کاهش تعداد یارانه‌بگیران در مهرماه
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، بررسی آمارهای مربوط به پرداخت یارانه نقدی در سه ماه اخیر نشان می‌دهد که روند افزایشی تعداد مشمولان در شهریورماه، در مهر به کاهش قابل‌توجهی تغییر کرده است.
بر اساس گزارش منتشرشده، در فاصله مرداد تا شهریور، تعداد سرپرستان خانوار مشمول یارانه بیش از ۳۱ هزار نفر افزایش یافت و اعتبارات پرداختی نیز حدود ۳۰۷ میلیارد ریال بیشتر شد. با این حال، در مهرماه روند معکوس شد و شمار قابل‌توجهی از خانوارها از فهرست دریافت‌کنندگان یارانه خارج شدند.
طبق آمار اعلام‌شده، در مهرماه بیش از ۱۰۹ هزار خانوار و حدود ۲۹۷ هزار نفر از جمعیت یارانه‌بگیران حذف شدند. این تغییر هم‌زمان با بررسی وضعیت خانوارها برای افزایش اعتبار کالابرگ گزارش شده است.
مقایسه آمار یارانه‌بگیران در مرداد و مهر
مقایسه آمار ابتدای این دوره با پایان مهرماه نیز از کاهش تعداد مشمولان حکایت دارد. بر اساس گزارش، در پایان مهر نسبت به مرداد، نزدیک به ۷۸ هزار خانوار و بیش از ۱۹۳ هزار نفر کمتر مشمول دریافت یارانه بوده‌اند.
این کاهش بر مجموع منابع پرداختی دولت نیز اثر گذاشته است؛ به‌طوری‌که حجم کل پرداخت‌ها از بیش از ۱۳۵ هزار میلیارد ریال به کمتر از ۱۳۴.۹ هزار میلیارد ریال رسیده است.
با این حال، ارقام مربوط به کاهش ماهانه و مقایسه مرداد با مهر، دو بازه زمانی متفاوت را نشان می‌دهند و نباید با یکدیگر یکسان در نظر گرفته شوند.
آیا حذف یارانه‌ها به معنای تغییر دهک اقتصادی خانوارهاست؟
در گزارش منتشرشده، احتمال داده شده است که تغییرات مهرماه با اجرای جدی‌تر معیارهای آزمون وسع و به‌روزرسانی اطلاعات پایگاه رفاه ایرانیان ارتباط داشته باشد. بر این اساس، وضعیت درآمد، دارایی و اطلاعات ثبتی مربوط به خودرو و ملک می‌تواند در بررسی شرایط اقتصادی خانوارها مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، آمارهای ارائه‌شده به‌تنهایی مشخص نمی‌کنند که حذف هر خانوار دقیقاً به چه دلیل انجام شده است. بنابراین نمی‌توان نتیجه گرفت که تمام افراد حذف‌شده صرفاً به علت افزایش درآمد یا دارایی از دریافت یارانه محروم شده‌اند.
خانوارهایی که یارانه آن‌ها قطع شده است، برای اطلاع از علت دقیق باید وضعیت خود را از طریق مسیرهای رسمی پیگیری اعتراض و بررسی اطلاعات اقتصادی خانوار بررسی کنند.
میانگین تعداد اعضای خانوار ثابت ماند
یکی دیگر از نکات مطرح‌شده در گزارش، ثابت ماندن میانگین بعد خانوار در سطح ۲.۸۹ نفر طی سه ماه مورد بررسی است.
این ثبات نشان می‌دهد که میانگین تعداد اعضای خانوارهای مشمول تغییر محسوسی نداشته است؛ اما به‌تنهایی نمی‌تواند ثابت کند که حذف‌ها صرفاً در سطح خانوار و نه افراد انجام شده‌اند. برای مشخص شدن سازوکار دقیق حذف یارانه‌بگیران، اطلاعات تفصیلی‌تری درباره نحوه اعمال معیارهای مشمولیت لازم است.
حذف یارانه‌ها چه اثری بر حمایت معیشتی خانوارها دارد؟
کاهش تعداد یارانه‌بگیران می‌تواند هزینه پرداخت نقدی دولت را تحت تأثیر قرار دهد؛ اما ارزیابی آثار آن بر معیشت مردم به جزئیات بیشتری نیاز دارد. به‌ویژه باید مشخص شود خانوارهای حذف‌شده بر اساس چه معیارهایی از فهرست خارج شده‌اند و آیا امکان بازبینی اطلاعات و اعتراض برای آن‌ها فراهم است یا خیر.
از سوی دیگر، هم‌زمانی این تغییرات با بررسی خانوارها برای افزایش اعتبار کالابرگ، اهمیت تفکیک میان مشمولان یارانه نقدی و دریافت‌کنندگان حمایت‌های کالایی را بیشتر می‌کند. در نهایت، شفافیت درباره معیارهای حذف و امکان پیگیری اعتراض‌ها، نقش مهمی در اطمینان خانوارها به روند اجرای سیاست‌های حمایتی خواهد داشت.