با اصلاح آییننامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، خودروسازان و موتورسیکلتسازان داخلی برای شمارهگذاری محصولات خود باید به ازای هر چهار دستگاه تولیدی، یک گواهی اسقاط معادل ارائه کنند. این مقررات همچنین نحوه انتقال هزینه گواهی اسقاط به قیمت خودرو و حقوق مصرفکنندگان را مشخص کرده است.
خودروسازان برای هر چهار خودرو یک گواهی اسقاط نیاز دارند
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، با ابلاغ اصلاحیه آییننامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، سازوکار جدید تأمین گواهی اسقاط برای تولیدکنندگان خودرو و موتورسیکلت وارد مرحله اجرایی شده است.
براساس ماده ۷ اصلاحی این آییننامه، تولیدکنندگان داخلی باید به ازای تولید هر چهار دستگاه خودرو یا موتورسیکلت، یک گواهی اسقاط معادل از مراکز اسقاط دریافت کنند.
به این ترتیب، خودروسازان برای شمارهگذاری محصولات خود باید گواهی اسقاط معادل ۲۵ درصد تولید ماهانه را در اختیار داشته باشند.
این الزام باعث میشود گواهی اسقاط مستقیماً با فرآیند تولید و عرضه خودرو ارتباط پیدا کند و کمبود آن بتواند روند شمارهگذاری خودروهای تولیدی را تحت تأثیر قرار دهد.
کمبود گواهی اسقاط میتواند شمارهگذاری خودرو را متوقف کند
گواهی اسقاط دیگر صرفاً یک هزینه جانبی برای خودروسازان محسوب نمیشود و به یکی از پیششرطهای عرضه خودرو تبدیل شده است.
اگر یک شرکت خودروساز یا موتورسیکلتساز نتواند گواهی مورد نیاز خود را تأمین کند، فرآیند شمارهگذاری محصولات آن با مشکل مواجه خواهد شد.
این مسئله میتواند در ادامه بر میزان عرضه ماهانه، زمان تحویل خودرو به مشتریان و حتی جریان نقدینگی شرکتهای خودروسازی اثر بگذارد.
از سوی دیگر، مراکز اسقاط نیز موظف شدهاند گواهیهای مورد نیاز تولیدکنندگان و واردکنندگان را تأمین کنند. بنابراین ظرفیت واقعی مراکز اسقاط و تعداد خودروهای فرسوده قابل اسقاط، نقش مهمی در اجرای این سیاست خواهد داشت.
اگر گواهی یک گروه کم باشد چه میشود؟
آییننامه برای جلوگیری از ایجاد گلوگاه در یک گروه خاص نیز راهکار پیشبینی کرده است.
در صورتی که گواهی اسقاط تولیدشده در گروههای کاربری پایه پاسخگوی نیاز تولیدکنندگان و واردکنندگان نباشد، وزارت صمت با تأیید سازمان حفاظت محیطزیست میتواند با توجه به شرایط عرضه و تقاضا، گروههای کاربری را با یکدیگر ادغام کند یا امکان استفاده از گواهی گروههای معادل را فراهم کند.
این سازوکار میتواند از توقف فرآیند شمارهگذاری به دلیل کمبود گواهی در یک گروه خاص جلوگیری کند.
قیمت گواهی اسقاط خودرو چقدر است؟
براساس سازوکار تعیینشده، قیمت گواهی اسقاط خودروهای سواری در سامانه نوسازی ناوگان ۶۰ میلیون تومان تعیین شده است.
همچنین قیمت گواهی اسقاط خودروهای دیزلی سبک و سنگین، هر کدام ۱۲۰ میلیون تومان اعلام شده است.
با توجه به اینکه خودروسازان باید برای بخشی از تولید خود گواهی اسقاط تهیه کنند، تغییر قیمت این گواهی میتواند در هزینههای تولید و عرضه خودرو اثرگذار باشد.
