هزینه حمل نفت از ۳ دلار به بیش از ۲۰ دلار رسید
به گزارش ایران جیب به نقل از خبرگزاری تسنیم، بانک سرمایه‌گذاری گلدمن ساکس نسبت به احتمال افزایش بیشتر قیمت نفت در بازارهای جهانی هشدار داده است. بر اساس تحلیل این بانک، بحران تنگه هرمز و افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، هزینه حمل‌ونقل دریایی نفت را به میزان قابل‌توجهی بالا برده و چشم‌انداز بازگشت این هزینه‌ها به سطوح قبلی را نامشخص کرده است.
طبق برآوردهای منتشرشده، متوسط هزینه حمل دریایی نفت در جهان از حدود ۳ دلار به ازای هر بشکه در سال گذشته به بیش از ۲۰ دلار افزایش یافته است؛ یعنی هزینه انتقال هر بشکه نفت بیش از شش برابر شده است.
این افزایش تنها به معنای گران‌تر شدن کرایه نفتکش‌ها نیست، بلکه نشان می‌دهد ریسک انتقال انرژی از منطقه خاورمیانه به بازارهای مصرف نیز افزایش یافته است. در چنین شرایطی، حتی اگر میزان تولید نفت تغییر نکند، بالا رفتن هزینه‌های حمل و بیمه می‌تواند هزینه نهایی تحویل نفت را افزایش دهد.
چرا هزینه حمل نفت در خاورمیانه به ۳۵ دلار رسید؟
بر اساس برآورد گلدمن ساکس، هزینه حمل هر بشکه نفت در مسیرهای خاورمیانه به حدود ۳۵ دلار رسیده است. چند عامل مهم در افزایش این رقم نقش دارند:
-
بیمه ریسک جنگ: حدود ۷ دلار از هزینه اضافی حمل هر بشکه نفت به افزایش حق بیمه مرتبط با ریسک‌های جنگی در تنگه هرمز مربوط می‌شود.
-
افزایش هزینه سوخت: گران‌تر شدن سوخت مصرفی کشتی‌ها حدود ۴ دلار به هزینه حمل هر بشکه اضافه کرده است.
-
انتقال نفت بین کشتی‌ها: عملیات انتقال محموله از یک نفتکش به نفتکش دیگر در خلیج عمان نیز حدود ۴ دلار هزینه اضافی ایجاد می‌کند.
این هزینه‌ها در کنار افزایش زمان سفر، تغییر مسیر کشتی‌ها و محدود شدن ظرفیت قابل استفاده ناوگان نفتکش‌ها، فشار بیشتری بر بازار حمل دریایی وارد می‌کنند.
نکته مهم این است که افزایش هزینه حمل الزاماً به معنای رشد یکسان قیمت نفت در تمام بازارها نیست. اثر نهایی به میزان اختلال در عرضه، مسیر انتقال محموله، شرایط قراردادها و توان خریداران برای جذب هزینه‌های بیشتر بستگی دارد.
رکوردشکنی کرایه نفتکش‌های غول‌پیکر
بحران حمل‌ونقل نفت در خاورمیانه، بازار اجاره نفتکش‌های بزرگ را نیز تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، نرخ اجاره نفتکش‌های ابرغول‌پیکر در مسیر خلیج فارس به شرق آسیا در اوایل اکتبر از روزانه ۱.۴ میلیون دلار فراتر رفت و رکورد تازه‌ای ثبت کرد.
طولانی‌تر شدن مسیر سفر، تغییر برنامه حرکت کشتی‌ها و دشوارتر شدن بارگیری و انتقال نفت، باعث شده است نفتکش‌ها زمان بیشتری را برای جابه‌جایی هر محموله صرف کنند. در نتیجه، تعداد کشتی‌های آماده برای حمل محموله‌های جدید کاهش می‌یابد و رقابت برای اجاره نفتکش‌های موجود افزایش پیدا می‌کند.
این وضعیت به کشتی‌های کوچک‌تر نیز سرایت کرده است. افزایش تقاضا برای نفتکش‌های افراماکس و سوئزمکس، در کنار محدودیت ظرفیت کشتی‌های بزرگ‌تر، می‌تواند نرخ کرایه در بخش‌های مختلف بازار حمل دریایی نفت را بالا نگه دارد.
پیش‌بینی گلدمن ساکس از قیمت نفت برنت
گلدمن ساکس در برآورد مورد اشاره، قیمت نفت خام برنت در پایان سال جاری میلادی را حدود ۹۰ دلار به ازای هر بشکه پیش‌بینی کرده است. با این حال، این بانک هشدار داده که تداوم هزینه‌های بالای حمل‌ونقل، افزایش حملات به کشتی‌ها و آسیب احتمالی به زیرساخت‌های نفتی می‌تواند قیمت‌ها را بالاتر از این سطح پیش‌بینی‌شده سوق دهد.
در بازار نفت، قیمت تنها به میزان تولید کشورهای صادرکننده وابسته نیست. هزینه رساندن محموله به مقصد، دسترسی به نفتکش، نرخ بیمه و میزان ریسک مسیر نیز در قیمت نهایی اثرگذارند.
اگر اختلال در مسیرهای دریایی ادامه یابد، خریداران ممکن است برای تأمین نفت از مسیرهای جایگزین اقدام کنند؛ اما تغییر مسیرها نیز می‌تواند زمان تحویل و هزینه حمل را افزایش دهد. در مقابل، کاهش تنش‌ها و بازگشت جریان عادی کشتیرانی می‌تواند بخشی از فشار هزینه‌ای را تعدیل کند.
افزایش هزینه حمل نفت چه اثری بر بازار جهانی انرژی دارد؟
جهش هزینه حمل‌ونقل دریایی نشان می‌دهد که ریسک‌های ژئوپلیتیکی می‌توانند حتی بدون کاهش شدید تولید نفت، بازار انرژی را با فشار قیمتی مواجه کنند. تنگه هرمز به دلیل نقش مهم خود در انتقال نفت و سایر حامل‌های انرژی، یکی از مسیرهای کلیدی تجارت جهانی به شمار می‌رود و هرگونه اختلال در آن می‌تواند پیامدهایی فراتر از منطقه داشته باشد.
برای مصرف‌کنندگان، افزایش هزینه انتقال نفت ممکن است از طریق رشد قیمت فرآورده‌های نفتی، هزینه حمل‌ونقل و مخارج تولید به بخش‌های مختلف اقتصاد منتقل شود. با این حال، میزان اثرگذاری بر قیمت بنزین، گازوئیل و سایر فرآورده‌ها به سیاست‌های داخلی، نرخ ارز، مالیات و شرایط بازار هر کشور بستگی دارد.
در مجموع، مسیر آینده قیمت نفت برنت به تداوم یا کاهش تنش‌ها، وضعیت عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز و میزان ماندگاری هزینه‌های بالای حمل‌ونقل وابسته است. پیش‌بینی ۹۰ دلاری گلدمن ساکس را باید یک برآورد مشروط دانست؛ زیرا تشدید بحران می‌تواند فشار افزایشی بیشتری ایجاد کند و کاهش ریسک‌ها نیز ممکن است روند بازار را تغییر دهد.