رقم 87 هزار و 200 تومان برای هر لیتر بنزین بدون یارانه در طرح آزمایشی کرمان، پس از توقف اجرای این طرح همچنان محل بحث است. بررسی صورتهای مالی پالایشگاهها و اظهارات مسئولان نشان میدهد این رقم میتواند حاصل ترکیبی از قیمت بنزین تولید داخل، ارزش نفت خام، هزینههای پالایش و انتقال و در برخی محاسبات، قیمت بنزین وارداتی باشد.
به گزارش ایران جیب از تجارت نیوز، ماجرای بنزین 87 هزار تومانی از اجرای آزمایشی طرح جدید مدیریت مصرف سوخت در استان کرمان آغاز شد. در این طرح، قرار بود پس از استفاده از سهمیههای یارانهای، بنزین مازاد با نرخ 87 هزار و 200 تومان عرضه شود؛ نرخی که به عنوان قیمت بنزین بدون یارانه مطرح شد. اجرای طرح اما پس از مدت کوتاهی متوقف شد.
قیمت بنزین پالایشگاهها چقدر است؟
یکی از راههای بررسی منشأ عدد 87 هزار تومان، نگاه به صورتهای مالی پالایشگاههای کشور است.
بر اساس اطلاعات مربوط به عملکرد پالایشگاهها، قیمت فروش هر لیتر بنزین در برخی پالایشگاهها در محدوده 59 تا 73 هزار تومان قرار داشته است. برای نمونه:
| پالایشگاه | نوع بنزین | قیمت تقریبی هر لیتر |
| تهران | بنزین | 66,700 تومان |
| لاوان | بنزین | 61,200 تومان |
| اصفهان | اکتان 87 | 62,000 تومان |
| اصفهان | اکتان 87 مشابه یورو 5 | 73,500 تومان |
| بندرعباس | اکتان 87 | 59,400 تومان |
| بندرعباس | اکتان 91 یورو 5 | 63,600 تومان |
| تبریز | اکتان 87 | حدود 88,000 تومان |
این ارقام نشان میدهد نرخ بنزین تولیدی در همه پالایشگاهها یکسان نیست و به نوع فرآورده، کیفیت، شرایط تولید و زمان گزارش بستگی دارد.
چرا قیمت بنزین در پالایشگاه تبریز به 88 هزار تومان رسید؟
یکی از نکات قابل توجه در گزارشهای مالی، تغییر شدید نرخ بنزین پالایشگاه تبریز است.
بنزین معمولی اکتان 87 این پالایشگاه در خرداد 1405 حدود 61 هزار تومان به ازای هر لیتر قیمتگذاری شده بود، اما در تیرماه نرخ ثبتشده به حدود 88 هزار تومان رسید.
به همین دلیل، رقم 87 هزار و 200 تومانی کرمان را نمیتوان صرفاً یک عدد فرضی دانست؛ زیرا نرخ فروش بنزین در برخی گزارشهای مالی پالایشگاهها نیز به محدوده مشابه رسیده است. با این حال، این موضوع به معنای تعیین قیمت سراسری 87 هزار تومانی برای بنزین نیست.
فقط قیمت پالایشگاه در نرخ 87 هزار تومانی محاسبه نشده است
قیمت نهایی بنزین بدون یارانه صرفاً به نرخ فروش پالایشگاه محدود نمیشود.
در محاسبه هزینه واقعی سوخت، عواملی مانند ارزش نفت خام، هزینه فرآورش و پالایش، انتقال فرآورده و کارمزد توزیع نیز میتوانند لحاظ شوند.
محمدصادق عظیمیفر، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، نیز درباره هزینه تأمین بنزین اعلام کرده است که در صورتهای مالی تیرماه، با احتساب ارزش نفت خام و بر مبنای قانون الحاق، رقم خرید هر لیتر بنزین از پالایشگاه بیش از 80 هزار تومان محاسبه شده است.
بنابراین عدد 87 هزار تومان را باید در چارچوب قیمت غیریارانهای و هزینه واقعی تأمین بنزین بررسی کرد، نه به عنوان قیمت فعلی بنزین سهمیهای یا آزاد برای عموم مردم.
نقش بنزین وارداتی در محاسبه قیمت
بخش دیگری از محاسبات به بنزین وارداتی مربوط میشود.
مالک شریعتی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، پیشتر گفته بود در یک روش محاسباتی، 90 درصد نرخ بنزین داخلی و 10 درصد نرخ بنزین وارداتی در نظر گرفته میشود.
اگر قیمت بنزین وارداتی حدود یک دلار در نظر گرفته شود و نرخ بنزین تولید داخل نیز در محدوده 76 هزار تومان قرار گیرد، ترکیب این دو نرخ میتواند عددی نزدیک به 87 هزار تومان ایجاد کند.
با این حال، تاکنون فرمول رسمی و شفافی از سوی دولت برای اینکه دقیقاً رقم 87 هزار و 200 تومان چگونه محاسبه شده، منتشر نشده است.
آیا بنزین 87 هزار تومانی دوباره در کشور اجرا میشود؟
در حال حاضر نباید رقم 87 هزار و 200 تومان را به معنای افزایش سراسری قیمت بنزین تلقی کرد.
این نرخ در چارچوب طرح آزمایشی استان کرمان مطرح شد و اجرای آن پس از مدت کوتاهی متوقف شد. گزارشهای منتشرشده نیز تأکید دارند که طرح تغییر سازوکار عرضه سوخت در کرمان فعلاً متوقف شده و نرخهای قبلی برای مصرفکنندگان برقرار مانده است.
با این حال، اهمیت عدد 87 هزار تومان در این است که تصویری از هزینه واقعیتر تأمین بنزین بدون یارانه ارائه میدهد؛ موضوعی که در صورت اصلاح سیاست سوخت، میتواند بار دیگر در محاسبات دولت مورد توجه قرار گیرد.