با این حال، مقررات جدید تلاش کرده است از انتقال هزینههای جدید به خریدار در مواردی که گواهی با نرخ قبلی خریداری شده، جلوگیری کند.
خودروساز نمیتواند هزینه گواهی قدیمی را دوباره از مشتری بگیرد
یکی از مهمترین بخشهای اصلاحیه آییننامه، مربوط به گواهیهایی است که پیش از اعمال نرخهای جدید خریداری شدهاند.
گواهیهای اسقاط موجود در مخازن خودروسازان و واردکنندگان که با نرخ قبلی خریداری شدهاند، در سامانه نوسازی ناوگان مشخص و نشانهگذاری میشوند.
اگر شرکت از این گواهیهای قدیمی برای شمارهگذاری خودرو استفاده کند، اجازه ندارد افزایش نرخ گواهی اسقاط جدید را در قیمت نهایی خودرو از مشتری دریافت کند.
همچنین تا زمانی که گواهیهای خریداریشده با نرخ قبلی در مخزن شرکت وجود داشته باشد، استفاده از گواهیهای جدید با نرخ بالاتر برای آن شرکت مجاز نخواهد بود.
انتقال هزینه جدید گواهی اسقاط به خریدار تنها زمانی امکانپذیر است که تولیدکننده یا واردکننده، گواهی مورد نیاز خود را با نرخ جدید خریداری کرده باشد.
نظارت بر دریافت هزینه از خریداران خودرو
مسئولیت رعایت این مقررات بر عهده شرکتهای تولیدکننده و واردکننده خودرو قرار گرفته است.
اطلاعات سامانه نوسازی ناوگان نیز میتواند در اختیار نهادهای نظارتی از جمله سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان و سازمان بازرسی کل کشور قرار گیرد.
بنابراین اگر خودروسازی در حالی که گواهیهای اسقاط قدیمی در اختیار دارد، هزینه افزایشیافته گواهی جدید را از مشتری دریافت کند، این موضوع میتواند از سوی نهادهای نظارتی مورد بررسی قرار گیرد.
تکلیف خودروسازان در طرح جایگزینی خودروهای فرسوده
در بخش دیگری از مقررات، خودروسازانی که در طرحهای جایگزینی خودروهای فرسوده مشارکت دارند نیز مکلف به اجرای سرویسهای برخط سامانه نوسازی ناوگان شدهاند.
این شرکتها باید ارزش گواهی اسقاط خودروهای تحویلی در طرحهای جایگزینی را براساس نرخ اعلامی سامانه محاسبه کنند.
همچنین متقاضیان باید درباره تغییرات نرخ گواهی اسقاط از تاریخ ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ اطلاعرسانی شوند.
گواهی اسقاط چه اثری بر قیمت خودرو دارد؟
اصلاح آییننامه ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو میتواند همزمان سه بخش مهم بازار را تحت تأثیر قرار دهد: هزینه تولید، سرعت شمارهگذاری و قیمت نهایی خودرو.
از یک طرف، الزام خودروساز به تأمین گواهی اسقاط میتواند هزینههای تولید و عرضه را افزایش دهد؛ از طرف دیگر، مقررات جدید تلاش کرده است شرکتها نتوانند هزینه گواهیهای قدیمی را با نرخهای جدید از مشتری دریافت کنند.
در نهایت، میزان اثرگذاری این قانون بر قیمت خودرو به قیمت گواهی اسقاط، ظرفیت مراکز اسقاط، تعداد خودروهای فرسوده و نحوه اجرای دقیق مقررات بستگی خواهد داشت. اگر عرضه گواهی اسقاط متناسب با نیاز خودروسازان باشد، احتمال ایجاد اختلال در شمارهگذاری کاهش پیدا میکند؛ اما کمبود گواهی میتواند به یکی از گلوگاههای جدید زنجیره عرضه خودرو تبدیل شود.