گزارش یک اندیشکده آمریکایی نشان می‌دهد که توان موشکی ایران در کنار همکاری‌های اطلاعاتی و فناوری با روسیه و چین، چالش‌های تازه‌ای برای ارتش آمریکا ایجاد کرده است. به اعتقاد تحلیلگران، ادامه مقاومت ایران در برابر فشارهای نظامی واشنگتن می‌تواند هزینه‌های جنگ را برای آمریکا افزایش دهد و موازنه قدرت در منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش ایران جیب، جنگ ایران و آمریکا به عرصه‌ای از رقابت قدرت‌های بزرگ جهان تبدیل شده است؛ رقابتی که در آن روسیه و چین با حفظ روابط راهبردی خود با تهران، در تلاش هستند از گسترش نفوذ نظامی و سیاسی واشنگتن جلوگیری کنند.
بر اساس ارزیابی تازه یک اندیشکده امنیتی آمریکایی، همکاری‌های اطلاعاتی، فناوری و نظامی میان ایران، روسیه و چین می‌تواند توان دفاعی جمهوری اسلامی را تقویت کرده و دستیابی آمریکا به اهداف نظامی خود را دشوارتر کند.
ماهواره‌های روسی در خدمت شناسایی اهداف نظامی آمریکا؟
یکی از مهم‌ترین محورهای این گزارش، نقش احتمالی ماهواره‌های شناسایی روسیه در افزایش دقت عملیات نظامی ایران است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ماهواره‌های روسی در مقاطع مختلف از فراز پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس عبور کرده‌اند و احتمال داده می‌شود بخشی از اطلاعات جمع‌آوری‌شده در اختیار ایران قرار گرفته باشد.
در همین ارتباط، حمله 27 مارس به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است؛ حمله‌ای که به تجهیزات نظامی آمریکا خسارت وارد کرد و به مجروح شدن 12 نظامی آمریکایی انجامید.
با این حال، عبور ماهواره‌ها از فراز این پایگاه به‌تنهایی انتقال اطلاعات به ایران را اثبات نمی‌کند.
تحلیلگران معتقدند دسترسی به اطلاعات ماهواره‌ای دقیق می‌تواند توان شناسایی و هدف‌گیری ایران را افزایش دهد و بخشی از برتری اطلاعاتی ارتش آمریکا را به چالش بکشد.
همکاری موشکی تهران و مسکو؛ نگرانی تازه برای ناوهای آمریکایی
بخش دیگری از این ارزیابی به همکاری‌های احتمالی ایران و روسیه در حوزه فناوری‌های پیشرفته موشکی اختصاص دارد.
بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، روسیه طی سال‌های گذشته در زمینه برخی فناوری‌های مرتبط با موشک‌های کروز مافوق صوت با ایران همکاری کرده است؛ فناوری‌هایی که می‌توانند در توسعه سامانه‌های پیشرفته ضدکشتی اهمیت داشته باشند.
در صورت دستیابی به توان عملیاتی قابل اتکا در این حوزه، شناورهای جنگی و ناوهای هواپیمابر آمریکا ممکن است با تهدیدهای پیچیده‌تری روبه‌رو شوند.
همچنین ادعاهایی درباره کمک روسیه به بازسازی ذخایر موشکی ایران مطرح شده است، هرچند جزئیات و ابعاد این همکاری‌ها به‌صورت مستقل تأیید نشده است.
نقش چین در تقویت توان دفاعی ایران
چین نیز در این معادله جایگاه مهمی دارد. گزارش‌های منتشرشده از احتمال همکاری شرکت‌ها و مجموعه‌های چینی با ایران در حوزه تصاویر ماهواره‌ای، مواد اولیه مورد نیاز صنایع موشکی و برخی تجهیزات دفاعی حکایت دارد.
