به گزارش ایران جیب، انتشار خبرهایی درباره احتمال بازگشایی موقت تنگه هرمز در قالب یک توافق 60 روزه میان ایران و عمان، واکنش مثبت کوتاهمدتی در بازارهای مالی ایجاد کرده است. کاهش نرخ ارز، افت قیمت نفت برنت و کاهش نگرانیهای ژئوپلیتیکی از جمله پیامدهایی است که فعالان اقتصادی به این تحول نسبت میدهند؛ با این حال کارشناسان معتقدند دوام این اثرات به پایداری توافقات سیاسی و اصلاح مشکلات ساختاری اقتصاد بستگی دارد.
واکنش سریع بازارها به کاهش تنش در تنگه هرمز
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است و هرگونه تغییر در شرایط امنیتی این منطقه، تاثیر مستقیمی بر بازار نفت، هزینه حملونقل دریایی و انتظارات سرمایهگذاران دارد.
گزارشهایی درباره نزدیک شدن ایران، عمان و آمریکا به یک توافق موقت برای بازگشایی این مسیر باعث شد بازارها نشانههایی از کاهش ریسک را نشان دهند. کاهش نرخ دلار در بازار داخلی، افت قیمت نفت برنت به محدوده زیر 80 دلار و تعدیل نگرانیها درباره آینده عرضه انرژی از جمله واکنشهای اولیه به این اخبار بوده است.
با این حال هنوز جزئیات این توافق از سوی طرفهای رسمی اعلام نشده و بسیاری از تحلیلگران معتقدند بازارها بیشتر به احتمال کاهش تنش واکنش نشان دادهاند تا یک تغییر قطعی در شرایط اقتصادی.
کاهش ریسک سیاسی؛ عامل اصلی آرامش بازارها
مصطفی شریف، اقتصاددان، معتقد است واکنش مثبت بازارها به اخبار مربوط به تنگه هرمز طبیعی است، زیرا بازارهای مالی معمولا سریعتر از سایر بخشهای اقتصاد به تحولات سیاسی و امنیتی واکنش نشان میدهند.
به گفته او، کاهش نرخ ارز، افت قیمت نفت و بهبود فضای روانی بازارها بیش از آنکه ناشی از تغییرات بنیادی اقتصاد باشد، نتیجه کاهش موقت ریسکهای ژئوپلیتیکی است.
این کارشناس اقتصادی تاکید میکند که مهمترین موضوع برای فعالان اقتصادی، استمرار شرایط جدید است. بازارها تنها زمانی به یک روند مثبت اعتماد خواهند کرد که از دوام توافقات سیاسی و امنیتی اطمینان پیدا کنند.
تاثیر احتمالی بازگشایی هرمز بر اقتصاد جهانی
تنگه هرمز نقش مهمی در تجارت انرژی جهان دارد و کاهش تنش در این منطقه میتواند هزینههای حملونقل دریایی، ریسک تجارت و نوسانات بازار نفت را کاهش دهد.
در صورت تداوم روند کاهش تنشها، اقتصاد منطقه و بازارهای جهانی میتوانند از فضای باثباتتر بهرهمند شوند. افزایش اطمینان سرمایهگذاران، بهبود تصمیمگیریهای اقتصادی و کاهش فشارهای ناشی از نااطمینانی سیاسی از جمله پیامدهای احتمالی این روند خواهد بود.
هشدار درباره خوشبینی کوتاهمدت بازار
در مقابل، حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، معتقد است واکنش اخیر بازارها بیشتر جنبه روانی دارد و نمیتوان آن را نشانه تغییر پایدار در اقتصاد ایران دانست.
او تاکید دارد حتی با بهبود شرایط عبور کشتیها از تنگه هرمز، مشکلات اصلی اقتصاد ایران همچنان پابرجا خواهد بود؛ مشکلاتی مانند کاهش ارزش پول ملی، نوسانات ارزی، تورم و چالشهای ساختاری اقتصاد.
به گفته این کارشناس اقتصادی، کاهش نرخ ارز یا افت قیمت نفت در کوتاهمدت نمیتواند به تنهایی موجب ثبات اقتصادی شود و برای ایجاد تحول پایدار، اصلاح سیاستهای پولی، ارزی و مالی ضروری است.
آینده بازار ارز و نفت چه میشود؟
تحلیلگران معتقدند مسیر آینده بازارها به نتیجه مذاکرات و میزان کاهش تنشهای منطقهای بستگی دارد. اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، احتمال کاهش بیشتر انتظارات تورمی و بهبود فضای کسبوکار وجود دارد.
اما در صورت بازگشت تنشهای سیاسی، بازارهای ارز، طلا و انرژی میتوانند دوباره با افزایش نااطمینانی و نوسان مواجه شوند.
در مجموع، آرامش اخیر بازارها را میتوان بیشتر یک واکنش مثبت به کاهش ریسک سیاسی دانست؛ نه یک تغییر بنیادین در شرایط اقتصادی.