به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، تلفن همراه که قرار بود ابزاری برای تسهیل ارتباطات و دسترسی سریع‌تر به خدمات باشد، برای بسیاری از شهروندان به وسیله‌ای برای دریافت پیامک‌ها و تماس‌های تبلیغاتی ناخواسته تبدیل شده است. تبلیغ فروش کالا، خدمات مالی، املاک، تورهای مسافرتی و پیشنهادهای تجاری، بخش قابل توجهی از پیام‌های دریافتی برخی مشترکان را تشکیل می‌دهد.
مشکل اصلی فقط تعداد زیاد این تبلیغات نیست؛ بلکه ناتوانی کاربران در متوقف کردن آن‌هاست. مشترکان بارها درخواست لغو ارسال پیامک می‌دهند یا شماره‌های مزاحم را مسدود می‌کنند، اما پس از مدتی تبلیغات از سرشماره‌ها و شماره‌های تازه ادامه پیدا می‌کند.
چرا لغو پیامک‌های تبلیغاتی مانع ارسال پیام‌های جدید نمی‌شود؟
یکی از مهم‌ترین دلایل تداوم این مشکل، تعدد سامانه‌های ارسال پیامک و شرکت‌های واسطه تبلیغاتی است. لغو دریافت پیام از یک سرشماره لزوماً به معنای حذف شماره تلفن مشترک از تمام بانک‌های اطلاعاتی تبلیغاتی نیست.
برخی کسب‌وکارها ممکن است از چند شرکت یا سامانه مختلف برای ارسال تبلیغات استفاده کنند. در چنین شرایطی، درخواست لغو در یک سامانه ثبت می‌شود، اما ارسال پیام از مسیر دیگری همچنان ادامه پیدا می‌کند.
با این حال، تعدد سامانه‌ها نباید بهانه‌ای برای رفع مسئولیت اپراتورها و نهادهای نظارتی باشد. وقتی مشترک صراحتاً اعلام می‌کند که تمایلی به دریافت تبلیغات ندارد، باید سازوکاری وجود داشته باشد که این درخواست در تمام مسیرهای مشمول مقررات رعایت شود.
تماس‌های تبلیغاتی؛ مزاحمت‌هایی فراتر از پیامک
تماس‌های تبلیغاتی نیز به یکی از مشکلات روزمره مشترکان تبدیل شده‌اند. تماس‌های مکرر برای معرفی خدمات مالی، فروش محصولات و پیشنهادهای تجاری، گاهی در ساعات کاری، زمان استراحت یا حتی ساعات پایانی روز برقرار می‌شوند.
مسدود کردن یک شماره نیز همیشه راه‌حل مؤثری نیست؛ زیرا برخی تماس‌گیرندگان از شماره‌های مختلف استفاده می‌کنند و پس از مسدود شدن یک شماره، تماس بعدی از شماره‌ای دیگر برقرار می‌شود.
بازاریابی تلفنی زمانی می‌تواند فعالیتی قابل قبول باشد که بر پایه رضایت مخاطب، شفافیت هویت تماس‌گیرنده و رعایت حقوق مصرف‌کننده انجام شود. دسترسی یک کسب‌وکار به شماره تلفن افراد نباید به معنای مجوز تماس‌های مکرر و ناخواسته تلقی شود.
چرا نظارت بر پیامک‌ها و تماس‌های تبلیغاتی مؤثر نیست؟
با وجود اعلام سازوکارهای مختلف برای ساماندهی تبلیغات تلفنی و پیامکی، تجربه روزمره بسیاری از مشترکان نشان می‌دهد که این اقدامات هنوز به کاهش محسوس مزاحمت‌ها منجر نشده است.
سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، اپراتورهای تلفن همراه و شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات ارسال پیامک، هرکدام در بخشی از این فرایند مسئولیت دارند. با این حال، مشترک نباید برای پیگیری یک تخلف میان چند نهاد سرگردان شود.
صرف راه‌اندازی سامانه ثبت شکایت یا اعلام شماره‌های گزارش تخلف کافی نیست. نتیجه واقعی نظارت باید در کاهش پیامک‌ها و تماس‌های ناخواسته، شناسایی فرستندگان متخلف و برخورد مؤثر با آن‌ها دیده شود.
همچنین لازم است مشترکان بتوانند از نتیجه شکایت خود مطلع شوند. اگر یک شماره بارها گزارش شود اما همچنان به فعالیت تبلیغاتی ادامه دهد، نمی‌توان از نظارت بازدارنده سخن گفت.
