به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، صدرالدین نیاورانی، نایب‌رئیس کمیسیون صادرات اتاق بازرگانی ایران و معاون اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران، اعلام کرد بخشی از میوه‌هایی که در سال‌های گذشته به هند صادر می‌شد، امسال به بازارهای هدف نرسیده است. به گفته او، برخی محصولات در سردخانه‌ها مانده‌اند و حتی کیوی در مواردی هنوز از باغداران خریداری نشده است.
کاهش ۳۰ درصدی صادرات محصولات کشاورزی
نیاورانی با اشاره به تشدید تنش‌ها در جنوب کشور گفت از شهریورماه تاکنون، صادرات محصولات کشاورزی حدود ۳۰ درصد کاهش یافته است. این افت صادرات در کنار مشکلات حمل‌ونقل، بازار فروش محصولات باغی را با چالش جدی مواجه کرده است.
در چنین شرایطی، بخشی از تولیدات کشاورزان امکان ورود به بازارهای صادراتی را از دست داده و باغداران برای فروش محصولات خود با محدودیت بیشتری روبه‌رو شده‌اند.
واسطه‌ها از شرایط باغداران سوءاستفاده می‌کنند
نایب‌رئیس کمیسیون صادرات اتاق ایران معتقد است کاهش تقاضای صادراتی و نبود حمایت به‌موقع، زمینه را برای فعالیت گسترده‌تر واسطه‌ها فراهم کرده است. به گفته او، برخی واسطه‌ها محصولات باغداران را با قیمت‌های پایین خریداری می‌کنند؛ موضوعی که می‌تواند زیان تولیدکنندگان را افزایش دهد.
او تأکید کرد وزارت جهاد کشاورزی باید از شهریور یا مهرماه برای خرید تضمینی محصولات باغداران وارد عمل می‌شد تا تولیدکنندگان مجبور نباشند محصولات خود را با قیمت‌های ناچیز بفروشند.
افزایش شدید هزینه حمل‌ونقل صادراتی
یکی دیگر از مشکلات صادرکنندگان، رشد قابل‌توجه هزینه‌های حمل‌ونقل است. نیاورانی اعلام کرد هزینه حمل‌ونقل محصولات کشاورزی به‌طور متوسط بین ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش یافته، اما در برخی مسیرها رشد هزینه‌ها از ۱۰۰ درصد نیز فراتر رفته است.
برای نمونه، هزینه حمل یک کانتینر به امارات که سال گذشته حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ میلیون تومان بود، اکنون به حدود ۸۰۰ میلیون تومان رسیده است. چنین افزایشی می‌تواند بخش قابل‌توجهی از سود صادرات را از بین ببرد و رقابت‌پذیری محصولات ایرانی را در بازارهای خارجی کاهش دهد.
پیشنهاد مشوق واردات در برابر صادرات میوه
نیاورانی اختصاص مشوق‌های صادراتی را یکی از راهکارهای حمایت از باغداران و صادرکنندگان دانست. پیشنهاد او این است که دولت در مقابل صادرات محصولات کشاورزی، امتیاز واردات برخی کالاها را به صادرکنندگان اختصاص دهد.
برای مثال، به ازای صادرات هر کیلوگرم سیب، مجوز واردات موز به صادرکننده داده شود. همچنین می‌توان امتیاز واردات محصولاتی مانند نارگیل، انبه و بادام هندی را به فعالانی اختصاص داد که محصولات باغداران ایرانی را صادر می‌کنند.
به گفته این فعال بخش کشاورزی، در حال حاضر امتیاز واردات برخی از این محصولات بدون دریافت هزینه در اختیار تعدادی از تعاونی‌ها و فعالان حوزه کولبری قرار دارد و واردات آن‌ها نیز به‌صورت رسمی انجام نمی‌شود.
حمایت از صنایع تبدیلی برای خرید محصولات باغداران
یکی دیگر از پیشنهادهای مطرح‌شده، استفاده از ظرفیت کارخانه‌ها و صنایع تبدیلی برای جذب محصولات مازاد باغداران است.
نیاورانی پیشنهاد کرد دولت به واحدهایی که میزان خرید محصولات کشاورزی از باغداران را نسبت به سال گذشته ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش می‌دهند، مشوق‌هایی مانند مجوز واردات ماشین‌آلات جدید اختصاص دهد.
به اعتقاد او، چنین سیاستی می‌تواند بدون نیاز به اختصاص اعتبار مستقیم از بودجه عمومی، انگیزه صنایع تبدیلی برای خرید محصولات داخلی را افزایش دهد و از انباشته‌شدن میوه در باغ‌ها و سردخانه‌ها جلوگیری کند.
سرنوشت محصولات باغداران به تصمیم‌های حمایتی دولت وابسته است
کاهش صادرات، افزایش هزینه حمل‌ونقل و ضعف تقاضا، زنجیره‌ای از مشکلات را برای تولیدکنندگان محصولات باغی ایجاد کرده است. در این شرایط، خرید تضمینی به‌موقع، ایجاد مشوق‌های صادراتی و تقویت صنایع تبدیلی می‌تواند به کاهش فشار بر باغداران کمک کند.
با این حال، اثربخشی این پیشنهادها به نحوه اجرا، سرعت تصمیم‌گیری دولت و فراهم‌شدن شرایط مناسب برای صادرات بستگی دارد.