رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تشریح وضعیت بازار سرمایه در نیمه نخست سال، از احتمال تداوم شرایط مشابه در ۶ ماه آینده و حتی ابتدای سال آینده خبر داد. به گفته حجتاله صیدی، در میان سناریوهای مختلف، تداوم وضعیت موجود وزن بیشتری دارد؛ با این حال، احتمال ایجاد گشایشهای اقتصادی یا تشدید شرایط نیز وجود دارد.
به گزارش ایران جیب به نقل از خبرگزاری تسنیم، حجتاله صیدی در دومین نشست از سلسله نشستهای «پیشگامان بازار سرمایه» با اشاره به عملکرد بازار سهام در نیمه نخست سال، نقش کارگزاریها، رفتار سرمایهگذاران و کیفیت معاملات را از عوامل مهم عبور بازار از شرایط دشوار عنوان کرد.
بورس فقط با شاخص سنجیده نمیشود
صیدی با تأکید بر اینکه موفقیت بازار سرمایه را نباید صرفاً با افزایش یا کاهش شاخص بورس ارزیابی کرد، گفت شاخص بیشتر برآیند رفتارهای بازار است و لزوماً تصویر کاملی از وضعیت بازار ارائه نمیکند.
به گفته رئیس سازمان بورس، در ارزیابی عملکرد بازار طی ماههای گذشته، عواملی مانند نقدشوندگی، روان بودن معاملات، حجم معاملات، تعداد تراکنشها و میزان مشارکت سهامداران حقیقی و حقوقی اهمیت بیشتری دارند.
این نگاه نشان میدهد که حتی در شرایطی که شاخص کل نوسانات محدودی داشته باشد، اگر معاملات روانتر و نقدشوندگی مناسب باشد، میتوان آن را بخشی از عملکرد مطلوب بازار دانست.
بازار در شرایط سخت، رفتار آرامتری داشت
صیدی با اشاره به شرایط دشوار نیمه نخست سال و نگرانیهای ناشی از جنگ، عملکرد بازار سرمایه را در مجموع مثبت ارزیابی کرد و گفت شرکتهای بورسی، سرمایهگذاران و ارکان مختلف بازار در مدیریت این شرایط نقش داشتند.
او بهطور ویژه از عملکرد شرکتهای کارگزاری نام برد و تأکید کرد که حفظ آرامش، تدبیر و رفتار حرفهای آنها به عبور بازار از دوره پرتنش کمک کرده است.
رئیس سازمان بورس همچنین به بازگشایی شرکتهایی که در جریان حوادث اخیر آسیب دیده بودند اشاره کرد و گفت واکنش بازار در این موارد عمدتاً هیجانی نبوده است. به گفته او، شرکتهایی که گزارشها و برنامههای مناسبی ارائه کردند با استقبال بازار مواجه شدند و در مقابل، عملکرد ضعیف شرکتها نیز واکنش مثبت سهامداران را به دنبال نداشت.
سناریوهای پیش روی بورس در نیمه دوم سال
مهمترین بخش اظهارات صیدی به چشمانداز بازار سرمایه اختصاص داشت. او گفت بر اساس مجموعه دیدگاههای کارشناسی، پیشبینی میشود شرایط بازار در ۶ ماه آینده و حتی اوایل سال آینده، کمابیش مشابه نیمه نخست سال باشد.
رئیس سازمان بورس در عین حال سه وضعیت کلی را مطرح کرد. در یک سناریو ممکن است در سطح کلان توافق یا تفاهمی شکل بگیرد و به دنبال آن بخشی از محدودیتهای اقتصادی و تحریمها کاهش پیدا کند. چنین اتفاقی میتواند فضای متفاوتی برای بازار ایجاد کند.
در مقابل، احتمال شکلگیری شرایط دشوارتر نیز وجود دارد. با این حال، صیدی اعلام کرد که در میان سناریوهای مختلف، تداوم وضعیت موجود وزن بیشتری دارد و بازار باید برای مدیریت چنین شرایطی آماده باشد.
از این منظر، آنچه برای فعالان بازار اهمیت دارد، صرفاً پیشبینی یک مسیر مشخص نیست؛ بلکه توانایی شرکتها و سرمایهگذاران برای واکنش منطقی به تغییرات اقتصادی و سیاسی است.
گزارشهای ۶ ماهه؛ محرک جدید معاملات بورس
با آغاز فصل انتشار گزارشهای ۶ ماهه شرکتها، اطلاعات تازهای وارد بازار خواهد شد. صیدی تأکید کرد که عملکرد شرکتها یکسان نیست و برخی شرکتها گزارشهای بسیار خوب، برخی عملکرد متوسط و برخی نیز نتایج ضعیفتری داشتهاند.
او در توضیح مفهوم «خبر خوب» در بازار سرمایه گفت خوب یا بد بودن یک خبر تا حد زیادی به انتظارات قبلی بازار بستگی دارد.
برای مثال، اگر بازار انتظار رشد ۵ درصدی تولید یک شرکت را داشته باشد و شرکت در عمل رشد بیشتری ثبت کند، این عملکرد میتواند به عنوان یک خبر مثبت تلقی شود. همین منطق درباره اخبار منفی نیز وجود دارد؛ یعنی اگر عملکرد شرکت از انتظارات بازار ضعیفتر باشد، واکنش سرمایهگذاران میتواند شدیدتر باشد.
