به گزارش ایران جیب، کاهش تراز آب دریای خزر در سالهای اخیر شدت گرفته و به گفته مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران، سطح آب این پهنه آبی اکنون به پایینترین میزان طی حدود 200 سال اخیر رسیده است؛ روندی که علاوه بر تهدیدهای زیستمحیطی، میتواند بر اقتصاد، معیشت جوامع ساحلی و زیرساختهای مناطق پیرامون خزر نیز اثر بگذارد.
دمای آب خزر 1.5 درجه افزایش یافته است
محمدرضا کنعانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران، با اشاره به تأثیر تغییرات اقلیمی بر وضعیت دریای خزر گفت طی 2 دهه گذشته دمای آب این دریا حدود 1.5 درجه افزایش یافته است.
به گفته وی، افزایش دما باعث شده میزان تبخیر آب خزر نیز حدود 10 تا 15 درصد افزایش پیدا کند؛ موضوعی که در کنار کاهش ورودی آب، تراز آبی این دریا را تحت فشار قرار داده است.
75 درصد آب خزر از رودخانهها تأمین میشود
بر اساس توضیحات مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران، حدود 25 درصد آب دریای خزر از بارشها و حدود 75 درصد از طریق رودخانهها تأمین میشود.
در میان رودخانههای ورودی، رودخانه ولگا مهمترین منبع تأمین آب خزر محسوب میشود و به تنهایی حدود 80 درصد آب ورودی به این دریا را تأمین میکند.
بنابراین هرگونه تغییر در میزان بارش، جریان رودخانهها و شرایط اقلیمی مناطق حوضه آبریز خزر میتواند مستقیماً بر سطح آب این دریا تأثیر بگذارد.
کاهش سالانه 10 تا 20 سانتیمتری تراز آب
یکی از مهمترین هشدارهای مطرحشده درباره آینده دریای خزر، سرعت کاهش سطح آب است.
کنعانی اعلام کرده است که بر اساس روندهای موجود، تراز آب دریای خزر سالانه حدود 10 تا 20 سانتیمتر کاهش مییابد.
ادامه این روند میتواند در سالهای آینده بخشهای بیشتری از مناطق کمعمق ساحلی را تحت تأثیر قرار دهد و شکل خط ساحلی خزر را تغییر دهد.
کاهش آب خزر چه پیامدهایی دارد؟
افت تراز آب دریای خزر تنها به عقبنشینی خط ساحلی محدود نمیشود و میتواند مجموعهای از پیامدهای اقتصادی و زیستمحیطی را به همراه داشته باشد.
مهمترین پیامدهای احتمالی عبارتند از:
کاهش مساحت برخی تالابهای ساحلی
آسیب به زیستگاه آبزیان و پرندگان
تغییر زیستبومهای ساحلی
تأثیر بر فعالیتهای شیلاتی
ایجاد چالش برای بنادر و تأسیسات ساحلی
تغییر دسترسی به برخی مناطق ساحلی
تأثیر بر معیشت جوامع وابسته به دریا
افزایش هزینه نگهداری و جابهجایی برخی زیرساختهای ساحلی
چرا کاهش سطح خزر اهمیت دارد؟
دریای خزر بزرگترین پهنه بسته آبی جهان است و تغییر تراز آن میتواند پیامدهایی فراتر از یک استان یا کشور داشته باشد. از آنجا که خزر میان چند کشور مشترک است، تغییرات سطح آب آن میتواند بر محیط زیست، شیلات، بنادر، حملونقل دریایی و فعالیتهای اقتصادی کشورهای ساحلی اثر بگذارد.
از سوی دیگر، کاهش سطح آب در مناطق کمعمق میتواند موجب عقبنشینی آب از خط ساحلی و تغییر شرایط اکولوژیکی تالابها شود.
خزر در پایینترین تراز 2 قرن اخیر
مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران تأکید کرده است که در شرایط فعلی، تراز آب دریای خزر به پایینترین سطح خود طی حدود 200 سال اخیر رسیده است.
به گفته وی، کاهش سطح آب خزر باید به عنوان یک مسئله چندوجهی مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه ادامه این روند میتواند همزمان محیط زیست، اقتصاد و زندگی جوامع ساحلی را تحت تأثیر قرار دهد.