افزایش برداشت برنج به رونق معاملات منجر نشده است؛ محصول در انبارها و شالیکوبی‌ها باقی مانده و کاهش قدرت خرید خانوارها، فروش را برای کشاورزان و تأمین‌کنندگان دشوار کرده است.
به گزارش ایران جیب، بازار برنج با فشار هم‌زمان افزایش هزینه تولید و کاهش تقاضا روبه‌رو شده است. کشاورزان برای تأمین مخارج و ادامه فعالیت به فروش محصول نیاز دارند، اما قیمت‌های بالا، خرید برنج ایرانی را برای بخشی از خانوارها محدود کرده است.
فعالان این بازار می‌گویند مشکل اصلی در شرایط کنونی، کندی معاملات و دشواری گردش محصول از مزرعه تا سفره است.
افزایش برداشت، بدون رونق فروش
امیر آقاجانیان، مدیرکل انجمن تأمین‌کنندگان برنج استان گیلان، اعلام کرده برداشت امسال به دلیل مساعد بودن شرایط آب‌وهوایی حدود 200 هزار تن بیشتر از سال گذشته بوده است.
به گفته او، با وجود موجودی محصول در کارخانه‌های برنج، افزایش قیمت کودهای شیمیایی و ادوات کشاورزی، هزینه تولید را بالا برده و فروش محصول برای کشاورزان دشوار شده است.
آقاجانیان معتقد است موجودی برنج داخلی پاسخگوی نیاز کشور است؛ با این حال، تعیین میزان نیاز به واردات، به بررسی مجموع تولید، مصرف و ذخایر وابسته است و افزایش برداشت به‌تنهایی برای چنین نتیجه‌گیری کافی نیست.
قیمت برنج ایرانی به حدود 540 هزار تومان رسید
آقاجانیان قیمت مصرف‌کننده برنج ایرانی را حدود 540 هزار تومان برای هر کیلوگرم اعلام کرده و گفته عمده‌فروشان، محصول را با نرخ حدود 480 تا 490 هزار تومان به تهران عرضه می‌کنند.
او هزینه تمام‌شده برای کشاورز را نیز با تعبیر «بدون احتساب الک»، حدود 330 تا 350 هزار تومان عنوان کرده است.
این ارقام مربوط به روایت این فعال صنفی است و با توجه به مشخص نبودن رقم برنج، کیفیت و زمان معامله، نمی‌توان آن را به همه محصولات بازار تعمیم داد. همچنین اختلاف قیمت تولید تا مصرف، بدون محاسبه هزینه فرآوری، حمل، بسته‌بندی و توزیع، معادل سود خالص نیست.
افت قدرت خرید به زنجیره تولید رسید
مهدی جعفریان، مدیر انجمن تولیدکنندگان و تأمین‌کنندگان برنج ایران در شعبه مازندران، کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان را از عوامل اصلی رکود بازار می‌داند.
به گفته او، افت تقاضا حتی در فروشگاه‌های زنجیره‌ای مجموعه تحت مدیریت او نیز مشاهده شده است. کاهش خرید خانوارها، فروش تأمین‌کنندگان را محدود می‌کند و در نهایت بازگشت پول به کشاورزان را به تأخیر می‌اندازد.
جعفریان تولید امسال را حدود 2 میلیون و 400 هزار تن برآورد کرده و رقم حدود 2 میلیون و 700 هزار تن را نیز به آمار سازمان جهاد کشاورزی نسبت داده است؛ اختلافی که ضرورت روشن‌شدن آمار تولید را نشان می‌دهد.
پیشنهاد حمایت هم‌زمان از کشاورز و خریدار
این فعال صنفی، تقویت قدرت خرید مردم و پرداخت تسهیلات به شرکت‌های بزرگ برای خرید، نگهداری و عرضه محصول در زمان نیاز را از راه‌های بهبود بازار معرفی کرده است.
اثربخشی این حمایت‌ها به شیوه اجرا بستگی دارد. تسهیلات خرید باید به خرید مستند از کشاورزان، شفافیت موجودی انبارها و عرضه زمان‌بندی‌شده متصل باشد تا به گردش محصول کمک کند.
در سوی دیگر، حمایت هدفمند از خانوارهای کم‌درآمد می‌تواند دسترسی آنان به برنج را افزایش دهد و هم‌زمان فروش تولیدکنندگان را بهبود بخشد. تداوم تولید زمانی امکان‌پذیر است که کشاورز بتواند محصول خود را بفروشد و مصرف‌کننده نیز توان خرید آن را داشته باشد.