آمارهای مربوط به توزیع هزینه و درآمد خانوارها در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد ضریب جینی کل کشور اندکی کاهش یافته است. با این حال، فاصله میان کم‌هزینه‌ترین و پرهزینه‌ترین گروه‌های جمعیتی همچنان قابل توجه است؛ به‌طوری که ۲۰ درصد پرهزینه‌ترین جمعیت کشور ۴۶.۱۸ درصد از کل هزینه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند، در حالی که سهم ۲۰ درصد کم‌هزینه‌ترین جمعیت فقط ۶.۱۵ درصد بوده است.
به گزارش ایران جیب به نقل از خبرگزاری تسنیم، ضریب جینی یکی از شاخص‌های اصلی سنجش نابرابری اقتصادی است. این شاخص بین صفر و یک قرار دارد؛ هرچه عدد آن به صفر نزدیک‌تر باشد، توزیع درآمد یا هزینه برابرتر و هرچه به یک نزدیک‌تر باشد، نابرابری بیشتر است.
ضریب جینی کل کشور به ۰.۳۸۴۹ رسید
بر اساس آمار سال ۱۴۰۴، ضریب جینی خانوارهای کل کشور ۰.۳۸۴۹ اعلام شده که نسبت به سال ۱۴۰۳، کاهش ۰.۰۰۲۱ واحدی را نشان می‌دهد.
در مناطق شهری نیز ضریب جینی به ۰.۳۶۸۶ رسیده که نسبت به سال قبل ۰.۰۰۰۳ واحد کمتر شده است. در مقابل، ضریب جینی مناطق روستایی با افزایش ۰.۰۰۱۱ واحدی به ۰.۳۵۴۳ رسیده است.
این ارقام نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۴ شاخص نابرابری در مناطق شهری اندکی کاهش داشته، اما در مناطق روستایی افزایش جزئی ثبت شده است.
سهم ۲۰ درصد ثروتمندترها بیش از ۷ برابر کم‌هزینه‌ترین گروه است
در کل کشور، ۲۰ درصد کم‌هزینه‌ترین جمعیت تنها ۶.۱۵ درصد از کل هزینه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند، در حالی که سهم ۲۰ درصد پرهزینه‌ترین جمعیت به ۴۶.۱۸ درصد رسیده است.
به این ترتیب، سهم هزینه‌ای بالاترین گروه جمعیتی حدود ۷.۵ برابر پایین‌ترین گروه است. نسبت هزینه‌ای ۲۰ درصد پرهزینه‌ترین به ۲۰ درصد کم‌هزینه‌ترین نیز ۷.۵۱ اعلام شده است.
در سایر گروه‌ها نیز شکاف قابل توجهی وجود دارد؛ نسبت هزینه ۱۰ درصد پرهزینه‌ترین جمعیت به ۱۰ درصد کم‌هزینه‌ترین ۱۲.۸۲ و نسبت ۴۰ درصد پرهزینه‌ترین به ۴۰ درصد کم‌هزینه‌ترین ۴.۰۴ بوده است.
وضعیت نابرابری در مناطق شهری
در مناطق شهری، سهم ۲۰ درصد کم‌هزینه‌ترین جمعیت ۶.۷۵ درصد و سهم ۲۰ درصد پرهزینه‌ترین جمعیت ۴۵.۱۸ درصد اعلام شده است.
نسبت هزینه ۱۰، ۲۰ و ۴۰ درصد پرهزینه‌ترین جمعیت به گروه‌های متناظر کم‌هزینه به ترتیب ۱۰.۹۳، ۶.۶۹ و ۳.۷۳ بوده است.
همچنین شاخص پالما در مناطق شهری ۱.۶۵، شاخص تیل ۰.۲۳۰۴ و شاخص اتکینسون ۰.۲۰۱۷ اعلام شده است.
نابرابری در روستاها چه وضعیتی دارد؟
در مناطق روستایی، ۲۰ درصد کم‌هزینه‌ترین جمعیت ۶.۸۰ درصد از کل هزینه‌ها را در اختیار داشته‌اند و سهم ۲۰ درصد پرهزینه‌ترین جمعیت ۴۳.۴۵ درصد بوده است.
نسبت هزینه ۱۰، ۲۰ و ۴۰ درصد پرهزینه‌ترین جمعیت به گروه‌های کم‌هزینه متناظر نیز به ترتیب ۱۰.۴۴، ۶.۳۹ و ۳.۵۹ اعلام شده است.
شاخص پالما در مناطق روستایی ۱.۵۱، شاخص تیل ۰.۲۰۸۸ و شاخص اتکینسون ۰.۱۸۹۳ بوده است.
بیشترین و کمترین ضریب جینی در استان‌ها
بررسی استانی نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۴، بیشترین و کمترین ضریب جینی در مناطق شهری و روستایی تفاوت قابل توجهی داشته است.
در مناطق شهری، استان کرمان با ضریب جینی ۰.۲۴۹۲ کمترین میزان نابرابری و استان تهران با ضریب ۰.۴۰۲۱ بیشترین میزان نابرابری را داشته‌اند.
در مناطق روستایی نیز استان قزوین با ضریب جینی ۰.۲۵۲۵ پایین‌ترین و استان همدان با ضریب ۰.۳۷۸۶ بالاترین رقم را ثبت کرده‌اند.
کاهش جزئی ضریب جینی به معنای از بین رفتن شکاف اقتصادی نیست
کاهش ۰.۰۰۲۱ واحدی ضریب جینی کل کشور در سال ۱۴۰۴ نشان‌دهنده بهبود جزئی این شاخص نسبت به سال قبل است، اما فاصله میان گروه‌های مختلف جمعیتی همچنان قابل توجه باقی مانده است. سهم ۴۶.۱۸ درصدی ۲۰ درصد پرهزینه‌ترین جمعیت در مقابل سهم ۶.۱۵ درصدی ۲۰ درصد کم‌هزینه‌ترین گروه نشان می‌دهد که توزیع هزینه خانوارها همچنان با شکاف قابل ملاحظه‌ای همراه است.