بنابراین انتشار گزارشهای ۶ ماهه میتواند یکی از عوامل مهم اثرگذار بر معاملات ماههای آینده باشد و تفاوت عملکرد شرکتها احتمالاً بیش از گذشته در قیمت سهام آنها منعکس خواهد شد.
آینده صنعت کارگزاری فقط به خرید و فروش سهام محدود نیست
رئیس سازمان بورس معتقد است صنعت کارگزاری در سالهای آینده باید از مدل سنتی واسطهگری معاملات فاصله بگیرد و به سمت ارائه مجموعه کاملتری از خدمات مالی حرکت کند.
صیدی، تنوع خدمات و تکمیل زنجیره خدمات مالی را یکی از مهمترین عوامل تحول این صنعت دانست. به گفته او، کارگزاریهایی که بتوانند خدمات متنوعتر و کاملتری ارائه کنند، از ظرفیت بیشتری برای جذب و حفظ مشتری برخوردار خواهند بود.
او همچنین تغییر رفتار مشتریان را مورد توجه قرار داد و گفت خدمات مالی باید به شکلی ارائه شوند که افراد بتوانند بخش قابل توجهی از نیازهای خود را از طریق تلفن همراه دریافت کنند.
هوش مصنوعی میتواند ساختار کارگزاریها را تغییر دهد
فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی یکی دیگر از محورهای مورد تأکید رئیس سازمان بورس بود.
صیدی معتقد است استفاده از هوش مصنوعی نباید صرفاً به چند کاربرد محدود و نمایشی خلاصه شود، بلکه در صورت اجرای برنامهریزیشده میتواند به یک سیستم گسترده در ساختار شرکتهای کارگزاری تبدیل شود.
به گفته او، تجربه شرکتهایی که سالها قبل سرمایهگذاری در فناوری اطلاعات را آغاز کردند نشان میدهد سرمایهگذاری زودهنگام در این حوزه میتواند در بلندمدت جایگاه رقابتی شرکتها را تقویت کند.
در همین راستا، سازمان بورس نیز موضوع حکمرانی داده، ارتباط سامانهها، هسته معاملات و زیرساختهای فناوری را در دستور کار قرار داده و خواستار همکاری بیشتر کارگزاریها با سازمان بورس، بورسها و شرکت سپردهگذاری مرکزی شده است.
سودآوری کارگزاریها؛ شرط ادامه فعالیت
صیدی سودآوری را یکی از الزامات تداوم فعالیت شرکتهای کارگزاری دانست و تأکید کرد سیاستگذاریها نباید به کاهش حاشیه سود این شرکتها منجر شود.
او همچنین به چرخه رونق و رکود در صنعت کارگزاری اشاره کرد و گفت در دورههای رکودی باید صبر و در دورههای رونق نیز از رفتارهای هیجانی پرهیز کرد.
اهمیت سودآوری کارگزاریها از این جهت است که این شرکتها علاوه بر نقش خود در بازار سرمایه، مسئولیت اشتغال و معیشت کارکنان خود را نیز بر عهده دارند و تداوم فعالیت حرفهای آنها به ثبات بیشتر زنجیره خدمات بازار کمک میکند.
بودجه ۱۴۰۶؛ یکی از موضوعات مهم پیش روی بازار
یکی از موضوعاتی که رئیس سازمان بورس برای ماههای آینده مهم دانست، لایحه بودجه است. به گفته صیدی، با نزدیک شدن به زمان ارائه لایحه بودجه، تحلیلهای مختلفی درباره آثار آن بر صنایع و بازار سرمایه شکل خواهد گرفت.
او تأکید کرد سازمان بورس و فعالان بازار باید از حدود یک ماه قبل، مذاکرات و پیگیریهای مربوط به منافع بازار سرمایه در بودجه را آغاز کنند تا شرایط نسبت به سال گذشته بهتر شود یا دستکم فشار بیشتری به بازار وارد نشود.
با توجه به اثرگذاری تصمیمات بودجهای بر هزینههای شرکتها، نرخهای مختلف، درآمدهای دولت و وضعیت صنایع، مفاد بودجه میتواند یکی از موضوعات مهم در تصمیمگیری سرمایهگذاران در ماههای آینده باشد.
بورس در نیمه دوم سال به چه عواملی حساس خواهد بود؟
برآیند اظهارات رئیس سازمان بورس نشان میدهد بازار سهام در ماههای آینده با مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی مواجه خواهد بود؛ از وضعیت اقتصادی و تصمیمات بودجهای گرفته تا گزارش عملکرد شرکتها و تحولات سیاسی و بینالمللی.
در چنین شرایطی، انتشار گزارشهای مالی ۶ ماهه و مقایسه عملکرد واقعی شرکتها با انتظارات بازار میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند. همزمان، نحوه مدیریت ریسک و نقدشوندگی بازار نیز در تعیین رفتار سرمایهگذاران نقش خواهد داشت.
صیدی ابراز امیدواری کرده است که نیمه دوم سال نیز با موفقیت سپری شود و بازار سرمایه با شرایطی پویاتر و بزرگتر وارد سال ۱۴۰۶ شود. همچنین قرار است تا پایان سال چند نشست تخصصی دیگر با فعالان صنعت کارگزاری برگزار شود.