همزمان با افزایش تلاش‌های آمریکا برای بازگرداندن تردد تجاری به تنگه هرمز، گزارش‌ها از غرق شدن 2 کشتی طی 24 ساعت و ثبت دست‌کم 14 حادثه دریایی در یک هفته حکایت دارد. تحولات اخیر بار دیگر اهمیت راهبردی تنگه هرمز و تأثیر مستقیم امنیت این آبراه بر تجارت جهانی و بازار انرژی را برجسته کرده است.
به گزارش ایران جیب، تنگه هرمز در روزهای اخیر به یکی از مهم‌ترین کانون‌های تحولات امنیتی و اقتصادی منطقه تبدیل شده است. با وجود تلاش واشنگتن برای افزایش عبور نفتکش‌ها و شناورهای تجاری از این مسیر، وقوع حوادث تازه نشان می‌دهد بازگشت کامل شرایط عادی به این آبراه همچنان با موانع جدی روبه‌روست.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، 2 کشتی تجاری طی 24 ساعت گذشته غرق شده‌اند و چند شناور دیگر نیز در جریان حوادث دریایی آسیب دیده‌اند.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که آمریکا با گسترش نظارت و پوشش هوایی تلاش دارد تردد کشتی‌ها را افزایش دهد؛ اما رخدادهای اخیر نشان می‌دهد تأمین امنیت پایدار این مسیر همچنان چالشی مهم است.
تنگه هرمز؛ اهرم راهبردی در معادلات انرژی جهان
تنگه هرمز به دلیل موقعیت جغرافیایی و نقش آن در انتقال نفت و گاز، یکی از حساس‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان محسوب می‌شود.
تحولات اخیر بار دیگر نشان داده است که امنیت این مسیر تنها یک موضوع منطقه‌ای نیست و هرگونه اختلال در تردد شناورها می‌تواند بر بازارهای جهانی انرژی، هزینه حمل‌ونقل و تجارت بین‌المللی اثر بگذارد.
موقعیت جغرافیایی ایران در مجاورت این آبراه، به کشورمان جایگاهی راهبردی در معادلات امنیت دریایی خلیج فارس داده است؛ جایگاهی که اهمیت آن در شرایط تنش منطقه‌ای بیش از گذشته آشکار می‌شود.
جزئیات غرق شدن 2 کشتی تجاری
بر اساس اعلام سازمان دریانوردی و بنادر سنگاپور، کشتی کانتینربر «GFS Pride» روز سه‌شنبه هنگام عبور از تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفت و دچار آتش‌سوزی شد.
تمامی خدمه این کشتی تخلیه شدند و گزارشی از مجروح شدن افراد منتشر نشده است.
سپاه پاسداران نیز روز چهارشنبه اعلام کرد یک کشتی کانتینربر در جنوب تنگه هرمز بر اثر برخورد با مین دریایی غرق شده است.
با این حال، هنوز مشخص نیست این گزارش به همان کشتی ثبت‌شده در سنگاپور مربوط می‌شود یا شناور دیگری در این حادثه آسیب دیده است.
در حادثه‌ای دیگر، سازمان بین‌المللی دریانوردی از غرق شدن یک کشتی فله‌بر خبر داده که ماه گذشته هدف حمله قرار گرفته بود.
ثبت 14 حادثه دریایی در یک هفته
بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی نهادهای بین‌المللی امنیت دریایی، طی یک هفته اخیر دست‌کم 14 مورد حمله، تلاش برای حمله یا ممانعت از عبور شناورها در تنگه هرمز و آب‌های پیرامونی آن گزارش شده است.
همچنین سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرده که روز سه‌شنبه چند کشتی تجاری هدف حمله قرار گرفته‌اند که بخش عمده آنها کانتینربر بوده‌اند.
در همین حال، کشتی «GFS Giselle» نیز روز چهارشنبه دچار آسیب بدنه شد، اما توانست با استفاده از نیروی پیشران خود به لنگرگاهی امن منتقل شود.
چالش تازه برای راهبرد دریایی واشنگتن
آمریکا در هفته‌های اخیر تلاش کرده است با افزایش حضور نظارتی و پشتیبانی هوایی، شرایط عبور تعداد بیشتری از شناورهای تجاری را فراهم کند.
این اقدامات در ماه گذشته با افزایش تردد کشتی‌ها همراه بود و گزارش‌ها نشان می‌داد جریان انتقال نفت از تنگه هرمز به سطوح نزدیک به پیش از جنگ بازگشته است.
با این حال، حوادث اخیر نشان می‌دهد افزایش تردد لزوماً به معنای برقراری امنیت پایدار نیست.
از منظر اقتصادی، ادامه مخاطرات دریایی می‌تواند هزینه بیمه و حمل‌ونقل را افزایش دهد و شرکت‌های کشتیرانی را در تصمیم‌گیری برای استفاده از این مسیر محتاط‌تر کند.
اهمیت امنیت منطقه‌ای برای ثبات بازار نفت
تشدید حوادث در تنگه هرمز بار دیگر پیوند مستقیم امنیت خلیج فارس با ثبات اقتصاد جهانی را نشان می‌دهد.
برای کشورهای واردکننده انرژی، هرگونه اختلال در عبور نفتکش‌ها می‌تواند به افزایش هزینه تأمین نفت و فرآورده‌های نفتی منجر شود. در مقابل، کشورهای تولیدکننده و صادرکننده منطقه نیز از ناامنی مسیرهای تجاری آسیب می‌بینند.
در چنین شرایطی، موقعیت راهبردی ایران در خلیج فارس و نقش آن در معادلات امنیت منطقه‌ای، یکی از واقعیت‌های مهمی است که در بررسی آینده کشتیرانی در تنگه هرمز نمی‌توان نادیده گرفت.
تحولات اخیر همچنین نشان می‌دهد راه‌حل پایدار برای بازگشت تجارت دریایی به شرایط عادی، بیش از هر چیز به کاهش تنش‌های نظامی و ایجاد ترتیبات امنیتی قابل اتکا در منطقه وابسته خواهد بود.