایران، در صورت کاهش واردات، با نفت آمریکا جایگزین خواهد شد.