با اعلام رئیسجمهور درباره افزایش نرخ سوم بنزین از 5000 به 10000 تومان، مدل جدید سهمیهبندی سوخت وارد مرحله تازهای شده است. نرخهای 1500 و 3000 تومان بدون تغییر باقی میمانند، اما نحوه محاسبه سهمیه خودروهای پرمصرف، تاکسیهای اینترنتی و احتمال اجرای نرخ چهارم همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
به گزارش ایران جیب، دولت برای مدیریت مصرف بنزین و کنترل فاصله میان تولید و مصرف، مدل جدیدی از سهمیهبندی پلکانی را دنبال میکند. بر اساس اطلاعات مطرحشده، سه سطح قیمتی برای مصرف سوخت در نظر گرفته شده که نرخ پله سوم قرار است از 5000 تومان به 10000 تومان افزایش پیدا کند.
سهمیه 1500 تومانی؛ 60 لیتر در ماه
در مدل جدید، سهمیه پایه خودروهای شخصی همچنان 60 لیتر در ماه تعیین شده است.
این سهمیه با نرخ 1500 تومان به کارت سوخت خودروها واریز میشود و فعلاً تغییری در میزان یا قیمت آن اعلام نشده است.
بنابراین هزینه دریافت 60 لیتر بنزین از این پله، 90 هزار تومان خواهد بود.
سهمیه 3000 تومانی؛ 50 لیتر
پله دوم سهمیه سوخت شامل 50 لیتر بنزین با نرخ 3000 تومان است.
این میزان پیش از این 100 لیتر بود، اما در سیاست جدید حجم سهمیه دوم کاهش یافته است.
با نرخ فعلی، هزینه استفاده کامل از این سهمیه 150 هزار تومان خواهد بود.
سهمیه سوم؛ 30 لیتر با نرخ 10000 تومان
مهمترین تغییر در طرح جدید مربوط به پله سوم است.
در مدل قبلی قرار بود 30 لیتر بنزین با نرخ 5000 تومان در اختیار مصرفکننده قرار گیرد، اما رئیسجمهور اعلام کرده است که نرخ این بخش به 10000 تومان افزایش خواهد یافت.
این سهمیه برای مصرف بیش از سهمیههای اول و دوم در نظر گرفته شده و قرار است امکان استفاده از کارت سوخت شخصی را برای مصرفکنندگان فراهم کند.
استفاده کامل از 30 لیتر سهمیه سوم با نرخ جدید، 300 هزار تومان هزینه خواهد داشت.
مجموع سهمیه عادی خودروها چقدر است؟
با کنار هم قرار دادن سه پله، سهمیه ماهانه خودروهای شخصی به شکل زیر خواهد بود:
| پله مصرف | میزان سهمیه | قیمت هر لیتر | هزینه مصرف کامل |
|---|---|---|---|
| پله اول | 60 لیتر | 1500 تومان | 90 هزار تومان |
| پله دوم | 50 لیتر | 3000 تومان | 150 هزار تومان |
| پله سوم | 30 لیتر | 10000 تومان | 300 هزار تومان |
| مجموع | 140 لیتر | — | 540 هزار تومان |
بنابراین، در صورت اجرای این مدل، یک خودروی شخصی در مجموع 140 لیتر سهمیه ماهانه در سه پله دریافت خواهد کرد.
آیا نرخ چهارم بنزین اجرا میشود؟
یکی از مهمترین ابهامات طرح جدید، سرنوشت مصرف سوخت پس از پایان سهمیههای سهگانه است.
اگر یک خودرو در طول ماه بیش از 140 لیتر بنزین مصرف کند، هنوز جزئیات دقیق نرخ سوخت برای مصرف بالاتر بهصورت نهایی مشخص نشده است.
پیشتر موضوع تعیین نرخ چهارم برای خودروهای پرمصرف و مصرف خارج از سقف مجاز مطرح شده بود. هدف از چنین سیاستی، ایجاد بازدارندگی برای مصرف غیرمتعارف، کاهش قاچاق سوخت و نزدیک کردن تدریجی قیمت پلههای بالاتر به هزینه واقعی سوخت عنوان شده است.
رقم حدود 87200 تومان نیز در برخی گزارشها بهعنوان نرخ احتمالی پله چهارم مطرح شده، اما این رقم را نباید تا زمان اعلام رسمی دولت، قیمت قطعی بنزین تلقی کرد.
تکلیف تاکسیهای اینترنتی چه میشود؟
یکی دیگر از چالشهای اجرای سهمیهبندی جدید به خودروهای فعال در حملونقل عمومی و تاکسیهای اینترنتی مربوط میشود.
رانندگان تاکسیهای اینترنتی به دلیل پیمایش بالا، معمولاً مصرف سوخت بسیار بیشتری نسبت به خودروهای شخصی عادی دارند. سهمیه 140 لیتری برای این گروه نمیتواند پاسخگوی مصرف ماهانه آنها باشد.
به همین دلیل، نحوه تخصیص سهمیه و قیمت بنزین برای رانندگان تاکسیهای اینترنتی، تاکسیهای شهری و وانتبارها باید بهصورت جداگانه مشخص شود.
قیمتهای 40، 50 و 87 هزار تومانی چقدر جدی است؟
در روزهای اخیر ارقام مختلفی درباره قیمت بنزین مطرح شده است؛ از 40 هزار و 50 هزار تومان گرفته تا رقم 87200 تومان.
با این حال، بر اساس توضیحات مطرحشده از سوی دولت، نرخهای عمومی 1500 و 3000 تومان بدون تغییر باقی میمانند و نرخ سوم نیز قرار است 10000 تومان باشد.
بنابراین تا زمان اعلام رسمی جزئیات نهایی، ارقام بالاتر را نمیتوان بهعنوان قیمت قطعی بنزین برای عموم مردم در نظر گرفت.
چرا دولت به سمت سهمیهبندی پلکانی رفته است؟
ریشه اصلی اجرای این طرح، فاصله قابل توجه میان تولید و مصرف بنزین در کشور عنوان شده است.
بر اساس اظهارات مطرحشده، تولید روزانه بنزین کشور به 120 میلیون لیتر نمیرسد، در حالی که متوسط مصرف روزانه حدود 135 میلیون لیتر برآورد شده است.
دولت با استفاده از سهمیهبندی پلکانی تلاش دارد مصرف را مدیریت کند و هزینه مصرف بالاتر را افزایش دهد؛ بدون اینکه قیمت بنزین پایه برای عموم مردم تغییر کند.