اختلال در تأمین مواد اولیه، افزایش قیمت کائوچو و مشکلات حملونقل، فشار مضاعفی بر صنعت تایر وارد کرده و موجب کاهش ظرفیت تولید برخی کارخانههای تایرسازی شده است. فعالان این صنعت هشدار میدهند ادامه این شرایط میتواند هزینه تولید را افزایش داده و در نهایت بر قیمت و عرضه تایر در بازار اثر بگذارد.
تأمین کائوچو به چالش اصلی تایرسازان تبدیل شد
محمدرضا خدارحم، فعال حوزه واردات و تأمین مواد اولیه، با اشاره به وضعیت صنعت تایر و قطعات لاستیکی خودرو اظهار کرد: مشکلات تأمین مواد اولیه تنها به این صنعت محدود نمیشود و اختلال در حملونقل و تجارت خارجی، صنایع مختلفی از جمله صنایع غذایی، دارویی و محصولات مصرفی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
وی افزود: شدت مشکلات در صنعت تایر بیشتر است و کارخانههای تایرسازی برای تأمین برخی مواد اولیه تخصصی، بهویژه کائوچو، با محدودیت مواجه هستند که این مسئله کاهش ظرفیت تولید را به دنبال داشته است.
قیمت کائوچو تا ۳ هزار دلار افزایش یافت
به گفته خدارحم، هزینههای جاری واحدهای تولیدی از ابتدای سال حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یافته و قیمت کائوچوی طبیعی نیز رشد قابل توجهی داشته است.
وی توضیح داد که کائوچوی طبیعی که پیش از این با قیمت حدود ۱۸۰۰ تا ۲۵۰۰ دلار خریداری میشد، اکنون در برخی موارد با قیمت حدود ۳ هزار دلار و حتی بیشتر تا زمان رسیدن به مرزهای ورودی کشور معامله میشود.
از آنجا که بخش قابلتوجهی از مواد اولیه صنعت تایر وارداتی است، افزایش قیمت جهانی، هزینه حملونقل، محدودیتهای تجاری و مشکلات تأمین ارز مستقیماً قیمت تمامشده تولید را افزایش میدهد.
فاصله هزینه تولید و قیمت فروش بیشتر شده است
یکی از مشکلات اصلی تولیدکنندگان تایر این است که رشد هزینههای تولید با افزایش قیمت محصول نهایی متناسب نیست. در چنین شرایطی، تولیدکننده از یک طرف با افزایش قیمت مواد اولیه و هزینههای جاری مواجه است و از طرف دیگر نمیتواند تمام این افزایش هزینه را به مصرفکننده منتقل کند.
نتیجه این وضعیت، کاهش حاشیه سود و کاهش انگیزه تولید در بخشی از صنعت خواهد بود؛ موضوعی که در صورت تداوم میتواند عرضه تایر در بازار را نیز تحت فشار قرار دهد.
واردات تایر در شرایط کمبود مواد اولیه
خدارحم همچنین به تناقض موجود در زنجیره تأمین تایر اشاره کرد و گفت در شرایطی که برخی کارخانههای داخلی به دلیل کمبود مواد اولیه با ظرفیت پایینتر فعالیت میکنند، محصول نهایی نیز وارد کشور میشود.
به گفته وی، بخشی از ظرفیت تولید داخلی به دلیل دسترسی نداشتن به مواد اولیه بلااستفاده میماند، در حالی که برای جبران کمبود بازار، واردات محصول نهایی انجام میشود.
این وضعیت میتواند به جای حل ریشهای مشکل، وابستگی بازار به واردات را افزایش دهد؛ در حالی که با تأمین پایدار مواد اولیه، بخشی از نیاز بازار امکان تولید در داخل را خواهد داشت.
اختلال پتروشیمیها به زنجیره تایر رسید
این فعال حوزه تأمین مواد اولیه همچنین از تأثیر اختلال در فعالیت برخی مجتمعهای پتروشیمی بر صنعت تایر و قطعهسازی خبر داد.
به گفته خدارحم، پس از اتفاقاتی که برای برخی مجتمعها از جمله پتروشیمی بندر امام و پتروشیمی تخت جمشید رخ داده، تأمین تعدادی از موادی که پیشتر بهصورت منظم از داخل کشور تهیه میشد، با مشکل مواجه شده است.
وی این شرایط را از آثار جانبی جنگ بر زنجیره تولید دانست و تأکید کرد که پیامد این اختلالها در نهایت میتواند در قیمت و عرضه محصولات نهایی نمایان شود.
فشار همزمان بر تولید و بازار تایر
مجموعهای از عوامل شامل افزایش هزینه حملونقل، نامشخص بودن زمان ورود محمولهها، هزینههای پیشبینینشده، تغییرات قوانین، اختلال در تأمین مواد اولیه و افزایش قیمت مواد پایه، همزمان بر صنعت تایر فشار وارد کردهاند.
ادامه این روند میتواند یک زنجیره معیوب ایجاد کند؛ کاهش دسترسی به مواد اولیه، افت ظرفیت تولید، افزایش قیمت تمامشده، کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان و در نهایت افزایش وابستگی به واردات. بنابراین، حل مشکل تأمین مواد اولیه و ایجاد ثبات در مسیر واردات میتواند برای حفظ ظرفیت تولید داخلی و جلوگیری از فشار بیشتر بر بازار تایر اهمیت زیادی داشته باشد.