به گزارش ایران جیب؛ تداوم بحران در تنگه هرمز بهعنوان یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان، نگرانیها درباره امنیت عرضه نفت و گاز را افزایش داده است. بررسیها نشان میدهد حتی با وجود خطوط لوله جایگزین در عربستان و امارات، بخش بزرگی از صادرات انرژی منطقه همچنان وابسته به این آبراه حیاتی است.
هرمز؛ مسیر عبور یکپنجم تجارت انرژی جهان
تنگه هرمز پیش از آغاز بحران، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام را جابهجا میکرد؛ رقمی که معادل نزدیک به ۲۰ درصد مصرف جهانی نفت و حدود یکپنجم تجارت گاز طبیعی مایع (LNG) جهان بود.
اختلال در این مسیر طی ماههای اخیر باعث کاهش شدید جریان صادرات انرژی شده و کارشناسان نسبت به پیامدهای اقتصادی گسترده آن هشدار دادهاند.
۷۰ درصد نفت خلیج فارس مسیر جایگزین ندارد
بر اساس تحلیلهای منتشرشده، حدود ۷۰ درصد نفتی که پیشتر از تنگه هرمز عبور میکرد، امکان انتقال از مسیرهای جایگزین را ندارد.
محدودیت ظرفیت خطوط لوله، نبود زیرساخت کافی و وابستگی کشورهای تولیدکننده به مسیر دریایی هرمز باعث شده است گزینه «دور زدن تنگه» تنها برای بخشی از صادرات امکانپذیر باشد.
ظرفیت محدود خطوط لوله عربستان و امارات
برخی کشورهای منطقه برای کاهش وابستگی به هرمز، از مسیرهای جایگزین استفاده میکنند:
با وجود این مسیرها، ظرفیت آنها در مقایسه با حجم صادرات عبوری از هرمز کافی نیست.
افزایش هزینه انرژی؛ فشار بر صنایع اروپا
بحران انرژی تنها به بازار نفت محدود نشده و صنایع اروپایی نیز با پیامدهای آن مواجه شدهاند.
بر اساس این گزارش، قیمت گاز طبیعی در اروپا همچنان حدود ۵۰ درصد بالاتر از دوران پیش از بحران اوکراین و هزینه برق نیز حدود ۳۸ درصد بیشتر از آن دوره است.
افزایش هزینه انرژی باعث کاهش توان رقابتی صنایع اروپایی شده و در فاصله سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ بیش از یک میلیون شغل صنعتی در این قاره تحت تأثیر قرار گرفته است.
آلمان بیشترین فشار صنعتی را تحمل میکند
در میان اقتصادهای اروپایی، کشورهایی مانند آلمان که وابستگی بیشتری به صنایع انرژیبر دارند، فشار بیشتری را تجربه کردهاند.
گزارشها نشان میدهد تنها در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۴۳ هزار شغل صنعتی در آلمان به دلیل کاهش قدرت رقابت صنایع از بین رفته است.
در مقابل، کشورهایی مانند فرانسه، سوئد و فنلاند با استفاده از ترکیبی از انرژی هستهای، برقآبی، بادی و خورشیدی توانستهاند بخشی از اثرات افزایش هزینه انرژی را کنترل کنند.
انرژیهای تجدیدپذیر؛ راهحل کامل یا چالش جدید؟
اروپا در سالهای اخیر سرمایهگذاری گستردهای در انرژیهای پاک انجام داده است. ظرفیت تولید برق خورشیدی بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ چند برابر شده و ظرفیت ذخیرهسازی باتریها نیز رشد قابل توجهی داشته است.
با این حال، وابستگی بیشتر به انرژیهای متغیر مانند باد و خورشید، چالشهایی برای پایداری شبکه برق ایجاد کرده و نیاز به توسعه زیرساختهای ذخیرهسازی را افزایش داده است.
آینده بازار انرژی؛ وابسته به امنیت هرمز
تداوم اختلال در تنگه هرمز میتواند بازار جهانی انرژی را با شوکهای جدید مواجه کند. محدودیت مسیرهای جایگزین نشان میدهد این آبراه همچنان یکی از آسیبپذیرترین نقاط زنجیره تأمین انرژی جهان باقی مانده است.