سفر وزیر خارجه روسیه به تهران و انتقال مواضع ایران به ترامپ، احتمال نقش‌آفرینی پررنگ‌تر مسکو برای پایان جنگ را مطرح کرده است؛ با این حال، جزئیات ابتکار احتمالی روسیه هنوز روشن نیست.
به گزارش ایران جیب، سفر سرگئی لاوروف به تهران در شرایطی انجام شده که اختلاف بر سر پرونده هسته‌ای و ترتیب اجرای تعهدات، همچنان از موانع اصلی پیشرفت دیپلماسی میان ایران و آمریکا محسوب می‌شود.
این سفر پس از دیدار ولادیمیر پوتین با مسعود پزشکیان در ترکمنستان و گفت‌وگوی تلفنی رئیس‌جمهور روسیه با دونالد ترامپ صورت گرفت. بر اساس اعلام کرملین، پوتین در تماس با رئیس‌جمهور آمریکا، دیدگاه‌های تهران درباره راه‌حل احتمالی پایان درگیری‌ها را منتقل کرده است؛ اما جزئیات پیام و پاسخ واشنگتن منتشر نشده است.
روسیه؛ کانال انتقال پیام یا میانجی پایان جنگ؟
لاوروف در نشست خبری مشترک با عباس عراقچی، آمادگی روسیه برای کمک به حل مناقشه ایران و آمریکا را اعلام کرد. عراقچی نیز بر ادامه رایزنی‌های سیاسی و ضرورت حل مسائل منطقه از مسیر دیپلماسی تأکید داشت.
ارتباط مسکو با هر دو طرف، امکان انتقال پیام و تسهیل گفت‌وگوها را فراهم می‌کند. با این حال، این ظرفیت به‌تنهایی به معنی وجود توافق یا توانایی روسیه برای تضمین پایان جنگ نیست.
گره هسته‌ای و رفع تحریم‌ها
اختلاف تهران و واشنگتن تنها به سطح غنی‌سازی و سرنوشت ذخایر اورانیوم محدود نمی‌شود؛ ترتیب اجرای تعهدات و اقدامات متقابل نیز اهمیت دارد.
روسیه با توجه به سابقه حضور در مذاکرات هسته‌ای و ظرفیت‌های فنی خود، می‌تواند در بررسی راه‌حل‌های مربوط به ذخایر اورانیوم نقش داشته باشد. اما اجرای هر راه‌حل فنی، به تفاهم سیاسی درباره تعهدات ایران، رفع تحریم‌ها و سازوکار تضمین توافق وابسته است.
برای تهران، پرسش اصلی این خواهد بود که هر تعهد احتمالی، در برابر چه اقدام مشخص و قابل‌اجرایی از سوی آمریکا قرار می‌گیرد.
طرح امنیتی مسکو برای خلیج فارس
هم‌زمان، روسیه نسخه به‌روزشده طرح امنیت جمعی خود برای خلیج فارس را در رایزنی با کشورهای عربی مطرح کرده است. این تحرکات می‌تواند نشان‌دهنده تلاش مسکو برای نقش‌آفرینی در ترتیبات منطقه‌ای پس از جنگ باشد.
با این حال، هنوز مشخص نیست این طرح به مذاکرات احتمالی ایران و آمریکا پیوند خواهد خورد یا به‌صورت مستقل دنبال می‌شود. موضوعاتی مانند امنیت تنگه هرمز، کشتیرانی و روابط کشورهای منطقه نیز نیازمند توافق جداگانه بر سر جزئیات است.
در حال حاضر، تحرکات روسیه از فعال‌تر شدن مسیر دیپلماسی حکایت دارد؛ اما تا زمان انتشار پیشنهادهای مشخص و روشن شدن تعهدات متقابل، نمی‌توان از دستیابی به مسیری قطعی برای پایان جنگ سخن گفت.