حذف کالابرگ سه دهک بالای درآمدی با هدف افزایش حمایت از هفت دهک پایین مطرح شده است؛ اما منتقدان هشدار می‌دهند که خطاهای دهک‌بندی می‌تواند برخی خانوارهای نیازمند را نیز از دریافت این حمایت محروم کند.
به گزارش ایران جیب، دولت تأکید دارد منابع حاصل از حذف خانوارهای پردرآمد باید برای تقویت قدرت خرید اقشار کم‌درآمد هزینه شود. با این حال، اجرای این سیاست به دقت اطلاعات درآمدی و دارایی خانوارها وابسته است؛ موضوعی که درباره آن ابهام‌ها و انتقادهایی وجود دارد.
محسن زنگنه، سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، رقم صرفه‌جویی ناشی از حذف سه دهک بالا را حدود 248 هزار میلیارد تومان عنوان کرده و آن را با کل منابع نفتی بودجه مقایسه کرده است. تحقق این برآورد و میزان انتقال منابع به خانوارهای مشمول، به جزئیات اجرای سیاست بستگی دارد.
قرار گرفتن در دهک بالا به معنای بی‌نیازی نیست
منتقدان معتقدند قرار گرفتن یک خانوار در دهک‌های بالاتر، لزوماً به معنای توانایی کافی برای تأمین هزینه‌های زندگی نیست. درآمد اسمی، بدون در نظر گرفتن تعداد اعضای خانوار، هزینه مسکن و سایر مخارج ضروری، می‌تواند تصویری ناقص از وضعیت معیشتی ارائه دهد.
همچنین فاصله مالی میان خانوارهای یک دهک ممکن است زیاد باشد؛ به‌طوری‌که خانواده‌ای با یک خانه معمولی و فردی با دارایی‌های کلان، در یک گروه آماری قرار بگیرند، در حالی که توان اقتصادی یکسانی ندارند.
در چنین شرایطی، حذف یکباره حمایت می‌تواند فشار تازه‌ای بر خانوارهایی وارد کند که درآمدشان اندکی بالاتر از مرز تعیین‌شده است، اما همچنان با هزینه‌های سنگین زندگی مواجه‌اند.
تغییر معیار از دهک به درآمد و دارایی
وزیر رفاه پیش‌تر بر تغییر معیار حمایت‌ها از «دهک» به «سطح درآمد و دارایی» تأکید کرده بود. این رویکرد می‌تواند شناسایی مشمولان را به وضعیت واقعی خانوارها نزدیک‌تر کند؛ مشروط بر اینکه اطلاعات مورد استفاده دقیق و به‌روز باشد.
هدف‌گیری حمایت‌ها زمانی به افزایش عدالت منجر می‌شود که خانوارهای برخوردار به‌درستی شناسایی شوند و منابع آزادشده نیز به تقویت حمایت از نیازمندان اختصاص یابد.
حذف پلکانی به جای قطع ناگهانی
حذف تدریجی و پلکانی، بررسی هم‌زمان درآمد و دارایی و تقویت حمایت از دهک‌های پایین، از راهکارهای مطرح‌شده برای کاهش خطای اجرای این سیاست است.
در نهایت، مسئله اصلی تنها کاهش تعداد دریافت‌کنندگان کالابرگ نیست؛ دقت در شناسایی خانوارها تعیین می‌کند که این تصمیم به توزیع عادلانه‌تر منابع منجر شود یا بخشی از نیازمندان را از چرخه حمایت خارج کند.