یک کارشناس اقتصادی با اشاره به ظرفیتهای مالی و تجاری بریکس گفت استفاده از ارزهای محلی و ایجاد سازوکارهای بانکی مشترک میتواند مسیر جدیدی برای مبادلات تجاری و تأمین مالی پروژههای ایران ایجاد کند. به گفته او، ایران در صورت فراهم شدن زیرساختهای لازم میتواند بخشی از تجارت خود را با ارزهای محلی اعضای بریکس انجام دهد و وابستگی مبادلات به دلار را کاهش دهد.
بریکس و فرصت جدید برای تأمین مالی ایران
به گزارش ایران جیب به نقل از ایلنا، آلبرت بغازیان، کارشناس اقتصادی، درباره تأثیر ایجاد سازوکارهای مالی در بریکس و امکان استفاده ایران از ظرفیتهای این مجموعه اظهار کرد: یکی از کارکردهای اصلی بانکهای توسعهای، انتقال منابع مالی از کشورهای دارای منابع به کشورهایی است که برای اجرای پروژههای زیربنایی و توسعهای به سرمایه نیاز دارند.
به گفته بغازیان، ایران در شرایط فعلی برای دریافت تسهیلات از نهادهایی مانند بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول با محدودیت مواجه است و تحریمها نیز دسترسی کشور به منابع مالی و سرمایهگذاری خارجی را دشوار کرده است.
او معتقد است در چنین شرایطی، استفاده از ظرفیت بانکهای توسعهای منطقهای و بینالمللی میتواند یکی از مسیرهای تأمین مالی پروژههای ایران باشد.
کاهش وابستگی به دلار با استفاده از ارزهای محلی
این کارشناس اقتصادی یکی از مهمترین ظرفیتهای همکاری میان اعضای بریکس را توسعه مبادلات با ارزهای محلی دانست.
وی توضیح داد که در این مدل، کشورها میتوانند به جای استفاده از دلار در معاملات دوجانبه، ارز خود را در اختیار طرف مقابل قرار دهند و در مقابل ارز کشور مقصد را دریافت کنند. این ارز سپس میتواند برای خرید کالا و خدمات از همان کشور مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته بغازیان، ایجاد یک بانک مشترک میان کشورهای عضو نیز میتواند به مدیریت این مبادلات کمک کند و سازوکاری برای تعیین نرخ برابری ارزهای مختلف اعضا فراهم آورد.
آیا بریکس میتواند جایگزینی برای نظام مالی فعلی ایجاد کند؟
بغازیان با اشاره به تحولات نظام مالی جهان پس از جنگ جهانی دوم گفت شکلگیری نهادهایی مانند صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در شرایطی انجام شد که دلار و اقتصاد آمریکا نقش مهمی در ساختار مالی بینالمللی پیدا کرده بودند.
او با اشاره به تلاشهای بعدی کشورها برای ایجاد ارزهای رقیب دلار، یورو را یکی از نمونههای مهم این روند دانست و گفت با وجود شکلگیری ارزهای جدید، دلار همچنان نقش قابل توجهی در مبادلات جهانی دارد.
وی افزود بخش قابل توجهی از تجارت جهانی کالاهایی مانند نفت و برخی مواد اولیه همچنان با دلار انجام میشود و تغییر این ساختار نیازمند ایجاد زیرساختهای مالی و تجاری گسترده است.
نقش بانک بریکس در تأمین مالی پروژههای ایران
این کارشناس اقتصادی معتقد است در صورت ایجاد یا تقویت سازوکارهای مالی بریکس و فراهم شدن امکان استفاده ایران از آنها، کشور میتواند از منابع اعضای دارای توان مالی بیشتر برای اجرای پروژههای توسعهای استفاده کند.
او در این زمینه به کشورهایی مانند چین، هند، روسیه و برزیل اشاره کرد و گفت هدف بانکهای توسعهای این است که منابع کشورهای برخوردار را برای اجرای پروژههای زیربنایی در اختیار کشورهای نیازمند تأمین مالی قرار دهند.
با این حال، میزان استفاده ایران از چنین ظرفیتی به شرایط عضویت، مقررات بانک، نحوه تأمین منابع و آمادگی سایر اعضا برای همکاری مالی با ایران بستگی خواهد داشت.
مسیر احتمالی از تجارت محلی تا اتحاد پولی
بغازیان تأکید کرد حرکت به سمت کاهش وابستگی به دلار یک فرآیند تدریجی است و نمیتوان انتظار داشت در کوتاهمدت یک ارز مشترک جایگزین دلار شود.
به گفته وی، همکاری میتواند ابتدا از افزایش تجارت میان اعضا و استفاده از ارزهای محلی آغاز شود و در مراحل بعدی به همکاریهای گمرکی، ایجاد بازار مشترک و در صورت فراهم شدن شرایط، اتحاد پولی برسد.
او همچنین گفت استفاده از ظرفیتهایی مانند تهاتر، پذیرش ارزهای محلی و حتی استفاده از ریال در برخی مبادلات میتواند برای ایران اهمیت داشته باشد.
بغازیان در عین حال تأکید کرد تحقق این سازوکارها به میزان همکاری اعضای بریکس بستگی دارد، زیرا کشورهایی که با ایران همکاری مالی و تجاری میکنند ممکن است تحت فشار یا محدودیتهای ناشی از تحریمهای آمریکا قرار گیرند.
از این رو، توسعه همکاریهای مالی ایران با اعضای بریکس صرفاً به ایجاد یک بانک یا سازوکار جدید محدود نمیشود و به ایجاد شبکهای از روابط بانکی، تجاری، ارزی و تهاتری میان اعضا نیاز خواهد داشت.