یکی از محورهای مطرح‌شده، تأمین مواد مورد استفاده در تولید سوخت جامد موشک‌های بالستیک است؛ موضوعی که در صورت صحت، می‌تواند بر ظرفیت تولید و حفظ آمادگی موشکی ایران تأثیر بگذارد.
در کنار این موضوع، بخشی از فناوری‌های قدیمی ضدکشتی چینی طی سال‌های گذشته در صنایع دفاعی ایران توسعه یافته و بومی‌سازی شده است.
این مسئله نشان می‌دهد که توان دفاعی ایران صرفاً به دریافت تجهیزات خارجی وابسته نیست و ظرفیت‌های تولید داخلی نیز در حفظ و توسعه توان نظامی کشور نقش دارند.
ایران چگونه هزینه جنگ را برای آمریکا افزایش داده است؟
به اعتقاد تحلیلگران، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های راهبرد دفاعی ایران، استفاده از ظرفیت‌های موشکی، پهپادی و سایر ابزارهای جنگ نامتقارن در برابر ارتشی است که از نظر بودجه و تجهیزات متعارف برتری گسترده‌ای دارد.
در چنین شرایطی، حتی محدود بودن همکاری‌های خارجی نیز لزوماً به معنای کم‌اهمیت بودن آن‌ها نیست؛ زیرا اطلاعات دقیق و فناوری‌های تخصصی می‌توانند کارایی سامانه‌های موجود را افزایش دهند.
از سوی دیگر، ادامه درگیری در خاورمیانه می‌تواند بخشی از توان نظامی، اطلاعاتی و اقتصادی آمریکا را برای مدت طولانی در منطقه درگیر نگه دارد.
این وضعیت برای روسیه و چین نیز اهمیت راهبردی دارد؛ زیرا تمرکز واشنگتن بر خاورمیانه ممکن است توان مانور آن را در سایر مناطق جهان کاهش دهد.
روسیه و چین به دنبال جلوگیری از پیروزی سریع آمریکا
ارزیابی این اندیشکده نشان می‌دهد که مسکو و پکن، با وجود تفاوت در سطح همکاری‌هایشان با تهران، در یک موضوع اشتراک نظر دارند: جلوگیری از تثبیت برتری یک‌جانبه آمریکا در معادلات جهانی.
روسیه روابط خود با ایران را در چارچوب رقابت گسترده‌تر با غرب و تحولات جنگ اوکراین ارزیابی می‌کند. چین نیز تحولات خاورمیانه را در کنار رقابت اقتصادی، فناوری و نظامی خود با واشنگتن دنبال می‌کند.
البته هر دو کشور تلاش دارند حمایت از ایران به روابط اقتصادی و سیاسی آن‌ها با کشورهای عربی منطقه آسیب جدی وارد نکند.
بنابراین، حمایت مسکو و پکن از تهران را باید در چارچوب منافع راهبردی این دو قدرت ارزیابی کرد، نه تعهدی نامحدود برای ورود مستقیم به جنگ.
توان دفاعی ایران؛ عاملی که آمریکا نمی‌تواند نادیده بگیرد
مجموع این تحولات نشان می‌دهد که ایران با تکیه بر توان داخلی و بهره‌گیری از همکاری‌های بین‌المللی، در تلاش است هزینه اقدامات نظامی علیه خود را افزایش دهد.
هرچند درباره میزان تأثیر واقعی کمک‌های روسیه و چین بر نتیجه جنگ اختلاف‌نظر وجود دارد، گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد که توان موشکی ایران و امکان تقویت آن، به یکی از متغیرهای مهم در محاسبات نظامی واشنگتن تبدیل شده است.
در نهایت، پیام اصلی این ارزیابی آن است که برتری نظامی آمریکا به‌تنهایی تضمین‌کننده دستیابی سریع به اهداف جنگ نیست. ایران با حفظ ظرفیت‌های دفاعی و گسترش همکاری‌های راهبردی می‌تواند هزینه ادامه درگیری را افزایش دهد و موقعیت خود را در معادلات امنیتی منطقه تقویت کند.