دولت برای کاهش ناترازی بنزین، طرح گسترده اسقاط خودروهای فرسوده را در دستور کار قرار داده است. بر اساس سناریوی پیشنهادی، خروج 2.6 میلیون وسیله نقلیه فرسوده می‌تواند سالانه 2.4 میلیارد لیتر در مصرف سوخت کشور صرفه‌جویی ایجاد کند.
به گزارش ایران‌جیب، افزایش مصرف بنزین و محدودیت‌های تأمین سوخت، دولت را به سمت تسریع برنامه نوسازی ناوگان حمل‌ونقل سوق داده است.
بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، در حال حاضر حدود 11.6 میلیون خودرو و موتورسیکلت فرسوده در کشور وجود دارد که مصرف سوخت اضافی آنها به‌تنهایی معادل 3 برابر ناترازی بنزین کشور برآورد شده است.
برنامه اسقاط سالانه 500 هزار خودرو
فرشاد مقیمی، رئیس هیئت عامل ایدرو، در نشست اتاق بازرگانی تهران اعلام کرد که دولت با بازنگری در مقررات اسقاط، دستیابی به ظرفیت سالانه 500 هزار دستگاه را دنبال می‌کند.
به گفته وی، طی 3 سال گذشته بیش از 700 هزار خودرو اسقاط و 150 هزار دستگاه نوسازی شده‌اند.
این اقدامات به صرفه‌جویی بیش از 2 میلیارد لیتر بنزین، کاهش 10 درصدی آلاینده‌ها و بازگشت بیش از 440 هزار تن مواد اولیه به چرخه تولید منجر شده است.
جزئیات سناریوی اسقاط 2.6 میلیون خودرو
در سناریوی خوش‌بینانه ایدرو، خروج خودروهای فرسوده از 2 مسیر پیش‌بینی شده است:
| مسیر اسقاط | تعداد دستگاه |
| اسقاط از محل شماره‌گذاری خودروهای جدید | 700,000 |
| اسقاط با مشوق‌های قانونی | 1,900,000 |
| مجموع اسقاط پیش‌بینی‌شده | 2,600,000 |
برآورد می‌شود اجرای کامل این سناریو سالانه حدود 2.4 میلیارد لیتر صرفه‌جویی سوخت به همراه داشته باشد.
البته تحقق این هدف به تأمین منابع مالی، اصلاح مقررات و مشارکت سرمایه‌گذاران بخش خصوصی وابسته است.
مشوق 5.5 میلیارد تومانی برای اسقاط کشنده‌های فرسوده
یکی از مهم‌ترین برنامه‌های دولت، نوسازی بیش از 30 هزار دستگاه کشنده فرسوده با عمر بالای 50 سال است.
برای هر کشنده مشمول این طرح، 24 گواهی اسقاط به ارزش تقریبی 5 میلیارد و 500 میلیون تومان پیش‌بینی شده است.
همچنین یارانه صرفه‌جویی سوخت متناسب با میزان پیمایش، از 2,000 تا 20,000 دلار در نظر گرفته شده تا مالکان برای خروج خودروهای پرمصرف از چرخه حمل‌ونقل تشویق شوند.
آغاز طرح اسقاط نیسان آبی با تسهیلات 23 درصدی
رئیس هیئت عامل ایدرو همچنین از آغاز طرح اسقاط وانت نیسان آبی با تسهیلات دارای نرخ سود 23 درصد خبر داد.
این برنامه بخشی از سیاست نوسازی خودروهای تجاری فرسوده است که مصرف سوخت بالایی دارند.
همچنین برای نوسازی 86 هزار دستگاه خودرو، حدود 22 هزار میلیارد تومان منابع مالی مورد نیاز اعلام شده است.
صرفه‌جویی 15 میلیارد دلاری با نوسازی ناوگان
به گفته مقیمی، ارزش مجموع فرصت‌های صرفه‌جویی و افزایش بهره‌وری مصرف سوخت از محل اسقاط و نوسازی ناوگان فرسوده، نزدیک به 15 میلیارد دلار برآورد می‌شود.
با این حال، فعالان بخش خصوصی تأکید دارند که اجرای چنین برنامه‌ای بدون طراحی مدل اقتصادی شفاف و تضمین بازگشت سرمایه امکان‌پذیر نخواهد بود.
استفاده از گواهی‌های صرفه‌جویی سوخت، عرضه اوراق در بازار سرمایه و ایجاد رقابت میان تولیدکنندگان داخلی و واردکنندگان خودرو از جمله راهکارهای پیشنهادی برای تأمین مالی این طرح است.
بودجه 1406 در انتظار تصمیم دولت
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست نیز خواستار پیش‌بینی منابع مورد نیاز اسقاط خودروهای فرسوده در بودجه سال 1406 شده است.
در همین حال، برخی فعالان صنعت خودرو نسبت به آمار ناوگان فرسوده و میزان مصرف سوخت خودروهای تولید داخل انتقاد کرده‌اند و خواستار بررسی دقیق‌تر داده‌ها شده‌اند.
در مجموع، دولت امیدوار است با افزایش سرعت اسقاط خودروهای فرسوده، بخشی از ناترازی بنزین را بدون افزایش ظرفیت واردات سوخت جبران کند؛ هدفی که موفقیت آن به تأمین مالی و اجرای عملی مشوق‌های نوسازی بستگی خواهد داشت.