پیامدهای تبلیغات ناخواسته برای مشترکان چیست؟
پیامک‌ها و تماس‌های تبلیغاتی فقط وقت مردم را نمی‌گیرند؛ بلکه می‌توانند تمرکز روزانه را مختل کنند و در مواردی زمینه سوءاستفاده و کلاهبرداری را فراهم آورند.
انباشت تبلیغات در صندوق پیام تلفن همراه، احتمال نادیده گرفته شدن پیام‌های مهم و اطلاع‌رسانی‌های ضروری را نیز افزایش می‌دهد. از سوی دیگر، این وضعیت پرسش‌های مهمی درباره نحوه دسترسی کسب‌وکارها به اطلاعات تماس شهروندان ایجاد می‌کند.
مشترکان حق دارند بدانند شماره تلفن آن‌ها از چه طریقی در اختیار شرکت‌های تبلیغاتی قرار گرفته و آیا استفاده از این اطلاعات با رضایت معتبر آن‌ها انجام شده است یا خیر.
روش لغو پیامک‌های تبلیغاتی و ثبت شکایت در سامانه ۱۹۵
در شرایط فعلی، مشترکان می‌توانند از چند روش برای مدیریت و پیگیری پیامک‌ها و تماس‌های تبلیغاتی استفاده کنند:
-
کد دستوری ستاره ۸۰۰ مربع: با شماره‌گیری کد
*800#می‌توان وارد سامانه مدیریت پیامک‌های تبلیغاتی شد و وضعیت دریافت این پیام‌ها را بررسی و در صورت تمایل غیرفعال کرد. -
لغو از طریق سرشماره پیامک: در پیامک‌های تبلیغاتی دارای دستور لغو، امکان ارسال درخواست عدم دریافت پیام از همان سرشماره وجود دارد.
-
ثبت شکایت در سامانه ۱۹۵: اگر پس از غیرفعال‌سازی همچنان پیامک‌های تبلیغاتی دریافت می‌کنید یا با تماس‌های مزاحم مواجه هستید، می‌توانید شکایت خود را از طریق سامانه سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ثبت کنید.
-
نشانی اینترنتی سامانه: برای ثبت و پیگیری شکایت می‌توانید به نشانی 195.cra.ir مراجعه کنید.
-
مسدودسازی شماره‌های مزاحم: در مورد تماس‌های تبلیغاتی، مسدود کردن شماره تماس‌گیرنده می‌تواند تا حدودی از تکرار مزاحمت جلوگیری کند.
البته غیرفعال‌سازی پیامک‌های تبلیغاتی یا لغو دریافت از یک سرشماره، الزاماً به معنای حذف شماره تلفن از تمام فهرست‌های تبلیغاتی نیست. همچنین بهتر است مشترکان هنگام ثبت شکایت، شماره فرستنده یا تماس‌گیرنده، زمان دریافت و تصویر پیامک را نگهداری کنند تا بررسی تخلف آسان‌تر باشد.
راهکار اصلی چیست و اپراتورها چه مسئولیتی دارند؟
راه‌حل پایدار این مشکل، ایجاد یک سازوکار یکپارچه برای ثبت و اجرای درخواست عدم دریافت تبلیغات است؛ به‌گونه‌ای که اپراتورها، شرکت‌های ارسال پیامک و کسب‌وکارهای تبلیغاتی ملزم به رعایت آن باشند.
در چنین ساختاری، تغییر سرشماره یا استفاده از شرکت واسطه نباید امکان دور زدن درخواست لغو مشترک را فراهم کند. همچنین ارسال پیامک و برقراری تماس تبلیغاتی بدون رضایت معتبر مخاطب باید با ضمانت اجرای مؤثر همراه باشد.
انتشار گزارش‌های دوره‌ای درباره تعداد شکایت‌ها، تخلفات شناسایی‌شده و نتایج برخورد با شرکت‌های متخلف نیز می‌تواند به افزایش شفافیت و پاسخگویی نهادهای مسئول کمک کند.
حق مردم برای نداشتن پیامک و تماس تبلیغاتی چیست؟
شماره تلفن همراه شهروندان، دارایی تبلیغاتی کسب‌وکارها نیست. داشتن شماره یک فرد به معنای اجازه ارسال پیام‌های مکرر یا برقراری تماس‌های ناخواسته نیست.
مشترکان نباید برای حفظ آرامش خود مجبور باشند هر روز شماره‌های تازه را مسدود کنند یا برای هر سرشماره درخواست لغو جداگانه بفرستند. انتظار می‌رود نهادهای ناظر به جای واگذار کردن بار مقابله با مزاحمت‌ها به مردم، سازوکاری مؤثر برای شناسایی و متوقف کردن فرستندگان متخلف ایجاد کنند.