در پی گزارش رسانه آمریکایی مبنی بر احتمال حملات گسترده آمریکا و اسرائیل به زیرساختهای انرژی ایران، بار دیگر احتمال گسترش درگیریها و تاثیر آن بر بازار جهانی انرژی مورد توجه قرار گرفته است. در صورت وقوع چنین حملاتی، کارشناسان معتقدند پاسخ ایران میتواند فراتر از یک رویارویی محدود باشد و تبعات آن اقتصاد جهان را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
پاسخ احتمالی ایران چه خواهد بود؟
به گزارش ایران جیب، شبکه آمریکایی CBS News به نقل از منابع آگاه مدعی شده است که آمریکا و اسرائیل در حال بررسی حملات گسترده به نیروگاهها، پالایشگاهها و سایر زیرساختهای انرژی ایران هستند. این ادعا تاکنون به صورت رسمی از سوی دولتهای آمریکا، اسرائیل یا ایران تایید نشده و در حد گزارش رسانهای است.
با این حال، در صورت وقوع چنین حملاتی، بسیاری از تحلیلگران معتقدند ایران ممکن است مجموعهای از گزینههای نظامی و راهبردی را در دستور کار قرار دهد.
1. حمله به زیرساختهای انرژی اسرائیل
یکی از سناریوهای مطرح، هدف قرار گرفتن میدانهای گازی میدان گازی لویاتان و میدان گازی تامار است که بخش عمده گاز طبیعی اسرائیل را تامین میکنند. هرگونه اختلال در این تاسیسات میتواند صادرات گاز به کشورهای همسایه را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
2. تهدید زیرساختهای نفتی کشورهای عربی
تحلیلگران همچنین معتقدند تاسیسات مهم انرژی در کشورهای حاشیه خلیج فارس ممکن است در معرض خطر قرار گیرند؛ از جمله:
میدان نفتی غوار عربستان
تاسیسات فرآوری نفت ابقیق و خریص
پالایشگاه الرویس امارات
میدان گازی گنبد شمالی و پایانه راس لفان قطر
میدان نفتی برقان کویت
پالایشگاه ستره بحرین
هرگونه آسیب به این مراکز میتواند بخش قابل توجهی از تولید و صادرات نفت و گاز منطقه را مختل کند.
3. افزایش فشار بر تردد دریایی
یکی دیگر از سناریوهای مطرح، افزایش ناامنی در مسیرهای دریایی منطقه از جمله تنگه هرمز است؛ مسیری که سهم قابل توجهی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند. هرگونه اختلال در این مسیر میتواند هزینه حملونقل و بیمه نفتکشها را افزایش دهد.
پیامدهای اقتصادی برای جهان
اگر درگیریها به زیرساختهای انرژی منطقه گسترش یابد، مهمترین پیامدهای احتمالی عبارتند از:
جهش قیمت نفت در بازارهای جهانی
افزایش قیمت گاز طبیعی و LNG
رشد هزینه حملونقل دریایی
افزایش تورم در اقتصادهای بزرگ
اختلال در زنجیره تامین جهانی
افزایش قیمت سوخت، برق و محصولات پتروشیمی
اقتصادهای وابسته به واردات انرژی در اروپا و آسیا بیشترین آسیب را از چنین سناریویی خواهند دید.
آیا وقوع این سناریو قطعی است؟
در حال حاضر، گزارش منتشرشده از سوی CBS News تنها به نقل از منابع آگاه مطرح شده و هنوز هیچ مقام رسمی در آمریکا، اسرائیل یا ایران آن را تایید نکرده است. همچنین درباره نحوه واکنش احتمالی ایران نیز هیچ موضع رسمی منتشر نشده و تمام سناریوهای مطرحشده بر پایه ارزیابی تحلیلگران نظامی و امنیتی است، نه تصمیمات اعلامشده از سوی مقامات.
جمعبندی
در صورت حمله مستقیم به زیرساختهای انرژی ایران، احتمال گسترش دامنه درگیری به تاسیسات انرژی در منطقه از جمله اسرائیل و برخی کشورهای عربی از سوی تحلیلگران مطرح میشود. تحقق چنین سناریویی میتواند علاوه بر پیامدهای امنیتی، بازار جهانی نفت و گاز، حملونقل دریایی و اقتصاد بینالملل را با شوک قابل توجهی روبهرو کند. با این حال، تا زمان اعلام مواضع رسمی، باید میان گزارشهای رسانهای، تحلیلها و اطلاعات تاییدشده تمایز قائل شد.