براساس تحلیل ارائه‌شده از بازار نفت، چین همزمان با کاهش واردات دریایی، بخشی از نفت تخفیف‌دار ایران را با محموله‌های عراق، امارات، برزیل و کانادا جایگزین کرده است؛ تغییری که می‌تواند فشار بر بازارهای رسمی نفت را افزایش دهد.
به گزارش ایران جیب، تحلیل فرشید فرحناکیان درباره جریان خرید نفت چین نشان می‌دهد برای فهم رفتار پکن، باید میان «حجم واردات» و «منابع تأمین» تفاوت گذاشت. افزایش خرید چین از برخی کشورها الزاماً به معنای افزایش مجموع واردات این کشور نیست.
براساس ارقام مورد استناد این تحلیل، واردات دریایی نفت خام چین پیش از جنگ حدود 10.5 میلیون بشکه در روز بود، در ماه ژوئن به حدود 5.8 میلیون بشکه رسید و در سپتامبر نیز کمتر از 7 میلیون بشکه در روز باقی ماند.
کاهش خرید نفت ایران و افزایش خرید از رقبا
در این تحلیل آمده است که چین پیش از جنگ معمولاً روزانه حدود 1 تا 1.5 میلیون بشکه نفت ایران خریداری می‌کرد؛ نفتی که به دلیل شرایط تحریمی با تخفیف معامله می‌شد.
رقم مورد اشاره برای خرید نفت ایران در بخشی از ماه سپتامبر، حدود 80 هزار بشکه در روز است. با این حال، متن تأکید دارد که این داده مقدماتی است و ممکن است با تکمیل اطلاعات تغییر کند؛ بنابراین نباید آن را آمار قطعی کل ماه دانست.
چین برای جبران بخشی از کاهش دسترسی به نفت ایران، خرید از عراق، امارات، برزیل و کانادا را افزایش داده است.
چرا تغییر فروشنده بر قیمت نفت اثر می‌گذارد؟
جایگزینی نفت تخفیف‌دار ایران با محموله‌های سایر تولیدکنندگان می‌تواند هزینه خرید پالایشگاه‌های چینی را افزایش دهد و تقاضای بیشتری به بازارهای رسمی منتقل کند.
در نتیجه، حتی با پایین ماندن مجموع واردات چین، فشار خرید در برخی بازارها می‌تواند بیشتر شود. البته شدت اثر بر قیمت جهانی به حجم محموله‌های جایگزین، نوع نفت و وضعیت عرضه سایر تولیدکنندگان بستگی دارد.
ذخایر نفتی چگونه به چین کمک می‌کند؟
این تحلیل، ذخایر گسترده نفت چین را یکی از عوامل امکان‌پذیر شدن کاهش واردات می‌داند. استفاده از ذخایر به پکن اجازه می‌دهد بخشی از نیاز داخلی را تأمین کند و برای خرید فوری در دوره‌های افزایش قیمت تحت فشار کمتری قرار گیرد.
با این حال، کاهش واردات دریایی را نمی‌توان به‌تنهایی معادل کاهش مصرف نفت چین دانست؛ برداشت از ذخایر و سایر مسیرهای تأمین نیز بر این رابطه اثر دارند.
پیامد تغییر خرید چین برای ایران
تداوم جایگزینی نفت ایران با محموله‌های رقبا می‌تواند درآمد صادراتی ایران را تحت فشار قرار دهد و حفظ سهم بازار در چین را دشوارتر کند.
در سمت مقابل، کاهش مجموع خرید چین می‌تواند بخشی از فشار تقاضا بر بازار جهانی را تعدیل کند. این هم‌زمانی توضیح می‌دهد که چرا پکن ممکن است نفت کمتری وارد کند، اما خرید آن از برخی فروشندگان و فشار قیمتی در بعضی بازارها افزایش یابد.